قر ٸٸم قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ كوميتەتٸ كەسٸپكەرلەردٸ اباقتىداعى سوتتالۋشىلاردى بٸرلەسٸپ جۇمىسپەن قامتۋعا شاقىردى, دەپ حابارلايدى.
بۇل تۋرالى قر ٸٸم قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەسقالي سالاماتوۆ ايتتى.
«بيىل ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ ٸشٸندە قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ جىلى بولىپ جارييالاندى. بٸز قاج شەڭبەرٸندە سوتتالعانداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى باسىم باعىت دەپ بەلگٸلەدٸك. بۇل مەسەلە ٶتە ماڭىزدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا تٷرمەدە جازاسىن ٶتەپ جاتقان 23,5 مىڭ ادامنىڭ 9 مىڭى عانا جۇمىس ٸستەيدٸ, بۇل 40% قۇرايدى. 9 مىڭ ادامنىڭ 36% كٷنٸنە بٸرنەشە ساعات قانا جۇمىس ٸستەيدٸ, ياعني فورمالدى جۇمىسپەن قامتىلعان. بٸز بۇل پروبلەمامەن شىنداپ كٷرەسۋگە دايىنبىز», - دەدٸ ە. سالاماتوۆ ەلوردادا ەس – 166/10 مەكەمەسٸندە ٶتكەن دٶڭگەلەك ٷستەلدە.
بٷگٸنگٸ تاڭدا تٷرمەدە وتىرعان 7,4 مىڭ سوتتالۋشى مەملەكەت پەن جەبٸرلەنۋشٸلەرگە 296 ميلليارد تەڭگە قارىز. 2019 جىلى ونىڭ 1,5 ملرد تەڭگەسٸ عانا تٶلەنگەن.
«سوندىقتان بٸزدٸڭ باستى مٸندەتٸمٸز – سوتتالعانداردىڭ جۇمىس ٸستەپ, قارىزدارىن تٶلەۋٸ ٷشٸن بارىنشا جۇمىسپەن قامتۋ. تالداۋ نەتيجەسٸ كٶرسەتكەندەي, جۇمىسپەن قامتىلعان سوتتالۋشىنىڭ پروبلەماسى از. جۇمىس ٸستەيتٸن ادامدار شاعىم جازبايدى, اقشا تابادى, قارىزىن تٶلەپ, وتباسىلارىنا كٶمەكتەسەدٸ جەنە ولاردىڭ شارتتى تٷردە مەرزٸمٸنەن بۇرىن بوساپ شىعاتىن مٷمكٸندٸكتەرٸ كٶپ. جۇمىسسىز سوتتالۋشىلار دا جۇمىس ٸستەگٸسٸ كەلەدٸ. ساۋالناما جٷرگٸزگەندە, تۇتقىنداردىڭ 99% جۇمىس ٸستەپ, وتباسىلارىنا كٶمەكتەسكٸسٸ كەلەتٸنٸن ايتقان», - دەيدٸ سپيكەر.
ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى ون جىلدا قازاقستانداعى تٷرمەلەر سانى 2 ەسەگە ازايعان.
«2010 جىلى ەلٸمٸزدەگٸ تٷرمەلەردە 63,5 مىڭ سوتتالۋشى جازاسىن ٶتەگەن. قازٸر تەرگەۋ يزولياتورلارىمەن بٸرگە ەسەپتەگەندە 29 مىڭعا جەتەدٸ. مۇنداي جەتٸستٸككە كەز كەلگەن ەل قول جەتە بەرمەيدٸ. بۇل جىلدارى زاڭناما ٸزگٸلەندٸرٸلدٸ, كودەكس قابىلداندى, پروباتسييا قىزمەتٸ قۇرىلدى, بٸرنەشە مەكەمە قىسقاردى, قارجىلاندىرۋ جاقساردى. تٷرمەدەگٸ ادامدار يندەكسٸ بويىنشا, ياعني سوتتالعاندار سانى بويىنشا قازاقستان شامامەن 100-ورىندا تۇر. ال 2010 جىلى قازاقستان بۇل كٶرسەتكٸشتە 13-ورىندا ەدٸ», - دەدٸ ە. سالاماتوۆ.
سونىمەن بٸرگە, ە. سالاماتوۆ كەسٸپكەرلەردٸ قاج جٷيەسٸندەگٸ بوس ٶندٸرٸستٸك الاڭداردا جۇمىس ٸستەۋگە شاقىردى.
«قازٸرگٸ ۋاقىتتا تٷرمەلەردە 390 مىڭ شارشى مەتر ٶندٸرٸستٸك الاڭ بار, ونىڭ 110 مىڭ شارشى مەترٸ بوس. بوس ورىنعا سوتتالعانداردى جۇمىسقا الۋعا جەنە جالاقى تٶلەۋگە دايىن كەسٸپكەرلەردٸ شاقىرامىز. ەرينە, كەسٸپكەرلەردٸڭ مەكەمە ەكٸمشٸلٸگٸمەن, «ەڭبەك» رمك ٶكٸلدەرٸمەن تٸل تابىسا المايتىن سەتتەرٸ بولادى. سوندىقتان, جاقىن ارادا بٸز قاج كوميتەتٸندە قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸندە جۇمىس ٸستەيتٸن كەسٸپكەرلەردٸ قورعاۋ كەڭەسٸن قۇرامىز. بٸز ەر كەسٸپكەردٸ قورعاۋعا الامىز, ەرقايسىسىمەن ٶزارا كٶمەك تۋرالى مەموراندۋم جاساسۋعا دايىنبىز», - دەدٸ قاج ٶكٸلٸ.
ٶز كەزەگٸندە «Dandmard» جشس ديرەكتورى مۇحتار كەرٸباەۆ 13 سوتتالۋشىنى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ جەنە ولاردىڭ سانىن تاعى ارتتىرۋدى كٶزدەپ وتىر.
«بٷگٸندە بٸزدە ارنايى كوستيۋمدەر, ەسكەري جابدىقتار شىعاراتىن تٶرت شەبەرحانا بار, وعان قوسا شۇلىق ٶندٸرٸسٸن دە قولعا الدىق. بٸزدە 13 سوتتالعان ادام جۇمىس ٸستەيدٸ, ولاردىڭ 12-سٸ ەر ادام جەنە بٸرەۋٸ ەيەل. قازٸر ولار تەجٸريبەدەن ٶتٸپ, ٶز ماماندىقتارى بويىنشا بٸلٸم الۋدا. الداعى ۋاقىتتا جٷز ادامعا دەيٸن جۇمىسپەن قامتي الامىز. اتاپ ايتقاندا, بۇل ادامدار تسەحتا جۇمىس ٸستەيدٸ. ولاردىڭ تاسىمالىن ٶز جاۋاپكەرشٸلٸگٸمٸزگە الدىق. تاڭەرتەڭ قانشا ادام شىققانىن تٸركەپ, الىپ كەتەمٸز, تاماقتاندىرامىز جەنە كەشكە ەكەلەمٸز. مٷمكٸندٸك بولسا, بٸز تٷزەتۋ مەكەمەسٸندە ٶندٸرٸس اشۋعا دا دايىنبىز», - دەدٸ كەسٸپكەر.
سونىمەن بٸرگە, «استانا-زەلەنستروي» جشس, «پيك يۋتارييا لتد» جشس, «استانا تازالىق» جشس, «BAZIS Construction» جشس سوتتالۋشىلاردى مونوليتشٸ, گاز ەلەكتر دەنەكەرلەۋشٸ, ينجەنەر, قۇرىلىسشى, سلەسار, ەلەكتريك, جٷرگٸزۋشٸ, تازالاۋشى, تٸگٸنشٸ, سانتەحنيك كەسٸپتەرٸ بويىنشا جۇمىسپەن قامتۋعا دايىن.