قارالى وقيعا بارشا جۇرتتىڭ قابىرعاسىن قايىستىرىپ كەتتٸ. كٶڭٸلگە مۇڭ, كەۋدەگە ٶكسٸك, جانارعا جاس ٷيٸردٸ. جٷرەك قانجىلاپ, تٸل بايلاندى. بەس بٸردەي سەبيدٸڭ اۋىر قازاسى ەلدٸ ەسەڭٸرەتٸپ, ەتەگٸن جاسقا تولتىردى. اقىنداردىڭ ازالى جىرى كٶكٸرەكتەگٸ شەر-شەمەندٸ اقتارىپ, جان دەرتٸن قوزعادى...
***
قايدا جٷر دەپ اتا-انامدى سٶكپەڭٸز,
قار ٷستٸندە تاماق ٸزدەپ كەتكەن ٸز.
جەر بەتٸنەن جايلى ورىن تابا الماي,
تٷن ورتاسى ۇشىپ كەتتٸك كٶككە بٸز!
ۋاقىت بوپ, ايىرىلدىق جاس جاننان,
ٶمٸرٸمٸز تار بٶلمەدە باستالعان.
بارلىق بالا باقىتتى ٶمٸر سٷرسٸنشٸ,
بٸز ولاردى باقىلايمىز, اسپاننان!
قاستارىڭدا بولسىن دايىم اناڭىز,
ەكەتايىڭ بولسىن دايىم پاناڭىز,
بۇل ٶمٸردەن پەتەر كٶرمەي كەتسەك تە,
ۇجىماقتا زەۋلٸم ساراي سالامىز!
ەندٸ ايازدان ەشبٸر سەبي توڭباسىن,
جاۋقازىن گٷل اشپاي جاتىپ سولماسىن,
ۇرپاعىڭنىڭ جارىق بولىپ ماڭدايى,
وتانىمدا ەش جاماندىق بولماسىن!
كەڭشٸلٸك تىشقانۇلى
شاپاعاتشى
...بۇل قوعامنىڭ ۇنامادى-اۋ بٸر ٸسٸ,
(شەر شٶلمەگٸن بوساتا الار كٸم ٸشٸپ?!)
بەس پەرٸشتە - جاسىل قانات بەس سەبي,
كٶككە ۇشىپ كەتە باردى تٷن ٸشٸ.
ٷركەر قايدا -
تٶبەدە مە?
باتىستا?
نە جورامال - بٷك تٷسٸپ بۇل جاتىسقا?!
كەتە باردى بەس پەرٸشتە - بەس سەبي,
قالا المادى جالىن قاماپ,
وت ۇستاپ.
جىلا, جٷرەك,
جٷدە, كٶڭٸل, ويازىپ,
بەرەر مە ەكەن كٷن ەمشەگٸن,
اي ازىق?
ۇستاپ قالا المادى عوي ارقانىڭ
اق شالمالى ايازى.
ەندٸ ورالماس,
مەكەن بولماس كٸر عالام -
مىڭ بوياۋلى دٷنيەسٸن بۇلداعان.
ەسكە سالىپ ەگٸلتەدٸ بٸزدەردٸ,
كٷل ورنىنا ٶسكەن رايxان گٷل عانا.
داڭعازاعا بۇرماس قايتا مويىنىن,
ەلٸكتٸرمەس "ٷيشٸك-ٷيشٸك" ويىنى.
تەرەزەدەن جاۋتاڭ قاعىپ جانارلار,
تاس قالادان ٸزدەمەيدٸ مەيٸرٸم...
ازام -اۋىر,
قايعىم - قالىڭ,
وي - تەرەڭ,
بٸراق بٸزدٸ تٷسٸنبەيسٸڭ, بەيتەرەك...
بۇتاعىڭا قوناقتايتىن بالاپان,
اسپانعا اۋىپ كەتە بارسا قايتەر ەڭ?!
جۇماق كٸرەر -
ساراي,
حاۋىز,
كٸل شاعىي,
ەرتەگٸلەر ەلەمٸندەي تۇمسا كٷي.
...الاقانىن جايىپ ماعان تالپىنىپ,
تٷسٸمدە ىلعي ٶرتەنەدٸ بٸر سەبي.
مەن دە مۇڭدى,
تۋعان ٶلكەم جىراقتا,
قانشا تاعدىر تامۇق كەشٸپ, جٷر وتتا.
سول سەبيدٸ كەۋدەمە ەكەپ ارۋلاپ,
جۋىندىرام كٶزدەن اققان بۇلاققا...
بەس پەرٸشتە تەمامدالماس ساپارى,
شىراق جاعىپ جٷرەر تٷنگە وت الىپ.
...شاپاعاتشى بولسىن ساعان سەبيلەر,
مەنٸڭ سورلى,
مەنٸڭ ۇلى وتانىم!
مۇرات شايماران
***
اق قار, كٶك مۇز, اياز قىسار بٸر جاقتان,
جوقشىلىق-اي, باقىتىمدى ۇرلاتقان.
وت ٸشٸندە ويانباعان قىزدارىم -
جٷرەگٸمە سالماق سالدى زٸل باتپان...
قازىبەك قۇتتىمۇراتۇلى
***
تٷن. انا – تسەحقا, ەكەسٸ كەتتٸ ستو-عا
ٶرتكە وراندى بەس قىرشىن. توبا! توبا!
بۇل قازاققا بايلىعى جەتەر ەدٸ
سانسىز مىيلىارت كەتپەسە ەكسپو-عا.
داراقىلىق شاشپالىق دامىپ بٸرگە,
وڭدى-سولدى پۇل كەتتٸ سان يتتەرگە.
-بالالارعا قيمايتىن قارجى قايدا?!
- قايدا بولسىن, كەتتٸ عوي سامميتتەرگە
شەتەل ٷشٸن اينالدىق سوعىم مالعا
ماداق ٷشٸن - قىپ-قىزىل شىعىندارعا
- ەلەۋمەتتٸك سالاعا اقشا بار ما?
- قايداعى اقشا?! كەتتٸ عوي فورۋمدارعا!
بالاعا جوق. شوۋعا بار, جولداۋعا بار,
جالاۋ بولىپ ٸلٸنگەن شۇلعاۋعا بار.
كونفەرەنتسييا, سيمپوزيۋم, سەزد, جارىس,
تاعى نە بار, سولارمەن بىلعاۋعا بار.
كٸنەلٸنٸڭ بارشا ٸسٸ كٶكتەي سولسىن,
ٸشكەن اسى تاماقتان ٶتپەي قويسىن.
ەلدٸ سورلى قىلعاننىڭ قۇلاعىنان
قۇلىن داۋسى بەسەۋدٸڭ كەتپەي قويسىن!
نۇرلان سەدٸر
قىزداردىڭ قازاسىنا
ٶمٸر دەگەن - ىسىراپتىڭ دەرتٸ مە,
ٶلٸم دەگەن - ىسىراتتىڭ ٶرتٸ مە?..
بٸر بٶلمەدە بەس گٷل قاتار ٶسكەن ەد,
اجال كەلٸپ كٶز سالىپتى كٶركٸنە.
ٷي ورنىندا قالدى كٷل مەن ٷيٸندٸ,
قايران عۇمىر قىرشىنىنان قيىلدى.
بەس تاعدىردىڭ ٷزٸلگەنٸ-اي بٸر تٷندە,
زارلى داۋىس جەپ بارادى ميىمدى.
پانا تاپپاي جۇپار اتقان ٶسكٸنگە,
قورعان بولماي ٶتەمٸز-اۋ ەشكٸمگە.
بەس پەرٸشتە تەتتٸ ۇيقىدا جاتتى دا,
سىيماي كەتتٸ تٸرلٸكتەگٸ بەس كٷنگە.
قاپييادا تٸل مەن جاعىم بايلانىپ,
قاپالاندى قالىڭ ەلٸم قايعى الىپ.
جارىق نۇردى تاراتۋمەن بەس جٷرەك,
جانىپ تۇردى بەس شىراققا اينالىپ!..
اسىلبەك جاڭبىرباي
***
ٷزٸلٸپ تٷستٸ بەس تال گٷل,
ساباعىنان...
قان جاۋىپ تۇر ارقانىڭ
قاباعىنان...
جارىماعان پەتەرگە,
جاندارىم-اي!
ٶتەر ەمەس تٷيٸر دەن تاماعىمنان.
بەس گٷل بەرٸپ,
بٸر ٷيگە تٶككەن اراي.
بٸر پەتەرگە زار بولىپ ٶتكەن قالاي?
پەرٸشتە بوپ كەلدٸ دە, مىنا ٶمٸرگە,
پەرٸشتە بوپ كەتتٸ, ەنە, كٶككە قاراي...
تٷندە شەشكەن مونشاعىم,
مۇنداعى جوق.
تۇرالاماس دٷنيە, تۇرلاۋى جوق.
تال تٶسەكتە شىرىلداپ,
بالاپانىم,
تال بەسٸگٸڭ قالدى عوي,
قۇنداعى جوق.
جاراس كەمەلجان
***
بەس تيىندىق قۇنى دا جوق - بەس قۇرلىق!
بەسٸ بەسەڭ, بەس قۇلىنشاق - بەس كٷندٸك...
بەس زارلىقتى قايدان ٸزدەپ كەتتٸڭدەر?
بٸلەزٸگٸ سايلانباعان بەس مۇڭلىق...
استاناعا قايدان عانا كەپ ەدٸڭ?
ەسكەگٸ جوق, تۇرعىندارى كەمەنٸڭ...
جات جارىقتار جانارىڭدى سٶندٸرٸپ,
جەلمايا مۇڭ-قاي جاقتارعا جٶنەدٸڭ?
قاي سٶزٸمدٸ ارتسام ەكەن عازالعا...
بەس پەرٸشتە - قول جٷرمەيدٸ جازارعا.
جانارىنان جاس اعىزىپ, ەگٸلٸپ
ٷنسٸز قالعان شىعار تٸپتٸ... اجال دا!
ول جاقتا ەندٸ - جولداۋلار جوق ٶتٸرٸك.
ەكٸمدەر جوق - ۇرساتۇعىن كەكٸرٸپ
يماندارىڭ سەرٸك بولسىن بەس بوتا,
قارا تٷندە پىر-پىر ۇشقان كەكٸلٸك!
سەرٸك ەلٸكباي
***
بۇل ٶمٸر كەلتە كٸمگە?
پەندەلەر ەرتە ٶلۋدە!
ٶرتەنگەن ٷيدەي بولىپ,
ٶزەگٸم ٶرتەنۋدە.
ٷمٸتٸ ٶشكەن انا,
باقىتتان كەش قالا ما?
اقمولام بەس جۇلدىزدى
اينالدى بەس مولاعا...
دٶكەيلەر - تاجال كەۋدە,
دٷنيەنٸ بازار دەۋدە.
اقشانى ادام جەۋدە,
ادامدى اجال جەۋدە.
قاسٸرەت ارىلمادى,
قاسيەت تابىلمادى.
اجال مەن ادامداردىڭ,
تويمايدى قارىندارى.
جەگەندەر باي بولماي ما,
جەمقورلار تايراڭداي ما?
اجالعا بəرٸبٸر عوي,
ادامدار ويلانباي ما?!...
ەرشات قايبولدين
***
قايران ەكە,
وت ورانىپ ٶزەگٸڭ,
اياز-قايعى قارىدى.
سورلى شەشەي,
تارتىلدى عوي ٶزەنٸڭ,
كٸمگە جەتەر زار ٷنٸڭ?!
بەس بالاڭدى
قۇرىقتادى تەز ٶلٸم,
قىزعالداقتار
قىرشىن قيدى تامىرىن.
اجال-وتى
ەرتە سالدى-اۋ كەزەگٸن,
قۇلىنشاقتار
قۇشاقتاتتى-اۋ قابٸرٸن!
كٸم بٸلٸپتٸ,
ەت جٷرەكتٸ ەزەرٸن?!
قايران ەكەي!
سورلى شەشەي!
قورعان بولسىن سابىرىڭ!
مەرەي قارت
***
استانا جاقتان كەلەدٸ حاتتار كٶڭٸلسٸز:
كٷن قاتتى بوران دەيدٸ, ەرتەڭ دەيدٸ,
بورانعا كەشەگٸنٸڭ دەرتٸ ٶلمەيدٸ.
بولار ما اياز قاتتى ودان اسقان,
جٷرەگٸڭ وعان نەگە ٶرتەنبەيدٸ?!
بولا الماي شىرىل ٷنگە ەشكٸم قورعان,
بۋداقتاپ تٷنگە سٸڭٸپ كٶشتٸڭ بە ارمان?!
بٸر شارپىپ جٷرەكتەردٸ ٶتتٸ-اۋ بٷگٸن,
بەس سəبي -
بەس كٷن جالعان.
اقپاننىڭ ازا تٷنٸ نەنٸ ۇقتىردىڭ,
قاندايلىق قاسٸرەتكە جولىقتىردىڭ?!
...كٶڭٸلسٸز حاتتار əلٸ كەلٸپ جاتىر,
قالشىلداپ توڭىپ تۇرمىن...
اسىلان تٸلەگەن
***
كٶرگەن كٷننٸڭ ايناسى وسى دەپ بٸل,
جانارىما ىزانىڭ جاسى كەپ تۇر!
بار قازاقتىڭ قايعىسى بۇل قاسٸرەت,
ەر قازاقتىڭ قايعىسى قاسٸرەت بۇل!
توق ۇقپايدى قارىنى اشتى ەرينە,
ول باسقاشا ەلەمدە, باسقا كٷيدە!
قاي قالتالى تٷنٸمەن نان تاۋىپتى,
بەسٸكتەگٸ بالاسىن تاستاپ ٷيگە!
ايلالىلار اقىرى اق اتانىپ,
ايىپتايدى ەلسٸزدٸ تاعى اپارىپ.
الاتىندى الاتىن الاياقتار,
كٶرەسٸنٸ كٶرەتٸن قارا حالىق!
ەسٸل ەلدٸڭ بويالىپ بەتٸ قانعا,
شەندٸلەر جٷر ولارعا جەكٸپ اندا!
بەرٸ عاجاپ ەكٸمنٸڭ ەسەبٸندە,
بەرٸ عاجاپ كٶگٸلدٸر ەكراندا!
ٶرت سٶنگەنمەن, جانعان وت ٶشپەدٸ ٸشتە,
تاعى كٶندٸك امالسىز ٶتكەن ٸسكە.
جاراتۋشى جەنناتتىڭ تٶرٸن بەرسٸن,
كەشٸرٸڭدەر بٸزدەردٸ, بەس پەرٸشتە!
كەشٸرٸڭدەر بٸزدەردٸ, بەس پەرٸشتە!
راحات ەبدٸراحمانوۆ
