تٷركييانىڭ باقىت جاعالاۋى قوناقتاردى تىنىش پەيزاجى مەن اتموسفەراسىمەن, دەمدٸ زەيتٷن مايىمەن, شاراپ جاساۋ ٶنەرٸنٸڭ باي مۇراسىمەن جەنە كٶكٶنٸستەر قوسىلعان اسپازدىق مەدەنيەتٸمەن قارسى الادى. بۇل اسحانانىڭ ەڭ تانىمال تاعامدارى تٷركييانىڭ قۇنارلى جەرلەرٸنەن الىنعان شٶپتەردەن جاسالعان ەرەكشە رەتسەپت بويىنشا ۇسىنىلادى. بۇل كەرەمەت ٶسٸمدٸكتەر دەرۋمەندەر مەن مينەرالداردىڭ جوعارى كونتسەنتراتسيياسىنا بايلانىستى ەمدەۋدٸڭ بٸرەگەي قاينار كٶزٸ رەتٸندە نازار اۋدارادى. وسى ەرەكشەلٸكتەرگە بايلانىستى ەلەمدەگٸ جالعىز ٶسٸمدٸك فەستيۆالٸن وسى ايماقتا ٶتكٸزۋگە بولادى.
دەرٸلٸك شٶپتەر: تابيعاتتان داستارحانعا دەيٸن
جاسىل قىمىزدىق, «Cibes» شٶبٸ, بەرەكەلٸ وشاعان, سامفير, اسكٶك, اسقاباق گٷلٸ, ودۋۆانچيكا, قالاقاي جەنە ماللا… بۇل شٶپتەر, ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ەرەكشە اتاۋلارىمەن بەلگٸلٸ, ەگەي جاعالاۋىنداعى ەڭ تانىمال شٶپتەردٸڭ بٸرٸ.
جاسىل قىمىزدىق (Kuzu Kulağı) تٷرٸك تٸلٸندە «قوزى قۇلاعى» دەپ اتالدى, سەبەبٸ ول قوزى قۇلاعى سيياقتى. قىشقىل دەمٸنە بايلانىستى بۇل ەمدٸك شٶپ ەدەتتە سالاتتاردا, سورپالاردا جەنە نان پٸسٸرۋدە قولدانىلادى. ونى زەيتٷن مايىندا دا پٸسٸرۋگە بولادى. ا جەنە س دەرۋمەندەرٸ, سونداي-اق كالتسيي, كاليي, ماگنيي جەنە فوسفورعا باي ٶتكٸر شٶپ – جاسىل قىمىزدىق دەنەنٸ نىعايتا وتىرىپ, كٶپتەگەن اۋرۋلاردى ەمدەيدٸ.
«Cibes» (Cibes otu) شٶبٸ – قىرىققابات پەن گٷلدٸ قىرىققاباتتى كەسٸپ, جيناعاننان كەيٸن توپىراقتا قالعان تامىردان ٶسەتٸن ايماقتاعى ەڭ تانىمال شٶپتەردٸڭ بٸرٸ. كٶبٸنەسە زەيتٷن مايى مەن ليمونمەن پٸسٸرٸلگەن جەنە قىزمەت ەتەتٸن تەڭٸز شٶپتەرٸ كەز-كەلگەن بالىق ٷستەلٸندە مٸندەتتٸ بولىپ تابىلادى. س دەرۋمەنٸنٸڭ جاقسى كٶزٸ بولىپ تابىلاتىن تەڭٸز شٶپتەرٸ اس قورىتۋ جٷيەسٸنٸڭ قالىپتى جۇمىس ٸستەۋٸنە كٶمەكتەسەدٸ.
بەرەكەلٸ وشاعان (شەۆكەت-ي بوستان) دەرۋمەندەر مەن مينەرالدارعا باي, ەتٸ اق تٷستٸ, جاپىراقتارى مەن تٸكەنەكتەرٸ بار. زەيتٷن مايىنا قۋىرۋعا بولاتىن بۇل شٶپ دەستٷرلٸ تٷردە قوي ەتٸمەن جەنە ارنايى دەمدەۋٸشتەرمەن بٸرگە بەرٸلەدٸ. شٶپتٸڭ اتاۋى ارابتىڭ «تٸكەن» دەگەندٸ بٸلدٸرەتٸن «شەۆكەت» سٶزٸنەن شىققان دەگەن بولجام بار. شٶپتٸڭ اتاۋى تٷرٸك تٸلٸنەن اۋدارعاندا – «باقشا تٸكەنەگٸ».
ەگەي تەڭٸزٸندە كٶپ ٶسەتٸن سامفير (Deniz Börülcesi) اۋىزعا تۇزدى جەنە قىشقىل دەم قالدىرادى. تەڭٸز سۋىندا ٶسكەندٸكتەن اتاۋىن العان سامفير ەگەي داستارحاندارىندا سالات رەتٸندە بەرٸلەدٸ. شٶپتٸ ىستىق سۋعا قايناتقاننان كەيٸن بٸردەن سالقىن سۋعا سالىپ قويسا, جاقسى پٸسەدٸ جەنە بالعىن بولىپ قالادى. سامفيرگە ەدەتتە زەيتٷن مايى, سارىمساق جەنە ليمون قوسىلادى. اسكٶك (Arapsaçı) قاتتى انيس حوش يٸسٸنە يە جەنە ونىڭ بۇتالى جەنە راستا تەرٸزدٸ كٶرٸنٸسٸنە بايلانىستى تٷرٸك تٸلٸندە «شاتاسۋ» دەگەن ماعىنا بەرەدٸ.ريمدٸكتەر كەڭٸنەن پايدالانعان اسكٶك دەمدەۋٸشتەر مەن قوي ەتٸنەن جاسالعان تاعامدارداعى ماڭىزدى ينگرەديەنت بولىپ تابىلادى. اسكٶك ەدەتتە ليمون مەن زەيتٷن مايى قوسىلعان سالات رەتٸندە جەيدٸ, بٸراق ونى جۇمىرتقامەن دە پٸسٸرۋگە بولادى. جٶتەلدٸ باسۋ قابٸلەتٸمەن تانىمال اسكٶك جاپىراقتارىن كەپتٸرٸپ, شايعا قايناتۋعا بولادى.
اسقاباق گٷلدەرٸنٸڭ دولماسى (Kabak Çiçeği Dolması) – تٷركٸ اسحاناسىنا تەن تاعامداردىڭ بٸرٸ. تاعامعا اتىن بەرگەن اسقاباق گٷلدەرٸ تاڭەرتەڭ ەرتە, تولىق اشىلىپ, كٷنگە كٷيٸپ كەتپەي جينالادى. ولاردى پٸسٸرەردٸڭ الدىندا تازارتىپ, ٷستەلدەرگە قويادى. اسقاباقتىڭ قىزعىلت سارى-سارى گٷلدەرٸ ا, س جەنە ۆ دەرۋمەندەرٸنە باي.
شايان مەن بالىقتان جاسالعان تاعامعا تاپتىرماس دەم – باقباقتىڭ ورنى بٶلەك. باقباق قۇرامىندا ا جەنە س دەرۋمەندەرٸنٸڭ, تەمٸردٸڭ, كالتسييدٸڭ جەنە كالييدٸڭ كٶپ مٶلشەرٸ بار جەنە ونى ەمشٸلەر ەجەلدەن ٸشٸرتكٸ رەتٸندە قولدانعان. باقباق دەستٷرلٸ تٷردە جاپىراقتاردى قايناتىپ, ليمون مەن زەيتٷن مايىمەن بٸرگە دايىندايدى. ونى قايناتىپ, يوگۋرتپەن ارالاستىرىپ بەرۋگە نە جاپىراقتارىن كەپتٸرٸپ, شٶپ شايىن جاساۋعا بولادى.
قالاقاي (Isırgan Otu) ەگەي تەڭٸزٸندە ەڭ كٶپ تۇتىنىلاتىن شٶپتەردٸڭ بٸرٸ جەنە كٶپتەگەن ەمدٸك قاسيەتتەرٸ بار. بۇل شٶپ تٷرٸك تٸلٸندە «قالاقاي» دەگەن اتپەن بەلگٸلٸ, ٶيتكەنٸ ول تەرٸنٸڭ تٸتٸركەنۋٸن, قىشىنۋىن جەنە قولىن تيگٸزگەندە كٷيدٸرەدٸ. سونداي-اق, ريمدٸك ساربازدار دەنەلەرٸن قالاقاي جاپىراقتارىمەن ىسقىلاپ, سۋىقتان از زارداپ شەككەنٸ بەلگٸلٸ. قالاقاي كٶبٸنە كونديتەرلٸك ٶنٸمدەر مەن سورپالاردا تۇتىنعاندى جٶن كٶرەدٸ.
ماللوۋ (Ebegümeci) – ەگەي ايماعىندا تابيعي تٷردە ٶسەتٸن ەدەتتەگٸ كٶكتەمگٸ شٶپ. ەجەلگٸ گرەكييا مەن ريم دەۋٸرٸنەن بەرٸ تۇتىنىلاتىن بۇل پايدالى ٶسٸمدٸك قۋىرىلعان كٷيدە جەيدٸ. س دەرۋمەنٸ مەن انتيوكسيدانتتارعا باي ماللوۋ سۋىق تييۋدٸ ەمدەۋ ٷشٸن شاي رەتٸندە دە قولدانىلادى.
