ٷكٸمەت وتىرىسى: شوب-تى قولداۋ جەنە اۋىلداردى دامىتۋ تەسٸلدەرٸ ەزٸرلەنٸپ, جاڭا زاڭدار تٸزٸمٸ ناقتىلاندى

6 قاراشادا ٷكٸمەتتٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسىندا «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى قارالىپ, 2025 جىلعا دەيٸنگٸ جول كارتاسى اياسىندا بيزنەستٸ قولداۋدىڭ جاڭا تەسٸلدەرٸ ماقۇلداندى. كٷن تەرتٸبٸنە سونىمەن قاتار «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسىن ٸسكە اسىرۋ مەسەلەلەرٸ, سونداي-اق ٷكٸمەتتٸڭ زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان جوسپارى شىعارىلدى. ٷكٸمەت كۋلۋارلارىندا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ ٶزەكتٸ تاقىرىپتار بويىنشا سۇراقتارعا جاۋاپتار الدى. 

«بيزنەستٸڭ جول كارتاسى ‒ 2020» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى 

بٸرٸنشٸ مەسەلەنٸ قاراۋ كەزٸندە قر پرەمەر-مينيسترٸ ا. مامينگە شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ جٸٶ-دەگٸ ٷلەسٸ 2015 جىلعى 28,4%-عا دەيٸن ٶسكەنٸ تۋرالى باياندالدى. ال 2015 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 24,9%-عا تەڭ بولعان. 

جۇمىس ٸستەپ تۇرعان شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى 400 مىڭعا ۇلعايىپ, 1,3 ملن قۇرادى, ال جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ سانى 300 مىڭعا ٶسٸپ, 3,3 ملن ادامدى قۇرادى. باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ قورىتىندىسى بويىنشا 16 مىڭنان استام شوب سۋبەكتٸلەرٸ قارجىلاندىرىلدى, 100 مىڭنان استام كەسٸپكەر وقىتىلدى, 15,5 ترلن تەڭگەگە ٶنٸم ٶندٸرٸلدٸ, 1 ترلن تەڭگە شاماسىندا سالىق تٶلەندٸ.

ٷكٸمەت باسشىسى «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى – 2020» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى ٶزٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن دەلەلدەگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.2010 جىلدان باستاپ ونى ٸسكە اسىرۋدىڭ نەتيجەسٸندە 342 مىڭنان استام جۇمىس ورنى ساقتالىپ, 94 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى.

بجك-2025 باعدارلاماسىندا قانداي جاڭاشىلدىق ۇسىنىلادى?

ٶز كەزەگٸندە, «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى – 2020» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ جوباسىندا ماقساتتار مەن مٸندەتتەر ساقتالدى, قولداۋ قۇرالدارى جەتٸلدٸرٸلدٸ. مەسەلەن, اينالىم قاراجاتىن نەسيەلەۋ كٶلەمٸ 60 ملن تەڭگەدەن 360 ملن تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايادى, باعدارلامانىڭ كەلەسٸ كەزەڭٸن ٸسكە اسىرۋعا 421 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان, بۇل ٶتكەن بەس جىلدىق كەزەڭگە قاراعاندا 1,5 ەسەگە ارتىق. 

جاڭا مەملەكەتتٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ نەتيجەسٸندە كٷتٸلەدٸ: 

•  جالپى ٸشكٸ ٶنٸمدەگٸ شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ ٷلەسٸن كەم دەگەندە 35%-عا جەتكٸزۋ; 

•  جالپى ٸشكٸ ٶنٸمدەگٸ ٶڭدەۋشٸ ٶنەركەسٸپتٸڭ ٷلەسٸن كەمٸندە 13,4%-عا جەتكٸزۋ; 

• باعدارلاما قاتىسۋشىلارىنان سالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ بجك-2020 ٸسكە اسىرۋدىڭ قورىتىندى دەڭگەيٸنەن كەمٸندە 2 ەسەگە ارتۋى; 

•  باعدارلاما قاتىسۋشىلارىنىڭ 30 مىڭ جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋى. 

وسىلايشا, 2025 جىلى ەكونوميكانىڭ ٷشتەن بٸرٸنەن استامى شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە تيەسٸلٸ بولادى, ال 2050 جىلعا قاراي شاعىن جەنە ورتا بيزنەس جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸنٸڭ جارتىسىن قۇرايدى.

پرەمەر-مينيستر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنە وسى جىلدىڭ قاراشا ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسىنىڭ قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتۋدٸ, 2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن قاجەتتٸ نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەردٸڭ قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتۋدٸ, «اتامەكەن» ۇكپ جەنە «دامۋ» اق-مەن بٸرلەسٸپ, كەسٸپكەرلەر اراسىندا جاڭا باعدارلامانىڭ تەسٸلدەرٸ مەن مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالى اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدٸ تاپسىردى. 

ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ: «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسى بويىنشا اۋىلدار قالاي جاڭعىرتىلادى 

«اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسىن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ ەكٸنشٸ مەسەلەنٸ قاراۋ كەزٸندە قر پرەمەر-مينيسترٸنە قازٸرگٸ ۋاقىتتا 6 443 اۋىلدا 7,7 ملن ادام, ياعني ەل حالقىنىڭ 42%-ى تۇراتىنى باياندالدى. اۋىلدىڭ جارتىسىنان استامىندا جولداردى جٶندەۋ قاجەت, ينجەنەرلٸك جەلٸلەرٸ قاتتى توزعان, كٶپتەگەن اۋىلداردا بٸلٸم بەرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. وسىعان بايلانىستى يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلٸگٸ اۋىلدى دامىتۋ ٷشٸن كەشەندٸ تەسٸل قولدانۋدى ۇسىندى. وسى ماقساتتا بٸرٸنشٸ كەزەكتە قولدانىستاعى مەملەكەتتٸك باعدارلامالار مەن «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسى ەسەبٸنەن اۋىل ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جٷرگٸزٸلەتٸن بولادى, سونىمەن بٸرگە اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ دامىتۋ, «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2020», «ەڭبەك» جەنە باسقا دا قولدانىستاعى باعدارلاما شەڭبەرٸندە كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ جٷزەگە اسىرىلادى. ول ٷشٸن بٸرٸنشٸ كەزەكتە اۋىل ينفراقۇرىلىمى جاڭعىرتىلاتىن بولادى, اۋىلدارداعى كەسٸپكەرلٸككە قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ. 

قازٸرگٸ ۋاقىتتا دامۋ ەلەۋەتٸ بار 3 477 اۋىل ٸرٸكتەپ الىندى, ونىڭ ٸشٸندە – 1 150 تٸرەكتٸ جەنە 200 شەكارا ماڭىنداعى اۋىلدار ەنگٸزٸلگەن 2 327 سپۋتنيكتٸك اۋىلدار. اتالعان اۋىلداردا 6,6 ملن ادام نەمەسە اۋىل حالقىنىڭ 85%-ى تۇرادى, ولاردى دامىتۋ باسىمدى تٷردە بولادى. 

جوبانى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن 900 ملرد تەڭگە قاجەت, بۇل قارجىعا 250 اۋىلدا 1641 جوبانى ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. 2027 جىلعا دەيٸن اۋىلدىق جەرلەردٸ دامىتۋعا باعىتتالعان باسقا مەملەكەتتٸك باعدارلامالارمەن بٸرگە «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسىن قارجىلاندىرۋدىڭ جالپى كٶلەمٸ 2 ترلن تەڭگەدەن اسادى, ال جوبالار سانى 30 مىڭنان استام. 

پرەمەر-مينيستر ا. مامين جوبانى ٸسكە اسىرۋ اياسىندا 7 جىل ٸشٸندە اۋىلداردىڭ بارلىق ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋ, 7 مىڭ شاقىرىمنان استام جولدى جەنە اۋىلٸشٸلٸك كٶشەلەردٸ سالۋ جەنە جٶندەۋ تٸرشٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتەتٸن ينجەنەرلٸك جەلٸلەردٸ سالۋ, ساپالى اۋىز سۋمەن 100% قامتاماسىز ەتۋ, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مەدەنيەت جەنە سپورت وبەكتٸلەرٸن رەكونسترۋكتسييالاۋ جەنە سالۋ, سونىمەن قاتار 130 مىڭ جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ ارقىلى 7 ملن-عا جۋىق اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ كٷتٸلٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.

ٷكٸمەت باسشىسى «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسىن قارجىلاندىرۋدى ۇلعايتۋ تۋرالى ۇسىنىستاردى ەنگٸزۋدٸ, جىلدار بويىنشا توپتاستىرىپ جەنە قاجەتتٸ قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸمەن تٸرەك جەنە سپۋتنيكتٸك اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەردٸڭ تٸزٸمٸن قايتا قاراۋدى, سونداي-اق اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن 2020-2026 جىلدارعا ارنالعان جاڭارتىلعان «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسىن دايىنداۋدى تاپسىردى.

شىعىنداردىڭ 70%-ى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن بولادى. ٶڭٸرلەردٸڭ ەكٸمدٸكتەرٸنە شىعىنداردىڭ قالعان 30%-ىن بٸرلەسٸپ قارجىلاندىرۋ كٶزدەرٸن انىقتاۋ تاپسىرىلدى. سونىمەن قاتار, جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن بيۋدجەتتەن تىس قاراجات تارتۋ, قاجەتتٸ قۇجاتتامانى دايىنداۋ جەنە ەربٸر تٸرەك جەنە سپۋتنيكتٸك اۋىلدىق ەلدٸ مەكەن ٷشٸن ەكونوميكانى دامىتۋ جوسپارلارىن ەزٸرلەۋ قاجەت.

2020 جىلى ٷكٸمەت قانداي زاڭ جوبالارىن ەزٸرلەيدٸ? 

ٷشٸنشٸ مەسەلە بويىنشا ٷكٸمەت باسشىسىنا ٷكٸمەتتٸڭ زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان جوسپارىنىڭ جوباسى قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى ن. نازارباەۆتىڭ ستراتەگييالىق نۇسقاۋلارى مەن پرەزيدەنت ق. توقاەۆتىڭ تاپسىرمالارىن ەسكەرە وتىرىپ ەزٸرلەنگەنٸ باياندالدى. قۇجات ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ, دەنە شىنىقتىرۋ جەنە سپورت سالاسىن, ارنايى تاۋارلاردى باقىلاۋ, ارنايى مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرٸ مەن ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ تۇرعىن ٷي قاتىناستارى, ۆيزۋالدىق اقپارات جەنە ت. ب. سالالاردى ودان ەرٸ دامىتۋعا باعىتتالعان 16 زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋدٸ قاراستىرادى. جوسپار جوباسىندا كٶزدەلگەن 16 زاڭ جوباسىنىڭ ٸشٸنەن پارلامەنتكە 2020 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا – 4, ال ەكٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا – 12 زاڭ جوباسىن ەنگٸزۋ جوسپارلانۋدا.

الداعى جىلى 2 جاڭا زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋ كٶزدەلٸپ وتىر. بۇل «ەرەكشە تاۋارلاردى باقىلاۋ تۋرالى» جەنە «ٶسٸمدٸك ەلەمٸ تۋرالى» زاڭ جوبالارى. قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ايتۋىنشا, جوسپارلانعان زاڭ جوبالارى تۇرعىندار ٷشٸن ماڭىزدى سالالاردا قۇقىقتىق قاتىناستاردى جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان. 

«ەدٸلەت مينيسترلٸگٸنە سالالىق مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, ەنگٸزٸلٸپ جاتقان زاڭ جوبالارىنىڭ ساپاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەك», — دەدٸ ا. مامين.

مينيسترلەر كابينەتٸ ماقۇلداعان ٷكٸمەتتٸڭ زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان جوسپارىنىڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنا كەلٸسۋگە جٸبەرٸلەدٸ. 

ٷكٸمەت كۋلۋارلارىندا قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ە. بٸرتانوۆ 37 تولىق اپتادان از مەرزٸمدە تۋعان سەبيلەرگە كٶمەك كٶرسەتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى ايتىپ بەردٸ. 

«شالا تۋعان نەرەستەلەرگە قاتىستى جاعداي ەردايىم ەركەزدە قيىن, ەلەمنٸڭ باسقا ەلدەرٸندە دە سولاي. ٶيتكەنٸ شالا تۋعان سەبيلەر - اۋىر دامۋ پاتولوگيياسى بار بالالار, ەدەتتە, ولاردىڭ سىرقاتتانۋ قاۋپٸ زور. سوندىقتان شالا تۋعان سەبيلەرگە ساپالى كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن بٸز قازٸر ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدارمەن بٸرلەسٸپ وسى قىزمەتتٸ نىعايتۋ بويىنشا باعدارلامانى پىسىقتاپ جاتىرمىز, ونىڭ ٸشٸندە بارلىق ٶڭٸرلەردە شالا تۋعان سەبيلەرگە كٶمەك كٶرسەتۋ بويىنشا كاتامنەز ورتالىعىن دامىتۋ دا باعدارلاماسى دا بار», — دەدٸ ە. بٸرتانوۆ.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ تاپسىرمانىڭ بەرٸلگەنٸن, قازٸر ارنايى كٶمەك كٶرسەتۋ ەدٸستەمەسٸ بەكٸتٸلۋ ساتىسىندا ەكەنٸن ايتتى. سونىمەن قاتار, تيٸستٸ ورتالىقتار قۇرىلاتىن مەديتسينا ۇيىمدارىنا قويىلاتىن تالاپتار ەزٸرلەنۋدە.

قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ بەيبٸت اتامقۇلوۆ توقىما ٶنەركەسٸبٸنٸڭ دامۋى تۋرالى ايتتى جەنە قازاقستاندا شىعارىلعان كيٸمنٸڭ ساپاسىنىڭ تيٸستٸ دەڭگەيدە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا قازٸر شەتەلدٸك بەسەكەلەستەرٸنەن كەم تٷسپەيتٸن ساپالى كيٸم شىعارىلىپ جاتىر. 

«بٸزدە جاقسى ديزاينەرلەر مەن وتاندىق ٶنٸم شىعارۋشىلار ٶتە كٶپ. مەن قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸگٸندە جۇمىس ٸستەدٸم, سوندا كيٸمنٸڭ ساپاسىنا تاڭ قالدىم. الدىمەن, مەن ونىڭ باعاسىنا قايران قالدىم. شىمكەنتتە كونۆەيەر كوستيۋمٸن ساتىپ الدىم. مۇندا بٸرنەشە كەسٸپورىن كيٸم تٸگەدٸ, باعالارى دا ەر تٷرلٸ. بەرٸ كيٸمنٸڭ ماتاسىنا, استارىنا جەنە تٸگٸنشٸسٸنە بايلانىستى. قازاقستاندا شىعارىلاتىن ٶنٸمدەر ٶتە ساپالى», — دەدٸ ب. اتامقۇلوۆ.