AQSh prezidenti Donald Tramp koronavirýs pandemiiasyna bailanysty jumyssyzdyqtyń kúsheiýine bailanysty keibir shetel mamandarynyń AQSh-qa kelip jumys isteýine tyiym salatyn buiryqqa qol qoidy. Shekteýge túskender arasynda AQSh-taǵy kremnii alqaby jii súienetin tehnologiia indýstriiasynyń mamandary da bar.
22 maýsym kúni qol qoiylǵan buiryq jyldyń sońyna deiin jaramdy bolyp, 525 000 shetel jumysshylarynyń grin-kartasyna (AQSh biligi beretin yqtiiar hattyń ataýy – red.) áser etpek.
"Elimizdiń immigratsiialyq júiesin júzege asyrýda biz shetel jumysshylarynyń AQSh-tyń eńbek naryǵyna áserin, ásirese qazirgi joǵary deńgeidegi ishki jumyssyzdyq pen eńbek etýge degen suranysty oida ustaýymyz qajet" dedi Tramp buiryqtyń túsindirmesinde.
Buiryq shetel jumysshylarynyń sáýir aiynda engizilgen shekteýin uzartty. Ol qatań karantin sharalaryna bailanysty jumyssyzdyq edáýir artqan bolatyn.
Jańa buiryq biliktiligi joǵary jumysshylarǵa arnalǵan H-1B vizasyna, aýyr sharýashylyǵynan tys saladaǵy maýsymdyq jumysshylarǵa arnalǵan H-2B jáne J-1 vizalaryna áser etpek. Kompaniia qyzmetkerleriniń L-1 vizasymen AQSh-qa aýysýy da kelesi jylǵa deiin tyiyldy.
Bul shekteýler azyq-túlik óndirý salasyndaǵy jumysshylarǵa áser etpeýi tiis. Olar H-2B vizasyn alýshylardyń 15 paiyzyn quraidy.
Mamyr aiynda AQSh-taǵy jumyssyzdyq 13,3 paiyz boldy. Bul jyl basyndaǵy kórsetkishten shamamen 10 paiyzǵa kóp (ol kezde jumyssyzdyq 3,5 paiyz bolatyn). Koronavirýstyń taraýyna bailanysty kóptegen shtattyń basshylyǵy dámhana, dúken sekildi kásipkerlik ortalyqtaryn jaýyp tastap, jumyssyzdyq kúrt artty.
Ótken aida jumyssyz amerikalyqtardyń sany 21 million boldy. Shtattar shekteýdi birtindep ala bastaǵanymen, jumyssyzdyqtyń osy deńgeii jyl sońyna deiin saqtalady dep boljanyp otyr.
Qarashada qaita sailanýdy kózdep otyrǵan Tramptyń reitingi jumyssyzdyqqa bailanysty tómendegen bolatyn. Osyǵan orai el astanasy Vashingtonda Tramptyń immigratsiiany shekteitin jańa buiryq shyǵaratyny týraly qaýeset tarady. Mundai shekteýler onyń negizgi jaqtastaryna oń áser qaldyrady.
Iri biznes ieleri Trampty shetel jumysshylaryna tyiym salmaýǵa shaqyrdy. Olardyń aitýynsha mundai tyiymdar el ekonomikasynyń damýyn tejeidi.
Amerika saiasaty jónindegi ulttyq qordyń (saýda, immigratsiia, bilim berý sekildi taqyryptarda zertteý júrgizetin úkimettik emes uiym – red.) atqarýshy direktory Stiýart Anderson Wall Street Journal basylymyna viza shekteýleriniń jumyssyzdyqqa oń áser etetini týraly eshqandai dálel joq dedi.
AP, AFP, dpa, Reuters jáne Wall Street Journal materialdary negizinde daiyndaldy.
