اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنا بايلانىستى جۇمىسسىزدىقتىڭ كٷشەيۋٸنە بايلانىستى كەيبٸر شەتەل ماماندارىنىڭ اقش-قا كەلٸپ جۇمىس ٸستەۋٸنە تىيىم سالاتىن بۇيرىققا قول قويدى. شەكتەۋگە تٷسكەندەر اراسىندا اقش-تاعى كرەمنيي القابى جيٸ سٷيەنەتٸن تەحنولوگييا يندۋستريياسىنىڭ ماماندارى دا بار.
22 ماۋسىم كٷنٸ قول قويىلعان بۇيرىق جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن جارامدى بولىپ, 525 000 شەتەل جۇمىسشىلارىنىڭ گرين-كارتاسىنا (اقش بيلٸگٸ بەرەتٸن ىقتييار حاتتىڭ اتاۋى – رەد.) ەسەر ەتپەك.
"ەلٸمٸزدٸڭ يمميگراتسييالىق جٷيەسٸن جٷزەگە اسىرۋدا بٸز شەتەل جۇمىسشىلارىنىڭ اقش-تىڭ ەڭبەك نارىعىنا ەسەرٸن, ەسٸرەسە قازٸرگٸ جوعارى دەڭگەيدەگٸ ٸشكٸ جۇمىسسىزدىق پەن ەڭبەك ەتۋگە دەگەن سۇرانىستى ويدا ۇستاۋىمىز قاجەت" دەدٸ ترامپ بۇيرىقتىڭ تٷسٸندٸرمەسٸندە.
بۇيرىق شەتەل جۇمىسشىلارىنىڭ سەۋٸر ايىندا ەنگٸزٸلگەن شەكتەۋٸن ۇزارتتى. ول قاتاڭ كارانتين شارالارىنا بايلانىستى جۇمىسسىزدىق ەدەۋٸر ارتقان بولاتىن.
جاڭا بۇيرىق بٸلٸكتٸلٸگٸ جوعارى جۇمىسشىلارعا ارنالعان H-1B ۆيزاسىنا, اۋىر شارۋاشىلىعىنان تىس سالاداعى ماۋسىمدىق جۇمىسشىلارعا ارنالعان H-2B جەنە J-1 ۆيزالارىنا ەسەر ەتپەك. كومپانييا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ L-1 ۆيزاسىمەن اقش-قا اۋىسۋى دا كەلەسٸ جىلعا دەيٸن تىيىلدى.
بۇل شەكتەۋلەر ازىق-تٷلٸك ٶندٸرۋ سالاسىنداعى جۇمىسشىلارعا ەسەر ەتپەۋٸ تيٸس. ولار H-2B ۆيزاسىن الۋشىلاردىڭ 15 پايىزىن قۇرايدى.
مامىر ايىندا اقش-تاعى جۇمىسسىزدىق 13,3 پايىز بولدى. بۇل جىل باسىنداعى كٶرسەتكٸشتەن شامامەن 10 پايىزعا كٶپ (ول كەزدە جۇمىسسىزدىق 3,5 پايىز بولاتىن). كوروناۆيرۋستىڭ تاراۋىنا بايلانىستى كٶپتەگەن شتاتتىڭ باسشىلىعى دەمحانا, دٷكەن سەكٸلدٸ كەسٸپكەرلٸك ورتالىقتارىن جاۋىپ تاستاپ, جۇمىسسىزدىق كٷرت ارتتى.
ٶتكەن ايدا جۇمىسسىز امەريكالىقتاردىڭ سانى 21 ميلليون بولدى. شتاتتار شەكتەۋدٸ بٸرتٸندەپ الا باستاعانىمەن, جۇمىسسىزدىقتىڭ وسى دەڭگەيٸ جىل سوڭىنا دەيٸن ساقتالادى دەپ بولجانىپ وتىر.
قاراشادا قايتا سايلانۋدى كٶزدەپ وتىرعان ترامپتىڭ رەيتينگٸ جۇمىسسىزدىققا بايلانىستى تٶمەندەگەن بولاتىن. وسىعان وراي ەل استاناسى ۆاشينگتوندا ترامپتىڭ يمميگراتسييانى شەكتەيتٸن جاڭا بۇيرىق شىعاراتىنى تۋرالى قاۋەسەت تارادى. مۇنداي شەكتەۋلەر ونىڭ نەگٸزگٸ جاقتاستارىنا وڭ ەسەر قالدىرادى.
ٸرٸ بيزنەس يەلەرٸ ترامپتى شەتەل جۇمىسشىلارىنا تىيىم سالماۋعا شاقىردى. ولاردىڭ ايتۋىنشا مۇنداي تىيىمدار ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىن تەجەيدٸ.
امەريكا ساياساتى جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق قوردىڭ (ساۋدا, يمميگراتسييا, بٸلٸم بەرۋ سەكٸلدٸ تاقىرىپتاردا زەرتتەۋ جٷرگٸزەتٸن ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىم – رەد.) اتقارۋشى ديرەكتورى ستيۋارت اندەرسون Wall Street Journal باسىلىمىنا ۆيزا شەكتەۋلەرٸنٸڭ جۇمىسسىزدىققا وڭ ەسەر ەتەتٸنٸ تۋرالى ەشقانداي دەلەل جوق دەدٸ.
AP, AFP, dpa, Reuters جەنە Wall Street Journal ماتەريالدارى نەگٸزٸندە دايىندالدى.
