قۇربان ايت دٸن يسلامنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە قازاق حالقىنىڭ تٶل مەرەكەسٸ. جىلىنا بٸر كەلەتٸن مەرەكە بولعاندىقتان ەل شاما-شارقىنشا دايىندالادى. جارىقتىق اۋىلدا قولايسىزدىق تۋدىراتىن ەش نەرسە جوق, سوندىقتان قۇربان ايت مەرەكەسٸ سيياقتى جيىن تويلاردا ابىرجۋ بولمايدى.
ايتايىن دەگەنٸم كٷننەن-كٷنگە ٸرگەسٸ كەڭەيٸپ, حالقىنىڭ سانى دا ٶسٸپ كەلە جاتقان باس قالامىز استاناداعى كەشەگٸ ٶتكەن قۇربان شالۋ ماراسىمى جايىندا. تاڭنان بارىپ مەشٸتكە قۇربان ايت نامازىن وقىپ بولعاننان سوڭ, قۇرباندىق شالۋعا بولادى دەگەن يمامداردىڭ پەتۋاسىن ەسٸتٸپ, ايت نامازىنان سوڭ استانا قالاسىنىڭ شەتٸندەگٸ شاڭحاي بازارىنا قۇرباندىققا شالىناتىن مال الۋعا بەت الدىق. اۋىلدا جاساعانىمدا قۇربانعا شالىناتىن مالدى بٸر اپتا بۇرىن الىپ قويۋعا بولادى. سەبەبٸ ەسٸگٸڭنٸڭ الدى, مال ۇستايتىن قوراڭ بار...
ال قالادا بولسا باسقا ٶمٸر. مەشٸتتەن شىققان ەلدٸڭ بەرٸ وسى بازارداما دەپ قالدىم. اۆتوكٶلٸك تە, ادام دا كٶپ. وسى بٸر كٶرٸنٸس بالا كەزٸمدەگٸ بٸر سۋرەتتٸ ەسٸمە تٷسٸردٸ. باياعى بٸز تٶمەنگٸ سىنىپتا وقىپ جٷرگەندە تاريح كٸتابىندا بٸر سۋرەت بولاتىن. سۋرەتتە مۇجىقتىڭ بٸر اياعى كٶتەرٸپ, كٶتەرگەن اياعىنىڭ استىنا تٸكەن سىمدى اينالدىرا وراپ تٶسەپ تاستاعان. سۋرەتتٸڭ استىنا: «شارۋاعا اياق باسار جەر جوق!» دەپ جازىپ قويعان بولاتىن. ايتپاعىم بٷگٸندە دەل سول سۋرەتتەگٸدەي, ادامعا اياق باسار جەر جوق.
مال بازاردى ارالاپ قوي كٶرٸپ كەلە جاتىرمىن. بازار بولعاننان سوڭ: «بٸزدٸڭ مالدى الىڭىز!» دەگەن بازار ەدٸبٸنٸڭ يكەمٸمەن ايتىلعان تٷرلٸ داۋىستاعى سٶزدەر جان-جاعىمنان جامىراي شىعۋدا. مەنٸڭ كٶزٸم قويلاردا. قۇرباندىققا شالىناتىن مال: سوقىر, اقساق, بٸر قۇلاعى جوق, كٶتەرەم بولماسىن دەگەن قاعيداعا امال جاساۋىمىز كەرەكتٸگٸ, ول دا ويدا. سونداي جاۋاپكەرشٸلٸكپەن ٶزٸمشە قوي كٶرٸپ كەلە جاتىرمىن...الدىمنان بٸر جٸگٸت اعاسى شىعىپ: «مەنٸڭ قوشقارىمدى الىڭىز, ارعى جاققا بارعانىڭىزدا كٶپٸردەن قۇلاماي ٶتەسٸز» دەيدٸ. وسى بٸر سٶزدٸ ەستٸگەندە ە,ەەە قۇرباندىق دەگەندٸ ەركٸم ەر قالاي تٷسٸنەدٸ ەكەن عوي دەپ تە قالدىم. ەيتپەسە قۇربان ايت كٷنٸ وسىلاي سٶز ايتۋعا بولاما?! شىنىمەن كٶپٸردەن قۇلاتپايتىن قوشقار بولاتىن بولسا, ونى بٸزگە نەسٸنە ساتادى. ٶزٸ قۇرباندىققا شالىپ قييامەتتٸڭ قىل كٶپٸرٸنەن ٶزٸ ٶتپەي ما? كٶپٸردەن ٶتۋ بٸر اللانىڭ ەنشٸسٸندە ەكەنٸن مىنا ساباز بٸلمەيدٸ-اۋ, بٸلسە بۇلاي ايتپاس ەدٸ دەيمٸن ٸشٸمنەن.
وسىنداي ويدىڭ جەتەگٸندە كەلە جاتىپ ۋاقىتشا جاسالىنعان تاقتاي قوراشىقتا يٸرٸلٸپ تۇرعان جيىرماشاقتى توقتى قوشقارعا كٶزٸم تٷستٸ. بەرٸ سەمٸز بٸر كەلكٸ ەكەن. ٸشٸنەن تٶبەل توقتى قوشقارعا كٶزٸم تٷسٸپ, بازاردا كٶپ جٷرە بەرمەي وسىنى ساۋدالاپ الايىن دەپ نيەت جاسادىم. بايەكە, توقتى قوشقارلارىڭ قانشادان دەيمٸن تاقتاي قوراشىقتىڭ تٶرت بۇرىشىنىڭ بٸر بۇرىشىنا قاعىلعان بٶرەنەگە سٷيەنگەن جٸگٸتكە داۋىسىمدى كٶتەرە.
-شەتٸنەن الا بەرٸڭٸز وتىز مىڭنان كەمٸ جوق,- دەيدٸ.
سٶيتٸپ تۇرعاندا اعا, قانە باستاڭىز بٸز ٷشەۋمٸز ٷش قوي الماقشى ەدٸك, باعاسىن شىعارىپ بەرٸڭٸز دەيدٸ قاۋمالاعان ٷش جٸگٸت, مەنٸ بٸر قوي الىپ, قوي ساتىپ جٷرگەن ادامداي كٶرٸپ. مىنا جٸگٸتتەردٸڭ سٶزٸ قامشى بولىپ, بٸر العاندا تٶرت قويىڭدى بٸردەنٸنەن العالى تۇرمىز جٸگٸتٸم, بەرٸ جاقىنداپ بولاتىن جەرٸن ايت. سەن دەرٸحانادا دەرٸ ساتىپ تۇرعان جوقسىڭ عوي باۋىرىم, ايتقانىڭا الىپ كەتە بەرەتٸن. بٷگٸن قۇربان ايت, بوياۋىن قانىقتىرىپ ايتسام تٸلەكتٸڭ قابىل بولعان كٷنٸ. ٶتكەن جىلى قۇربان ايتتا: «قۇربان ايتتان-قۇربان ايتقا امان-ەسەن جەتە بەرەيٸك!» دەپ تٸلەك ايتقان ەدٸك. اللا بۇيىرىپ مٸنە امان-ەسەن جەتتٸك. تٸلەكتٸڭ قابىل بولعانى وسى ەمەس پە?! بٷگٸن ٶتكەن جىلعى ايتىلعان تٸلەكتەردٸڭ قابىل بولعان كٷنٸ دەپ ەڭگٸمەنٸ بٸر شيراتىپ, ەرٸ قاراي يٸن قاندىرماق بولىپ, جٸگٸتٸم ٶمٸردٸڭ ٶتەرٸن بٸل دەپتٸ بٸزدەن الدىن ٶتكەن ەۋليەلەر. ساعان ايتسام پايعامبارىمىز (س.ا.ع.) بٸر حاديسٸندە: «ەي, مٶمٷندەر ساۋدا جاساڭدار, ساۋدادا بەرەكە بار, ٷيگە كەلەتٸن تابىستىڭ وننان توعىزى ساۋدادان كەلۋۋۋر. ساتقان ادام قىمبات ساتتىم, العان ادام ارزان الدىم دەۋٸ كەرەك, بەرەكەسٸ سوندا بولادى دەپتٸ» دەپ جاتىپ, ٶزٸمشە ويلاپ قويامىن, قايتكەندە دە وسى ايتقانىمنان كەيٸن: «وتىز مىڭنان كەمٸ جوق!» دەپ سٸڭٸرە قاعىلعان شەگەنٸ بوساتتىم-اۋ دەگەن ٷمٸتپەن. جوق, اتقان وعىم دٶپ تيٸپ جٸگٸتٸم جىلى سٶيلەپ, سٸزدەر قانشادان الماقسىزدار دەيدٸ, بەرٸمٸزگە ەسٸتتٸرتە سٶيلەپ, بٸر جاعىنان كەلگەن ادامداردى قاشىرتىپ المايىن دەگەن ويى دا جوق ەمەس سيياقتى.
ەندەشە بىلاي دەيمٸن سوناۋ جاس كەزٸمدە ەكەممەن بٸرگە مال بازارعا مال ساتىپ الۋعا بارعانداعى دەلدالدىڭ ەرەكەتٸ ەسٸمە تٷسٸپ, جٸگٸتتٸڭ وڭ قولىن قاپسىرا قىسىپ:
- بٸر جايدان تٶرتەۋٸنە بٷتٸن بٸر قاعاز, بار بەرەكە!
- جەكە, سەل قوسساڭىزشى.
-قوساتىن جەرٸ قالمادى, ٶكشەڭدٸ تٸرەي بەرمە, بەر ەندٸ, بار-بەرەكە!
-جٸگٸتتٸڭ دٸتتەگەنٸ دە وسى بولسا كەرەك قولىن بٸر-ەكٸ سٸلتەگەسٸن بازاردىڭ ەجەلگٸ ەدەبٸن ساقتاپ: «بار-بەرەكە, الىڭىز!»,- دەدٸ.
قاسىمداعى جٸگٸتتەر: «اعا, الاتىن مالىمىز سونىمەن قانشادان تٷستٸ» دەمەسٸ بار ما?! ٶي, قاسقا بالا, قانشادانى نەسٸ, ايتتىم عوي بٸر قاعاز دەپ, سوندا ەر قايسىسى جيىرما بەس مىڭنان تٷستٸ ەمەس پە دەيمٸن ارزان الدىق دەگەن رازىلىق پٸشٸنمەن. سونىمەن باياعى ٶزٸم كٶرگەن تٶبەل قوشقارىمدى ۇستاتىپ جيىرما بەس مىڭ اقشانى بەردٸم دە قويىما ەگەلٸك قىلدىم.
توقتى قوشقاردىڭ ەكٸ قۇلاعىنان ۇستاپ العانمىن. اياعىنان ۇستاسام ايرىلىپ قالار تٷرٸم بار. قۇلاعىن قىسىپ ۇستاعان سايىن قويىم سەكٸرسٸن كەپ.ٷيدەن جٸپ قاراستىرىپ الىپ شىقپاعان ەكەنمٸن, ەبدەن ەبٸرجٸپ مال سوياتىن قۇسحاناعا سۋرەتٸلٸپ ەرەڭ جەتتٸم. ادام قالىڭ. كٸرەبەرٸس وپىر-توپىر. قويدى بايلاپ قوياتىن جٸپتٸڭ جوعىن جوعارىدا ايتتىم. بالاما ۇستاتىپ ٶزٸم نەعىلعان وپىپ-توپىر ەكەنٸن باجايلايىن دەسەم, كٶلٸكتٸ تۇراققا قويامىن دەپ كەتكەن بالا ەلە جوق. قويىمدى سٷيرەپ ٶتٸپ كەتەيٸن جول بەرٸڭدەر دەسەم, ۋاۋ, جارىقتىق قايدا باراسىز, بەرٸمٸزدە مال سويدىرماقشى بولىپ تۇرمىز عوي دەپ جول بەرمەيدٸ. سٶيتسەم قۇسحاناعا كٸرۋٸم ٷشٸن مىڭ تەڭگەدەن تالون الۋىم كەرەك ەكەن. مىنا توپىرلاعان جۇرت سونىڭ كەزەگٸندە ەكەن.
ەرەڭ دەگەندە تالوندى الىپ ٸشكە كٸردٸم, ەرٸ قاراي جٷرەيٸن دەسەم, سويىلعالى جاتقان مالدان كٸرٸپ-شىعىپ جاتقان ادام كٶپ. تەرتٸپ, جٷيە دەگەن اتىمەن جوق. اياعىڭنىڭ استىندا, جٷرەر جولىڭدا مال سويىپ جاتقاندار بٸرەۋ ەمەس بٸرنەشەۋ.
قويىمدى قالىڭدا سٷيرەپ جٷرە الماي ۇزاق تۇرىپ قالدىم. اياقتىڭ استى قىپ-قىزىل قىزىل قان. قان اعار ناۋاشالار مالدىڭ جىنىمەنەن تولىپ بٸتەلٸپ قالعان. ونى تازالاپ جاتقان جان جوق. سويىلعان مالدىڭ قانى كٸرەرگە تەسٸك تاپپاي سۋماڭداپ ەرٸ اعىپ بەرٸ اعىپ, اقىر سوڭىندا ادامداردىڭ اياعىنىڭ استىنا قاراي جايىلا اعۋدا. مەشٸتتەگٸ ۋاعىز ايتقان مولدالاردىڭ مالدىڭ كٶزٸنشە پىشاق قايراماۋ كەرەك, سويىلعالى جاتقان مالدىڭ سويىلعان مالعا كٶزٸ تٷسپەۋٸ كەرەك دەگەن قاعيدالارى وسى ارادا ەدٸرام قالىپ, ونى ەسكەرٸپ جاتقان جان بالاسى جوقتىڭ قاسى.
الدىمنان قوس پىشاعىن قونىشىنا تىققان بٸر جٸگٸت شىعىپ:
-قويدى ماعان بەرٸڭٸز, مەن سويىپ بەرەيٸن? بٸراق, قىزمەتٸمە ٷش مىڭ تەڭگە بەرەسٸز دەمەسٸ بار ما.
-ۋاۋ, جٸگٸتٸم بۇرىندا دا مال سويدىرىپ جٷر ەدٸك, بۇلاي ەمەس ەدٸ بٷگٸن باعاسىن كٶتەرٸپ جٸبەرٸپسٸڭدەر عوي.
-كٶكە رىنوك قوي, قايدان كەلگەنسٸز ٶزٸ, اسپاننان تٷسكەندەي بولىپ تۇرسىز عوي.
-ۋاۋ, بٷگٸن قۇربان ايت ەمەس پە?! قايىر-ساقاۋات دەگەن...
-كٶكە ساۋاپپەن بالا-شاعا باعىپ بولمايدى, بولىڭىز سويدىراسىز با? سويدىرماساڭىز مەن باسقاعا كەتتٸم,-دەپ دەس بەرەر ەمەس.
-شاراسىزدان, قاپ! كٶپ قاباتتى ٷيدە ەمەس, جەر ٷيدە تۇرعانىمدا عوي, ٶزٸم-اق سويار ەدٸم دەيمٸن قويدى ۇستاتىپ جاتىپ. سٶيتٸپ تۇرعانىمدا سويىلعان قويىنىڭ باسىنىڭ قانىن سورعالاتىپ ٶتٸپ بارا جاتقان بٸرەۋ, ٷستٸمە قۇلاي جازدادى. باستىڭ قانى مەنٸ قان-مايداننان جاڭا شىققانداي كەيٸپكە تٷسٸردٸ. قاراعىم-اۋ كٶزٸڭە قارامايسىڭ با دەيمٸن كەيٸستٸك تانىتىپ. كەشٸرٸڭٸز, كٶكە! قايتەمٸن بٸرەۋ يتەرٸپ جٸبەردٸ عوي دەيدٸ, ونىم سٷمٸرەيٸپ ىعىسىپ سىرتقا شىعىپ بارا جاتىپ. سٶيتٸپ تۇرعاندا قولىندا شەلەگٸ بار بٸر كەلٸنشەك كەلٸپ, اعا, ٸشەك قارىن تازالاتاسىز با دەيدٸ, شالبارىما جاعىلعان قاندى سٷرتٸپ جاتقان ماعان قاراپ. قىزمەت اقىما كٶپ سۇرامايمىن, مىڭ تەڭگە بەرسەڭٸز بولدى دەگەنٸنە, جارايدى دەدٸم, بولارى بولدى عوي دەگەن ادامنىڭ كەيپٸمەن. سول ارالىقتا ٶزٸڭٸز وقيسىز با, مولدا شاقىراسىز با, بولىڭىز دەمەسٸ بارما جاڭاعى قاسابىمنىڭ. مولداڭ مەشٸتتە مە, وسىندا ما دەيمٸن ابىرجىپ. جاڭا وسىندا ٷش-تٶرتەۋٸ جٷرگەن. جارايدى شاقىرىپ كەلەيٸن دەپ قالىڭنىڭ ٸشٸنە كٸرٸپ كەتتٸم.
قىسىلىپ سوقتىعىسىپ, جول بەرٸڭدەر, جول بەرٸڭدەر دەي جٷرٸپ زورعا دەگەندە ارعى جاقتاعى ەسٸككە جاقىنداپ ٷستٸمە قاراسام, ساۋ تامتىعى قالماعانى سونشالىقتى, اق كٶيلەك, قارا شالبار, قارا تۋفليىم بىت-شىت بولىپتى. مولدالار: «قۇربان ايت كٷنٸ تازا, جاڭا كيٸم كيٸپ, ٷستٸڭە قوش يٸس شىعاراتىن يٸس سۋدان سەۋٸپ نامازعا كەلٸڭدەر. نامازدان سوڭ اۋرۋ – سىرقاۋدىڭ قولىن الىڭدار» دەگەنٸنە وراي كيٸنٸپ شىققان تٷرٸمنٸڭ مال بازارداعى تٷرٸ وسى.
الاقتاپ تۇرعان ماعان مولدانى كٶردٸم دەگەن جان بولساشى. مولدا كٶزگە تٷسپەگەن سوڭ, يت تۇمسىعى باتپاستاي قالىڭعا قايتا كٸردٸم. يىق تٸرەسٸپ زورعا دەگەندە ەلۋگە تارتا قاساپتىڭ ٸشٸنەن ٶز قاسابىمدى زورعا دەگەندە تاۋىپ مولدانى تاپپاعانىمدى ايتىپ, ٶزٸم وقي سالايىن دەپ يشارا جاسادىم. اللاھۋ اكباردى ٷش قايتارىپ, بٸسمٸللەنٸ ايتىپ, ٶزٸمشە بيلٸك ٶزٸمە تيگەنسٸپ, بٸر-ەكٸ زەم سٷرەنٸ قوسىپ وقىپ سوڭىن تيەبەرسٸنمەن اياقتاپ «اۋمين!» دەدٸم.
كٶزٸمدٸ تايدىرىپ تەرٸس قاراپ تۇرعانمىن, پىشاققا تٷسكەن مالدى كٶرمەي-اق قويايىن دەپ. بٸر سەتتە باسىڭىزدى الىڭىز دەگەن داۋىسقا جالت قاراعان ماعان, قانى سورعالاعان باستى ۇستاتا سالماسى بارما قاساپ جٸگٸتتٸڭ. بۇنى قايتەمٸن دەگەن ماعان, ارعى جاققا بارىڭىز ٷيٸتٸپ بەرەدٸ دەدٸ دە, قوي تەرٸسٸن پىشاقتىڭ ۇشىمەن سىپىرا بەردٸ. قانى سارقىلماعان باستى قانىن سورعالاتىپ قولعا ۇستاپ باياعى قالىڭعا قايتا كٸردٸم. سٸزدەرگە ٶتٸرٸك ماعان شىن, قولىمداعى باستىڭ قانى تالايدىڭ كيٸمٸنە تيگەنٸن ولار سەزبەگەنٸمەن مەن سەزٸپ كەلەمٸن. سەبەبٸ جاڭا مەندە سەزبەگەنمٸن, شىققاندا بارىپ بٸراق بٸلگەنمٸن. قالىڭنان شىقتىم-اۋ دەگەندە, بٸر قالىڭعا كيلٸكتٸم. بەرٸنٸڭ قولىندا قانى سورعالاۋىن قويىپ, دەگدٸگەن قويدىڭ باسى. بۇل نە توپىر دەگەن ماعان, تالوننىڭ كەزەگٸ دەيدٸ الدىمداعى باس ۇستاعان. سٶيتسەم بۇل جەردەدە سول تالون الىپ باس ٷيٸتەتٸن قوراعا كٸرەدٸ ەكەنمٸن. تالونىڭ بولماسا كٸرگٸزبەيدٸ. ەسٸكتٸڭ الدىندا قارا كيگەن «قوس باتىر» تالون تەكسەرٸپ تۇر.
كٷن ۇزاققا كەزەگٸم قاشان كەلەدٸ, سويىلعان مالدىڭ ەتٸ نە بولادى ارعى جاقتاعى دەپ تارىعىپ تىقىرشىپ تۇرعانىمدا, اۋشىنىڭ يتٸندەي جالاقتاعان بٸر جالاڭباس كەلٸپ, باستى اعا ماعان بەرٸڭٸز, مىڭ تەڭگە بەرسەڭٸز تالونسىز-اق ٷيٸتٸپ بەرەمٸن دەمەسٸ بار ما?! قۋانىپ كەتكەنٸم سونشالىقتى تٸسٸندە قاعىپ بەرەسٸن بە دەپپٸن. ەي-شەيگە قاراماي جاڭاعىم قولىمداعى باسىمدى الىپ ٸشكە كٸردٸ دە كەتتٸ. تاپپاي قالدىم. كٶرٸنگەننٸڭ قولىنداعى باسىنا قارايمىن. مەنٸڭ تٶبەل باسىم كٶرٸنبەيدٸ. سٶيتٸپ جٷرگەندە جاڭاعى جٸگٸتتٸڭ ٶزٸ كەلٸپ, مىڭ تەڭگەڭٸزدٸ بەرٸڭٸز, باسىڭىزدى بٸر جٸگٸتكە تابىستادىم دەپ قولىن اقشاعا سوزىپ تۇر. وسى جاسقا دەيٸن تالاي حالىققا جاسالاتىن قىزمەتتٸڭ تالاي تٷرٸن كٶرٸپ ەدٸم, قىزمەتتٸڭ مىنانداي تٷرٸن بٸرٸنشٸ كٶرگەن ماعان كٶپ جاي تٷسٸنٸكسٸز بولىپ تۇر. باستى ەۋەلٸ قولعا الايىقتا دەيمٸن. باستى قولعا الساڭىز وندا مىنا جٸگٸتكە بەس جٷز تەڭگەڭٸزدٸ بەرەسٸز جٷرٸڭٸز , ماعان تاپ قازٸر بەس جٷز تەڭگە بەرسەڭٸز بولدى دەپ ايتقانىن الدىدا, جاڭاعىم تاعىدا باسقا جاڭا باسقا كەتتٸ-اۋ قۇداي بٸلەدٸ, لەزدە زىم-زييا جوق بولدى. اينالا قارا قۇيقانىڭ قارا توزاڭى. جان-جاقتان كٶك جالىنى گٷرٸلدەگەن كٶك قۇمان. ەر بٸر باستىڭ جانىندا باسىم اۋىسىپ كەتەمە قايتەدٸ دەگەن كٷدٸكپەن تۇرعان باستىڭ ەگەسٸن قوسقاندا ٷيٸتۋشٸمەن ەكٸ ادامنان. ەندٸ ەسەبٸنە بارا بەرٸڭٸز قانشا باس بولسا قانشا ادام ەكەنٸن.ٷرٸككەن قازداي دٷر ەتٸپ كٶتەرٸلگەن ادامداردىڭ, ويباي ٶرتەندٸ دەگەن داۋسىنان تٶبە شاشىم تٸك تۇرىپ, ەل ساپىرىلىسىپ جٷگٸرگەن جاققا مەندە جٷگٸرە بەردٸم. قالىڭ كٶپشٸلٸك قورانىڭ بٸر جاعىن جاپىرا قۇلاتىپ سىرتقا قاشىپ شىقتى. ابىروي بولعاندا اياق استىندا قالىپ قويعان ەشكٸم بولمادى. قالىپ قويسا قۇربان ايت كەيبٸر وتباسىنا قۋانىش ەمەس قايعى ەكەلگەن بولار ەدٸ. بەتٸ اۋلاق! ەيتەۋٸر قۇداي ساقتادى. قولى كٷيگەن, بٸلەگٸ كٷيگەن, ٷستٸ كٷيگەن قانشاما جاندى كٶزٸمٸز كٶردٸ.
داۋدىڭ باسى دايرابايدىڭ كٶك سيىرى دەمەكشٸ, پەلەكەت باياعى باس ٷيٸتەتٸن كٶك قۇماننان شىعىپتى. ول بەنزينمەن جاناتىن بولعاندىقتان, كٷن ۇزاققا جەتەتٸن بەنزيندٸ قامتىپ, ٷلكەن بەس ليترلٸك باكلاشكامەن ەر قايسىسى بەنزين الىپ كەلٸپ قويعان عوي ٶزدەرٸنشٸ پىسىقسىنىپ. سونىمەن قىزىپ العان كٶك جالىندى كٶك قۇمان قويسىن با, قىزا-قىزا باقلاشكاداعى بەنزينگە جالىنى جەتٸپ اياق استىنان وت تيگەن باقلاشكاداعى بەنزين اتىلعان.
سودان ارعى جاعى جاڭاعىداي جاعداي... ەل شۋلاپ ٶزٸنە-ٶزٸ كەلە الماي ساپىرىلىسىپ جٷر. بايتال تٷگٸل باس قايعى دەمەكشٸ, باسىن تاستاپ قاشقان ادام قانشاما. قاپ-قارا بولىپ دومالانىپ جاتقان شالا ٷيٸتٸلگەن قارا باستار, قارا سۋىققا ۇرىنعان قارا قىرىقپا قاۋىنداي دومالانىپ جاتىر. دومالانعان باس كٸمدٸكە, قاي قويدىڭ باسى ەكەنٸن بٸر اللاعا عانا ايان. باستان كٷدەر ٷزٸپ, اۋزىمداعى «استاپىراللا, استاپىراللا, استاپىراللامەن» دالبالاقتاپ جٷرگەن ماعان, ەلٸگٸ باس ٷيٸتكٸش بالام كەزٸككەندە امانسىڭ با قاراعىم دەي بەرٸپپٸن. اعا قۇداي ساقتادى دەيدٸ. قولىندا مەنٸڭ قويىمنىڭ باسى. جاڭا ەل دٷرلٸگٸپ قاشقاندا قولىمداعى باستى ۇستاعان كٷيٸ قاشىپ, جان تالاسىپ جٷگٸرە بەرٸپپٸن عوي دەپ قولىما باستى ۇستاتىپ جاتىر. راحمەتٸمدٸ ايتىپ, تەڭگەسٸن بەرٸپ, قولىمدا شالا ٷيٸتٸلگەن قويدىڭ باسىن ۇستاپ باياعى قاسابىما بارايىن.
بارسام: «ۋاۋ, اعاسى قايدا جٷرسٸز, پاكەت قايدا ەت سالاتىن?» دەيدٸ عوي مەنٸڭ جٷرٸسٸمە كٶڭٸلٸ تولماعان پٸشٸنمەن. ونى قايدان الامىن دەيمٸن ۋايىم باسىپ. ونسىز بولمايدى, مىنا ٷيلەردٸڭ اراسىمەن بارساڭىز ەرٸرەكتە بازار بار, سول جەردەن بارىپ الىپ كەلٸڭٸز, تۇرماڭىز دەدٸ بالاسىن جۇمساعانداي جۇمساپ.
قۋىستارمەن كەتٸپ بارام, ارى-بەرٸ ٶتٸپ جاتقان ادام. ەي بالام توقتاشى دەدٸم, الدىمنان زۋىلداپ بەس-التى پاكەت ۇستاپ جٷگٸرٸپ بارا جاتقان بالاعا جالىنىشتى ٷنمەن. بالا ورنىندا زورعا تۇر. اتا اسىعىسپىن دەيدٸ. بالام پاكەت كەرەك قايدان الدىڭ, قايدان الامىن دەيمٸن. پاكەت بازاردا ونى ايتقانمەن سٸز تابامىن دەپ ۇزاق جٷرٸپ قالاسىز, وداندا بٸرەۋٸن جٷز تەڭگەدەن الىڭىز, ول جاقتا ەلۋ تەڭگەدەن ساتىپ جاتىر دەيدٸ كٶزٸ جىپىلىقتاپ. جارايدى دەپ التى پاكەتتٸ التى جٷز تەڭگەگە الىپ ەت پەن باس, ٸشەك قارىن مەن ٶكپە, باۋىردى پاكەتكە سالىپ بالامىز ەكەۋمٸز بازاردان زورعا شىقتىق.
ويدىڭ تۇزدىعى: ادامدار مىنا پەيلٸمەن قايدا بارادى. ماقسات وسى بٸر كٷندە ٶتە شىعار قۇربان ايت مەرەكەسٸندە اقشا ٸستەپ قالۋ ما? قۇدايعا قۇرباندىق ارقىلى جاقىنداسۋ دەگەنٸ قايدا مولدالاردىڭ? وسى بٸر كٷندە تابىلعان اقشا قانشا كٷنگە جەتەدٸ? بار عۇمىرىنا بٷگٸنگٸ تاپقانى جەتپەسٸ انىق. مىڭ تەڭگەدەن تالون بەرگەندەردٸڭ ماقساتى نە? ەلدەن ول اقشانى جيناپ العاننان سوڭ, سونىڭ قايتىمى رەتٸندە كەلگەن ادامدارعا جاعداي جاسالىنباي ما? بيلٸك باسىنداعىلارمەن دٸن باسىنداعىلار بۇل باسسىزدىققا قالاي جول بەرٸپ وتىر. جوعارىداعىداي پەلەكەتتەن كٸسٸ ٶلٸمٸ بولىپ جاتسا, بۇعان كٸم جاۋاپ بەرەدٸ? سوندا بٸز كٸمبٸز, قايدا بارامىز? بٷگٸنگٸ مەنٸڭ كٶرگەنٸمنٸڭ بەرٸ يماندىلىققا جات. قۇدايدى ويلايتىن كٷنٸ قۇدايدى ويلاۋ بىلاي تۇرسىن, قۇدايدان قورىقپاعان وسىنداي پەندەلەردٸ كٶردٸم. اتام قازاق: «قۇدايدان قورىقپاعاننان قورىق!» دەپ وسىنداي جاعدايدى ايتقان ەكەن عوي دەدٸم ٸشٸمنەن ٷيٸمە كەلە جاتىپ.
تٶلەمىرزا تەمٸربەكۇلى,
«تٶرتٸنشٸ بيلٸك» گازەتٸنٸڭ ديرەكتور-رەداكتورى
استانا قالاسى
ۇلت پورتالى
.jpg)
