Foto: zakon.kz Pavel Miheev
Prezident Qasym-Jomart Toqaev energetika sektoryn jańǵyrtý máselesin erekshe baqylaýda ustap otyr. Bul týraly Premer-ministr Oljas Bektenov «Kazahstanskaia pravda» gazetinde jariialanǵan maqalasynda atap ótti, dep habarlaidy Ult.kz.
«Memleket basshysy eń kúrdeli baǵyttardyń biri – energetika jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq júiesin saýyqtyrý boiynsha mańyzdy sheshimder qabyldady. Bul salalardaǵy aýqymdy jumys – jekelegen jobalar emes, infraqurylymdyq shekteýlerdi joiýǵa baǵyttalǵan júieli saiasat.
Prezident atap ótkendei: “Energetika men TKSh – kez kelgen eldiń tirshilik etýiniń negizi”. Reformalar bastalǵanǵa deiin birqatar óńirlerde generatsiialaityn qýat kózderi men jylý jelileriniń tozýy 70%-ǵa jetse, kei óńirlerde bul kórsetkish 80%-dan asyp ketken. Energetikalyq nysandardaǵy iri apattar kezinde qalalardyń 30 gradýs aiazda jylýsyz qalǵanyn bárimiz jaqsy bilemiz», — dedi Oljas Bektenov.
Sondai-aq tarifterdi yryqtandyrý jáne investitsiialar tartý saiasaty «tesikti jamaý» tásilinen josparly jańǵyrtýǵa kóshýge múmkindik bergeni atap ótildi.
Qazirgi ýaqytta Qaraǵandy, Óskemen, Jezqazǵan, Ekibastuz, Balqash qalalaryndaǵy jylý elektr ortalyqtaryn (JEO) jańǵyrtý jobalary júzege asyrylýda. Sonymen qatar Almaty, Temirtaý, Ridder qalalarynda jylý qýattary jańartylyp, Aqtaý, Atyraý, Oral, Taraz, Ekibastuz (GRES-2) qalalaryndaǵy stantsiialardyń qýaty keńeitilýde.
Budan bólek, Kókshetaý, Semei, Óskemen, Ekibastuz (GRES-3), Taraz, Atyraý, Aqtóbe, Qyzylorda, Túrkistan qalalarynda jańa generatsiia kózderin qurý jumystary júrgizilýde. Barlyq óńirlerde jylý jáne elektr jelilerin rekonstrýktsiialaý baǵdarlamalary iske qosyldy. Sonyń nátijesinde sońǵy eki jyl qatarynan jylytý maýsymy eleýli buzýshylyqtarsyz aiaqtaldy.
«Prezident únemi energetikalyq turaqtylyq – ulttyq qaýipsizdik máselesi ekenin atap ótedi jáne sheshimder ondaǵan jylǵa eseptelip qabyldanýy tiis deidi. Elektr energiiasyn óndirý kólemi kezeń-kezeńimen ulǵaiýda: 2019 jylǵy 106 mlrd kVtsaǵ-tan 2025 jyly 123,1 mlrd kVtsaǵ-qa deiin ósti. Salystyrý úshin aitar bolsaq, jeti jyl ishinde iske qosylǵan qýat kólemi Almaty qalasy men Almaty oblysynyń bir jarym jyldyq jiyntyq elektr tutynýyna teń.
Jalpy, 2027 jyldyń birinshi toqsanynyń sońyna qarai Qazaqstan energiia tapshylyǵy bar el mártebesinen shyǵyp, elektr energiiasy óndirisinde profitsitke qol jetkizedi», — dep atap ótti Premer-ministr.
Sondai-aq 2026 jyldyń sońyna deiin Almatydaǵy JEO-2 men JEO-3-ti tabiǵi gazǵa kóshirý jumystary aiaqtalady. Bul qala ekologiiasyn aitarlyqtai jaqsartýǵa múmkindik beredi.
Generatsiianyń uzaq merzimdi teńgerimin qalyptastyrý úshin atom energetikasyn damytý týraly sheshim mańyzdy qadam boldy.
Alǵashqy atom elektr stantsiiasyn salý suranystyń ósýi jaǵdaiynda turaqty energiiamen qamtýdy qamtamasyz etip, kómirtek qarqyndylyǵyn tómendetýge jáne generatsiia kózderin ártaraptandyrýǵa múmkindik beredi.
Bul joba tehnologiialyq damýdy ilgeriletýge, óndiristi jergiliktendirýge jáne injenerlik kadrlardy daiarlaýǵa negiz bolatyn tirek núktesine ainalady.
