Nur Otan پارتيياسىنىڭ قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى مەدينا نۇرعاليەۆا الداعى اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ تۋرالى حالىق اراسىندا جٷرگٸزٸلگەن ساۋالناما تۋرالى مەلٸمەت بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
25 شٸلدەدە قازاقستاننىڭ بٸرقاتار ٶڭٸرلەرٸندە تٷرلٸ دەڭگەيدەگٸ 730 ەكٸم تٸكەلەي سايلانادى.
«اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ – ساياسي جاڭعىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸ. وسى كەزەڭنەن باستاپ بٸزدە «اۋىل ەكٸمٸ» دەيتٸن تاعى بٸر سايلانبالى لاۋازىم پايدا بولدى. وسى ۋاقىتقا دەيٸن قازاقستاندا بٸر عانا سايلانبالى لاۋازىم بولعان ەدٸ. ول – قر پرەزيدەنتٸ. الداعى سايلاۋدىڭ ەرەكشەلٸگٸ – ازاماتتاردىڭ اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋعا قاتىسۋىن كەڭەيتۋ. ەندٸ جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار مەسەلەلەردٸ تٸكەلەي اۋىل تۇرعىندارى شەشە الادى. سونداي-اق, ساياسي پارتييالار ٷشٸن دە, بەلسەندٸ ازاماتتار ٷشٸن دە ساياسي بەسەكەلەستٸكتٸ دامىتۋعا جاقسى مٷمكٸندٸك تۋىنداپ تۇر. ياعني, ٶزٸن-ٶزٸ ۇسىنۋ تەجٸريبەسٸ دەربەس ازاماتتارعا باق سىناۋعا جول اشادى», - دەدٸ مەدينا نۇرعاليەۆا.
ينستيتۋت ديرەكتورى الداعى سايلاۋدىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى ەلەمەنتٸ رەتٸندە بيۋللەتەندەردە «بەرٸنە قارسىمىن» دەگەن باعاننىڭ بولۋىن ايرىقشا اتادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل دەموكراتييالىق تەجٸريبەنٸڭ دامۋىنان تۋىنداعان تالاپ.
«سايلاۋ ناۋقانى قىزىقتى باستالدى دەۋگە بولادى. مىڭداعان ادام ٶز-ٶزٸن ۇسىنىپ جاتىر. ٷمٸتكەرلەردٸڭ 60%-ى ٶزٸن-ٶزٸ ۇسىنىپ وتىر. قالعان 40%-ىن ساياسي پارتييالار ۇسىنعان», - دەدٸ مەدينا نۇرعاليەۆا.
بۇعان دەيٸن ايتىلعانداي, 25 شٸلدەدە 730 اۋىلدىڭ ەكٸمٸ سايلاۋ ارقىلى قىزمەتكە كەلەدٸ. ال جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى 45 اۋىل ەكٸمٸ سايلانۋى تيٸس.
«2021 جىلى بارلىعى 775 اۋىل ەكٸمٸ سايلانادى. وسىلايشا جىل اياعىنا قاراي اۋىل ەكٸمدەرٸنٸڭ قۇرامى ٷشتەن بٸرگە جاڭارادى. ەلٸمٸزدە بارلىعى 2346-عا جۋىق اۋىل ەكٸمٸ بار. جىل سايىن بٸرتٸندەپ جاڭارىپ وتىرادى» - دەپ اتاپ ٶتتٸ Nur Otan پارتيياسى قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى.
مەدينا نۇرعاليەۆا اۋىل تۇرعىندارىن بارىنشا ويلانىپ داۋىس بەرۋگە شاقىردى.
«تۇرعىندارعا اۋىلدىڭ ناقتى مەسەلەلەرٸن شەشە الاتىن, جاۋاپكەرشٸلٸگٸ مول, بٸلٸمدٸ جەنە ساۋاتتى ادامدى تاڭداۋ دۇرىس ەكەنٸن تٷسٸنۋ كەرەك», - دەدٸ ساراپشى.
Nur Otan جانىنداعى قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتى وسى سايلاۋعا بايلانىستى ەل اراسىندا ساۋالناما جٷرگٸزگەن كٶرٸنەدٸ.
«بٸز ەلدٸڭ پٸكٸرٸن تەرۋ ارقىلى اۋىل ەكٸمٸ بولۋعا لايىق ادامنىڭ پورترەتٸن جاساۋعا تىرىستىق. بولاشاق ەكٸمگە قويىلاتىن مٸندەتتٸ تالاپتار رەتٸندە اۋىلدىق رەسپوندەنتتەر جوعارى بٸلٸمٸنٸڭ جەنە باسشى لاۋازىمدارداعى جۇمىس ٶتٸلٸنٸڭ بولۋىن, سونداي-اق مەملەكەتتٸك تٸلدٸ بٸلۋٸن باستى تالاپ رەتٸندە قويادى. ساۋالناماعا 3 مىڭ اۋىل تۇرعىنى قاتىسقان بولاتىن», - دەدٸ مەدينا نۇرعاليەۆا.
ەسكە سالساق, 14 شٸلدەدە اتالمىش سايلاۋعا تٷسەتٸن ٷمٸتكەرلەر ٷگٸت-ناسيحات جۇمىستارىن باستاپ كەتكەن بولاتىن.
زاڭعا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرتۋلەر مەن تٷزەتۋلەر بويىنشا, بۇل شارا 24 شٸلدە ساعات 0.00-گە دەيٸن جالعاسادى.
سايلاۋ ناۋقانىنىڭ جالپى مەرزٸمٸ – 30 كٷن. ال ٸس باسىنداعى ەكٸمنٸڭ ٶكٸلەتتٸك مەرزٸمٸ اياقتالعان جاعدايدا سايلاۋ 40 كٷن بۇرىن جارييالانادى جەنە جۇمىس ٸستەپ تۇرعان ەكٸمنٸڭ ٶكٸلەتتٸك مەرزٸمٸ اياقتالعانعا دەيٸن 10 كٷن بۇرىن ٶتۋٸ تيٸس; – ٸس باسىنداعى ەكٸمنٸڭ ٶكٸلەتتٸگٸ توقتاتىلعان جاعدايدا سايلاۋ ەكٸمنٸڭ ٶكٸلەتتٸگٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتىلعان كٷننەن باستاپ بٸر اي ٸشٸندە تاعايىندالادى جەنە تاعايىندالعان كٷنٸنەن باستاپ 30 كٷن ٸشٸندە ٶتۋٸ تيٸس. كانديداتتاردى ۇسىنۋ سايلاۋ جارييالانعاننان كەيٸنگٸ كەلەسٸ كٷنٸ باستالىپ, سايلاۋ كٷنٸنەن 15 كٷن بۇرىن اياقتالادى. ياعني, تاعايىنداۋ مەرزٸمٸنٸڭ ۇزاقتىعى 14 كٷنگە جەتۋٸ مٷمكٸن. وسى ۋاقىت ٸشٸندە كانديدات تٸركەۋگە قاجەتتٸ قۇجاتتاردى جيناۋمەن اينالىسادى.
كانديداتتاردى تٸركەۋ سايلاۋ كٷنٸنەن 10 كٷن بۇرىن اياقتالادى. وسى كەزەڭدە اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيياسى ۇسىنىلعان قۇجاتتاردىڭ دۇرىستىعىن تەكسەرەدٸ. سايلاۋ كٷنٸنٸڭ الدىنداعى سوڭعى ونكٷندٸكتە ٷگٸت-ناسيحات ٸس-شارالارى جەنە سايلاۋدىڭ ٶزٸنە دايىندىق جٷزەگە اسىرىلادى. سايلاۋ ٶتكٸزٸلگەننەن كەيٸن ٷش كٷن ٸشٸندە قورىتىندى شىعارىلادى, جەتٸ كٷن ٸشٸندە سايلانعان ەكٸمدٸ تٸركەۋ جٷزەگە اسىرىلادى. بۇل رەتتە سايلانعان ەكٸمنٸڭ ٶكٸلەتتٸگٸ ونى تيٸستٸ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيياسى تٸركەگەن كەزدەن باستالادى.
الداعى سايلاۋدى ٷيلەستٸرەتٸن سايلاۋ كوميسسييالارىنىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸ دە ناقتىلانعان. سايلاۋدى تاعايىنداۋعا, كانديداتتاردى ۇسىنۋعا جەنە تٸركەۋگە بايلانىستى نەگٸزگٸ سايلاۋ ٸس-شارالارىن اۋداندىق (قالالىق) اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسييالارى جٷزەگە اسىرادى. داۋىس بەرۋ كٷنٸنە بايلانىستى سايلاۋ رەسٸمدەرٸن ۋچاسكەلٸك سايلاۋ كوميسسييالارى ٸسكە اسىرادى. وبلىستىق اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسييالارىنا زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ, سونداي-اق قارجىلىق, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جەنە ەدٸستەمەلٸك قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸ جٷكتەلگەن.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسى سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ بٸركەلكٸ قولدانىلۋىن, اۋماقتىق سايلاۋ كوميسيسيالارى قىزمەتٸنٸڭ «سايلاۋ تۋرالى» زاڭناما تالاپتارىنا سەيكەستٸگٸن باقىلاۋدى, سونداي-اق ناۋقاندى جالپى ەدٸسنامالىق سٷيەمەلدەۋدٸ جٷزەگە اسىرادى. كانديدات تٶلەيتٸن سايلاۋ جارناسىنىڭ مٶلشەرٸ قر زاڭناماسىندا بەلگٸلەنگەن ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىنىڭ بٸر ەسەلەنگەن مٶلشەرٸندە تەڭ – 42 500 تەڭگە.
العاشقى لەكپەن ەكٸمٸن سايلايتىن ەلدٸ مەكەندەردٸڭ تولىق تٸزٸمٸن مىنا سٸلتەمەدەن كٶرۋگە بولادى.
ٶڭٸرلەردٸڭ اۋقىمىن ەسەپكە الماستان سارالايتىن بولساق, بۇل جولعى سايلاۋدا ەكٸمٸن انىقتايتىن ەلدٸ مەكەندەر سانى بويىنشا اقمولا وبلىسى كٶش باستاپ تۇر. مۇندا بٸر كٷندە 95 اۋىل مەن اۋىلدىق وكرۋگتٸڭ, اۋداندىق ماڭىزى بار قالا مەن كەنتتٸڭ ەكٸمٸ سايلانادى. العاشقى ٷشتٸكتٸ شىعىس قازاقستان (77) جەنە «قاراعاندى وبلىستارى (75) تٷيٸندەپ تۇر. ال ماڭعىستاۋ وبلىسىندا بۇل جولى بار-جوعى 10, اتىراۋ وبلىسىندا 18 ەلدٸ مەكەننٸڭ ەكٸمٸ تٸكەلەي سايلاۋ ارقىلى قىزمەتكە كەلمەك.
