فوتو: zakon.kz پاۆەل ميحەەۆ
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەنەرگەتيكا سەكتورىن جاڭعىرتۋ مەسەلەسٸن ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر. بۇل تۋرالى پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتٸندە جارييالانعان ماقالاسىندا اتاپ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
«مەملەكەت باسشىسى ەڭ كٷردەلٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ – ەنەرگەتيكا جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جٷيەسٸن ساۋىقتىرۋ بويىنشا ماڭىزدى شەشٸمدەر قابىلدادى. بۇل سالالارداعى اۋقىمدى جۇمىس – جەكەلەگەن جوبالار ەمەس, ينفراقۇرىلىمدىق شەكتەۋلەردٸ جويۋعا باعىتتالعان جٷيەلٸ ساياسات.
پرەزيدەنت اتاپ ٶتكەندەي: “ەنەرگەتيكا مەن تكش – كەز كەلگەن ەلدٸڭ تٸرشٸلٸك ەتۋٸنٸڭ نەگٸزٸ”. رەفورمالار باستالعانعا دەيٸن بٸرقاتار ٶڭٸرلەردە گەنەراتسييالايتىن قۋات كٶزدەرٸ مەن جىلۋ جەلٸلەرٸنٸڭ توزۋى 70%-عا جەتسە, كەي ٶڭٸرلەردە بۇل كٶرسەتكٸش 80%-دان اسىپ كەتكەن. ەنەرگەتيكالىق نىساندارداعى ٸرٸ اپاتتار كەزٸندە قالالاردىڭ 30 گرادۋس ايازدا جىلۋسىز قالعانىن بەرٸمٸز جاقسى بٸلەمٸز», — دەدٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
سونداي-اق تاريفتەردٸ ىرىقتاندىرۋ جەنە ينۆەستيتسييالار تارتۋ ساياساتى «تەسٸكتٸ جاماۋ» تەسٸلٸنەن جوسپارلى جاڭعىرتۋعا كٶشۋگە مٷمكٸندٸك بەرگەنٸ اتاپ ٶتٸلدٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا قاراعاندى, ٶسكەمەن, جەزقازعان, ەكٸباستۇز, بالقاش قالالارىنداعى جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىن (جەو) جاڭعىرتۋ جوبالارى جٷزەگە اسىرىلۋدا. سونىمەن قاتار الماتى, تەمٸرتاۋ, ريددەر قالالارىندا جىلۋ قۋاتتارى جاڭارتىلىپ, اقتاۋ, اتىراۋ, ورال, تاراز, ەكٸباستۇز (گرەس-2) قالالارىنداعى ستانتسييالاردىڭ قۋاتى كەڭەيتٸلۋدە.
بۇدان بٶلەك, كٶكشەتاۋ, سەمەي, ٶسكەمەن, ەكٸباستۇز (گرەس-3), تاراز, اتىراۋ, اقتٶبە, قىزىلوردا, تٷركٸستان قالالارىندا جاڭا گەنەراتسييا كٶزدەرٸن قۇرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. بارلىق ٶڭٸرلەردە جىلۋ جەنە ەلەكتر جەلٸلەرٸن رەكونسترۋكتسييالاۋ باعدارلامالارى ٸسكە قوسىلدى. سونىڭ نەتيجەسٸندە سوڭعى ەكٸ جىل قاتارىنان جىلىتۋ ماۋسىمى ەلەۋلٸ بۇزۋشىلىقتارسىز اياقتالدى.
«پرەزيدەنت ٷنەمٸ ەنەرگەتيكالىق تۇراقتىلىق – ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتەدٸ جەنە شەشٸمدەر ونداعان جىلعا ەسەپتەلٸپ قابىلدانۋى تيٸس دەيدٸ. ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ كٶلەمٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ۇلعايۋدا: 2019 جىلعى 106 ملرد كۆتساع-تان 2025 جىلى 123,1 ملرد كۆتساع-قا دەيٸن ٶستٸ. سالىستىرۋ ٷشٸن ايتار بولساق, جەتٸ جىل ٸشٸندە ٸسكە قوسىلعان قۋات كٶلەمٸ الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىنىڭ بٸر جارىم جىلدىق جيىنتىق ەلەكتر تۇتىنۋىنا تەڭ.
جالپى, 2027 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىنىڭ سوڭىنا قاراي قازاقستان ەنەرگييا تاپشىلىعى بار ەل مەرتەبەسٸنەن شىعىپ, ەلەكتر ەنەرگيياسى ٶندٸرٸسٸندە پروفيتسيتكە قول جەتكٸزەدٸ», — دەپ اتاپ ٶتتٸ پرەمەر-مينيستر.
سونداي-اق 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن الماتىداعى جەو-2 مەن جەو-3-تٸ تابيعي گازعا كٶشٸرۋ جۇمىستارى اياقتالادى. بۇل قالا ەكولوگيياسىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
گەنەراتسييانىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ تەڭگەرٸمٸن قالىپتاستىرۋ ٷشٸن اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ تۋرالى شەشٸم ماڭىزدى قادام بولدى.
العاشقى اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋ سۇرانىستىڭ ٶسۋٸ جاعدايىندا تۇراقتى ەنەرگييامەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتٸپ, كٶمٸرتەك قارقىندىلىعىن تٶمەندەتۋگە جەنە گەنەراتسييا كٶزدەرٸن ەرتاراپتاندىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بۇل جوبا تەحنولوگييالىق دامۋدى ٸلگەرٸلەتۋگە, ٶندٸرٸستٸ جەرگٸلٸكتەندٸرۋگە جەنە ينجەنەرلٸك كادرلاردى دايارلاۋعا نەگٸز بولاتىن تٸرەك نٷكتەسٸنە اينالادى.
