فوتو: تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
تٷركٸستان قالاسىندا ٶز نەسٸبەسٸن جەردەن تەرگەن, قاجىرلى ەڭبەكتەرٸمەن قوعامنىڭ ەلەۋمەتتٸك تۇراقتىلىعىنىڭ نىعايۋىنا قوماقتى ٷلەس قوسىپ كەلە جاتقان تٷركٸستان وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرٸ كٷنٸنە وراي «AGROFEST TÚRKISTAN - 2024» سالتاناتتى شاراسى ٶتٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى «ۇلت اپارات».
بۇل كٷنٸ تۇرعىندارعا الا جازداي ريزىق-نەسٸبەسٸن جەردەن تەرگەن ٶڭٸر ديقاندارىنىڭ 3000 توننادان استام ٶنٸمدەرٸ ۇسىنىلدى. «كەرۋەن ساراي» تۋريستٸك كەشەنٸندە ۇيىمداستىرىلعان مەرەكەلٸك شارادا اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى مەن تەحنيكالار كٶرمەسٸ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ جەرمەڭكەسٸ جەنە ۇلتتىق سپورت تٷرلەرٸنەن جارىستار ٶتۋدە.
اۋقىمدى شاراعا قاتىسقان تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالار كٶرمەسٸن كٶرٸپ, «تۇران سۋ» مكك, «ۆەتەرينارييالىق قىزمەت» مكك-نا ارنايى تەحنيكالار تابىستادى. اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸ جەرمەڭكەسٸن ارالاپ, كول ٶنەر شەبەرلەرٸنٸڭ جۇمىستارىمەن جەنە مال شارۋاشىلىعى كٶرمەسٸمەن تانىستى. ەڭبەك ادامدارىنا قۇرمەت كٶرسەتكەن وبلىس ەكٸمٸ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى ٶكٸلدەرٸن قۇتتىقتادى.
– حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىنىڭ جوعارى بولۋى – اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸنٸڭ دامۋىمەن تىعىز بايلانىستى. سٸزدەردٸڭ ەڭبەكتەرٸڭٸزدٸڭ ارقاسىندا وبلىستىڭ اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ تۇراقتى دامىپ كەلەدٸ. تٷركٸستان وبلىسى اگرارلىق سالانى دامىتۋدا ەلٸمٸزدە جەتەكشٸ ورىنعا تۇراقتاعان. اۋىل شارۋاشىلىعىندا ەلٸمٸزدەگٸ جالپى ٶنٸم كٶلەمٸنٸڭ 14 پايىزى ٶندٸرٸلەدٸ. بيىل 9 ايدا 747 ملرد. تەڭگەگە جۋىق ٶنٸم ٶندٸرٸلدٸ. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى «اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتپاي, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەكونوميكا قۇرۋ مٷمكٸن ەمەس» دەپ, بۇل سالاعا ەرەكشە مەن بەرەدٸ. وسى تۇرعىدا, ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋ جەنە جاڭا تەحنولوگييالاردى ەندٸرۋ باعىتىندا, بٸز كٶرشٸلەس ٶزبەكستان, قىتاي جەنە تٷركييا, اۆسترالييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ وڭ تەجٸريبەلەرٸن ەندٸرۋٸمٸز قاجەت. وبلىستىڭ تابيعي – كليماتتىق قولايلىعى, جۇمىس كٷشٸ تۇرعىسىندا سالانى جان-جاقتى دامىتۋعا مول مٷمكٸندٸكتەر بەرەدٸ. زامان كٶشٸنەن قالماي, بٸز ٶرلەۋ ٷشٸن الدىمىزعا اۋقىمدى جوسپارلار تٷزٸپ, بيٸك مەجەلەردٸ بەلگٸلەپ وتىرمىز. سٸزدەرگە ادال ەڭبەكپەن ەلٸمٸزدٸڭ دامۋى مەن ٶركەندەۋٸنە ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسىپ جٷرگەندەرٸڭٸز ٷشٸن قۇرمەتپەن العىسىمدى بٸلدٸرەمٸن. ٶزدەرٸڭٸزبەن بٸرگە, وبلىستىڭ اگرارلىق سالاسىنىڭ جاڭا باعىتتا دامۋىنا قول جەتكٸزەتٸندٸگٸمٸزگە ٷلكەن سەنٸممەن قارايمىن. ٶيتكەنٸ, تٷركٸستان ٶڭٸرٸنٸڭ ەڭبەكقور ەلٸ, قۇنارلى جەرٸ بار. سٸزدەردٸ بٷگٸنگٸ مەرەكەمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, زور دەنساۋلىق, وتباسىلارىڭىزعا اماندىق, بەرەكە مەن بٸرلٸك تiلەيمiن! ەلٸمٸزدٸڭ يگٸلٸگٸ جولىندا جاڭا تابىستارعا جەتە بەرٸڭٸزدەر. مەرەكە قۇتتى بولسىن! - دەدٸ دارحان ساتىبالدى.
سالتاناتتى شارادا وبلىس ەكٸمٸ بٸر توپ ازاماتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ «ەڭبەك ارداگەرٸ» مەدالٸمەن, «اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ٷزدٸگٸ» تٶسبەلگٸسٸمەن ماراپاتتادى. جيىندا وبلىستىڭ اگرارلىق سالاسىنىڭ دامۋىنا بەلسەندٸ ٷلەس قوسىپ كەلە جاتقان وزات اگروقۇرىلىم باسشىلارى مەن ٶكٸلدەرٸنە دە قۇرمەت كٶرسەتٸلدٸ.
سونداي-اق وبلىستىڭ اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸندە دامۋ كٶرسەتكٸشتەرٸن ورىنداۋدا العاشقى ٷشتٸككە ەنگەن جەنە نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييا تارتۋدا وزات اۋدان, قالا ەكٸمدەرٸ وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ديپلومىمەن ماراپاتتالادى. بٸرٸنشٸ ورىندى قايتا ٶڭدەۋ سالاسىن دامىتۋدا كٶش باستاعان, 13 دامۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ بويىنشا العاشقى ورىنعا شىققان, جالپى ٶنٸم كٶلەمٸ 108,7 ملرد. تەڭگەنٸ قۇراپ, ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 129,8 پايىزعا جەتٸپ, وبلىستىق كٶرسەتكٸشتٸڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتكەن سايرام اۋدانى ەكٸمدٸگٸ جەڭٸپ الدى. ەكٸنشٸ ورىندى قازىعۇرت اۋدانىنىڭ ەڭبەككەرلەرٸنە بۇيىرسا, ٷشٸنگٸ ورىنعا جەتٸساي اۋدانى لايىق دەپ تانىلدى.
«AGROFEST TÚRKISTAN - 2024» مەرەكەلٸك ٸس-شاراسى قازاقستاننىڭ جارىق ەسترادا جۇلدىزدارى «مۇزارت» توبى, قايرات نۇرتاس جەنە ميراس جٷگٸنٸسوۆتىڭ قاتىسۋىمەن كەشكٸ گالا - كونتسەرتپەن جالعاساتىن بولادى.
ايتا كەتەيٸك, تٷركٸستان وبلىسىندا بۇل سالادا ماقتا كلاستەرٸن دامىتۋ, اۆسترالييا تەجٸريبەسٸ نەگٸزٸندە ەت كلاستەرٸن قۇرۋ, جٸبەك شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, سۋبتروپيكالىق جىلىجاي شارۋاشىلىعىن ۇلعايتۋ, قايتا ٶڭدەۋ سالاسىنىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ كٶزدەلگەن. الداعى 5 جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ٶنٸم كٶلەمٸن 2,2 ەسە ارتتىرۋ كٶزدەلگەن.
وبلىستا 80 مىڭعا جۋىق اگروقۇرىلىمدار جۇمىس جاسايدى, بۇل رەسپۋبليكالىق كٶرسەتكٸشتٸڭ 31 پايىزى. ٶڭٸرٸمٸزدە 1 ملن. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايى اۋىل شارۋاشىلىعىنا تٸكەلەي قاتىستى. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ نەگٸزگٸ كاپيتالىنا تارتىلعان ينۆەستيتسييالار 1,6 ەسەگە دەيٸن ارتىپ, 148 ملرد.تەڭگەگە جەتتٸ. قايتا ٶڭدەۋ كٶلەمٸ 94 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرادى. ەت ەكسپورتى بويىنشا وبلىس – ەلٸمٸزدٸڭ كٶشباسىندا كەلەدٸ. ەكسپورتقا شىعارىلاتىن ٸرٸ قارا مال ەتٸنٸڭ – 80 پايىزى, ۇساق مال ەتٸنٸڭ – 75 پايىزى تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ٷلەسٸندە.
بيىل وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋدا كەشەندٸ شارالار قابىلداندى. مەملەكەت باسشىسى ٷكٸمەتكە ەڭ الدىمەن, سۋدى ٷنەمدەيتٸن وزىق تەحنولوگييانى ەنگٸزۋ ٸسٸن تەزدەتٸپ, ونى قولدانۋ اۋماعىن جىل سايىن 150 مىڭ گەكتارعا دەيٸن كەڭەيتۋدٸ تاپسىرىپ وتىر. وسى تۇرعىدا, وبلىستا سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارىن جاڭادان 17 مىڭ گەكتارعا ەندٸرٸلدٸ. تەحنولوگييانىڭ قول جەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن, 3 جەرگٸلٸكتٸ زاۋىت ٸسكە قوسىلدى. مەملەكەت تاراپىنان سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارىن ەندٸرۋ شىعىستارىنىڭ 80 پايىزىن سۋبسيدييالاۋ جٷرگٸزۋدە.
بۇل سالاعا جاڭا تەحنولوگييالاردى ەندٸرۋگە باسىمدىق بەرٸلگەن. بيىل اعىن سۋدى, ەنەرگييانى, ەڭبەك رەسۋرستارى مەن مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ٷنەمدەي وتىرىپ, جاڭا تەحنولوگييامەن 2 مىڭ گەكتارعا ەگٸلگەن ماقتا داقىلى 60 تسەنتنەردەن ٶنٸم الۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىر. بۇل وبلىستىڭ ورتاشا كٶرسەتكٸشٸنەن 2,5 ەسەگە جوعارى. «قازاگروقارجى» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ جىلدىق 5 پايىزدىق قول جەتٸمدٸ ليزينگتٸك باعدارلاماcى ٸسكە قوسىلدى. نەتيجەسٸندە, 9 ايدا جاڭادان 1 603 بٸرلٸك اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى ساتىپ الىنىپ, وبلىستاعى تەحنيكالار پاركٸ 6,3 پايىزعا جاڭالاندى. بۇل جۇمىستار جالعاسىن تاباتىن بولادى.
ٶڭٸردەگٸ سۋ نىساندارىنىڭ قۇرىلىسىن «يسلام دامۋ بانكٸ» ارقىلى قارجىسىن تارتۋ ەسەبٸنەن جٷرگٸزۋ كەلٸسٸلدٸ. بٸرٸنشٸ كەزەڭگە قۇنى 73,6 ملرد. تەڭگەگە 14 جوبا قارجىلاندىرىلادى. قۇرىلىس جۇمىستارى 2025 جىلى باستالادى. نەتيجەسٸندە, 166 شاقىرىم كانال بەتونمەن قاپتالىپ, 53,3 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەرگە سۋ جەتكٸزەتٸن بولادى. ەكٸنشٸ كەزەڭگە 2025 جىلعا 23 نىسانعا جوبالىق سمەتالىق قۇجاتتامالار ەزٸرلەنۋدە. جوبالاردىڭ بولجامدى قۇنى 120 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرايدى. سونىمەن قاتار كوممۋنالدىق مەنشٸكتەگٸ 11 سۋ نىسانىن «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەكەمەسٸ تەڭگەرٸمٸنە بەرۋ ارقىلى «يسلام دامۋ بانكٸمەن» قارجىلاندىرىلادى. نەتيجەسٸندە, 151 شاقىرىم كانال بەتونمەن قاپتالىپ, 78,7 مىڭ گەكتار اعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
