فوتو: Akorda.kz
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسپۋبليكا كٷنٸ قارساڭىندا اقوردادا بٸر توپ ازاماتقا مەملەكەتتٸك ناگرادالار مەن سىيلىقتار تاپسىردى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنت, ەڭ الدىمەن, سالتاناتتى جيىنعا قاتىسۋشىلاردى ەلٸمٸزدٸڭ ەڭ باستى مەيرامى – رەسپۋبليكا كٷنٸمەن قۇتتىقتادى.
– بۇل – قازاقتىڭ مەملەكەتتٸلٸك دەستٷرٸ قايتا جاڭعىرعان تاريحي كٷن. كٶك تٷرٸكتەر دەۋٸرٸنەن, التىن وردا, قازاق حاندىعى زامانىنان كەلە جاتقان ەلدٸگٸمٸز تامىرىن تاپقان كٷن. بۇل – الاش ارىستارىنىڭ ازاتتىق جولىنداعى ارپالىسى اقتالعان كٷن. حالقىمىزدا «ەگەمەن بولماي, ەل بولماس» دەگەن سٶز بار. وسىدان 33 جىل بۇرىن تاريحي ەدٸلدٸك ورنادى. قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸگٸ تۋرالى دەكلاراتسييا قابىلداندى. وسى ماڭىزدى قۇجات جۇرتىمىزدىڭ ازاتتىق الۋىنا جول اشتى. اقجولتاي قۇجات جۇرتىمىزدىڭ تالاپ-تٸلەگٸنە ساي جازىلدى, وتانشىل ازاماتتاردىڭ اقىل-پاراساتىنىڭ ارقاسىندا قابىلداندى. ولاردىڭ سىن ساعاتتاعى باتىلدىعىن ناعىز ەرلٸك دەپ باعالاۋعا بولادى. بٸز قازٸر ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرىپ جاتىرمىز. سوندىقتان ٶتكەن زاماننىڭ قايراتكەرلەرٸنە, ولاردىڭ ەڭبەگٸنە لايىقتى, ەدٸلەتتٸ باعا بەرٸپ وتىرۋىمىز كەرەك, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلٸمٸزدٸڭ جەتٸستٸكتەرٸ تۋرالى ايتا كەلە, ادام كاپيتالىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان وڭ ٶزگەرٸستەرگە نازار اۋداردى.
– كٶپ ۇزاماي حالقىمىزدىڭ سانى 20 ميلليونعا جەتەدٸ. بۇل ەلٸمٸزدٸڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ دەۋگە بولادى. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, ازاماتتارىمىز ٶز ۇرپاعىنىڭ جارقىن بولاشاعىنا جەنە ەلٸمٸزدٸڭ ەرتەڭٸنە سەنٸممەن قارايدى. «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باستاماسىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن تيٸستٸ زاڭ قابىلداندى. نەبەرٸ ەكٸ ايدان كەيٸن بالالارىمىزدىڭ ەسەپ-شوتىنا قارجى تٷسە باستايدى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ايماقتاردى جان-جاقتى دامىتۋ مەسەلەسٸن مەملەكەتتٸك ساياساتتاعى ماڭىزدى باعىتتىڭ بٸرٸ رەتٸندە اتاپ ٶتتٸ.
– «قۋاتتى ايماقتار – قۋاتتى مەملەكەت» دەگەنٸمٸز – جالاڭ ۇران ەمەس. بۇل – ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋعا قاجەتتٸ ەڭ باستى قاعيدات. بٸز بىلتىر ەلٸمٸزدٸڭ ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق قۇرىلىمىنا بٸرقاتار ٶزگەرٸس ەنگٸزدٸك. سول ارقىلى كەيبٸر وبلىستىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸن بەردٸك. مەنٸڭ تاپسىرماممەن اۋىل-ايماقتى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى قابىلداندى. بۇل قۇجاتتىڭ مەن-ماڭىزى زور. ايماقتاردا ەلەۋمەتتٸك, ينجەنەرلٸك جەنە كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ – باستى مٸندەت. «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى باستالدى. وسى جوبانىڭ اياسىندا 655 امبۋلاتورييا جەنە فەلدشەرلٸك-اكۋشەرلٸك نىسان سالىنادى, قۇرال-جابدىقپەن تولىق قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. بۇعان قوسا 20 اۋدانارالىق كٶپبەيٸندٸ ەمحانا اشىلادى, ال 12 ەمحانا زامان تالابىنا ساي جاڭارادى. ياعني, تٶرت ميلليوننان استام اۋىل ازاماتىنا ساپالى دەرٸگەرلٸك قىزمەت كٶرسەتٸلەدٸ. ەلٸمٸزدە «جايلى مەكتەپ» جوباسى قولعا الىندى. 2026 جىلعا دەيٸن بارلىق ايماقتا جٷزدەگەن جاڭا مەكتەپ بوي كٶتەرەدٸ. اۋىلداردا 100 سپورت ورتالىعى اشىلادى. سونداي-اق 650 مەدەنيەت وشاعى سالىنادى جەنە جٶندەلەدٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ «ەلدٸڭ ٸشٸندە دە, اينالاسىندا دا بەيبٸتشٸلٸك», «ەرالۋاندىق ارقىلى – بٸرلٸككە» دەگەن قاعيداتتاردى ەردايىم بەرٸك ۇستاناتىنىن مەلٸمدەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ الدىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاڭا سىن-قاتەرلەر تۇر. وسى كٷردەلٸ كەزەڭدە مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ورنىقتى دامۋى ٶتە ماڭىزدى. بٸز بولاشاققا سەنٸممەن قاراعان بٸرتۇتاس قازاق ەلٸن كٷللٸ ەلەمگە تانىتۋىمىز كەرەك.
– ەگەمەندٸككە قول جەتكٸزۋ وڭاي ەمەس, ال ونى ساقتاپ تۇرۋ تٸپتٸ قيىن. شىن مەنٸندە, تەۋەلسٸزدٸك – بەرٸنەن قىمبات. تەۋەلسٸزدٸكتٸ ساقتاۋ, بۇل – ەڭ الدىمەن, تۇتاس ۇلتتىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ. بٸز ەگەمەندٸكتٸ تىنىمسىز ەڭبەكپەن, مىزعىماس بٸرلٸكپەن كٷن سايىن قورعاۋىمىز كەرەك. ەڭ باستىسى, ەلٸمٸزدەگٸ تۇراقتىلىقتى ساقتاۋىمىز قاجەت. سەبەبٸ تىنىشتىق بولماسا, باسقانىڭ بەرٸ بەكەر. ەلەمدەگٸ احۋالدىڭ قانداي كٷردەلٸ ەكەنٸن كٶرٸپ وتىرسىزدار. بەدەلدٸ حالىقارالىق ساراپشىلار قازاقستاندى بەيبٸتشٸلٸكتٸڭ بەسٸگٸ دەپ اتايدى. قازٸر بٸز ايماقتىڭ مەدەني-رۋحاني ورتالىعىنا اينالدىق. بيىل شەتەلدٸڭ ٶنەر ۇجىمدارى ەلٸمٸزدە 200-دەن استام مەدەني ٸس-شارا ٶتكٸزدٸ. بۇل – تۇراقتىلىقتىڭ, تىنىشتىقتىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ. مۇنى باسقالارعا ٷلگٸ-ٶنەگە دەۋگە بولادى. ال تۇراقسىزدىق جايلاعان ەلگە ەشكٸم ۇمتىلا قويماسى انىق. بەيبٸتشٸلٸك – بٸزدٸڭ باستى بايلىعىمىز. ونىڭ قادٸرٸنە جەتٸپ, باعالاي بٸلۋ – بەرٸمٸزگە ورتاق پارىز. مۇنى ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ازاماتى, ەسٸرەسە, ٶسكەلەڭ ۇرپاق تەرەڭ تٷسٸنۋٸ قاجەت, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت «ادال ازامات» ۇعىمىنا ايرىقشا توقتالىپ, جاستارعا ارنايى ٷندەۋ جولدادى.
– ەلٸمٸزدە جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان ەربٸر باستاما, ەڭ الدىمەن, سٸزدەرگە ارنالادى. قازٸرگٸ رەفورمالاردىڭ يگٸلٸگٸن كٶرەتٸن دە, ەلدٸك ٸستەردٸ جالعاستىراتىن دا – سٸزدەر. بٷگٸنگٸ جاستاردى قازاقستاننىڭ كەلبەتٸ دەۋگە بولادى. شىن مەنٸندە, كەز كەلگەن مەملەكەتتٸ تۇرعىندارىنا قاراپ باعالايدى. ياعني, بٸزدٸڭ قانداي ەل بولارىمىز ٶسكەلەڭ ۇرپاققا بايلانىستى. سوندىقتان جاستارىمىز وتانشىل, بٸلٸمپاز, ەڭبەكقور, ٷنەمشٸل, ەدٸل ەرٸ جاناشىر بولۋى قاجەت. جاستار سپورتپەن, دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىسۋى كەرەك. مەن مۇنى ٷنەمٸ ايتىپ جٷرمٸن. وسى قۇندىلىقتاردى بارىنشا ناسيحاتتاپ, تاراتۋ قاجەت. سوندا جەكە ادامنىڭ قاسيەتٸ تۇتاس ۇلتتىڭ قاسيەتٸنە اينالادى. جاستار كەز كەلگەن ٶزگەرٸسكە بەيٸم بولادى. ەر نەرسەنٸ بويىنا تەز سٸڭٸرەدٸ. مەن سٸزدەردٸ جاقسىدان ٷيرەنۋگە, جاماننان جيرەنۋگە شاقىرامىن. ۇلى اباي ايتقان بەس نەرسەدەن قاشىق, بەس نەرسەگە اسىق بولىڭىزدار. سٸزدەر دەرٸپتەگەن قۇندىلىقتار قوعامدا تەز ورنىعادى. سٸزدەر قولداعان ٶزگەرٸستەر جىلدام جٷزەگە اسادى. بەرٸمٸزدٸڭ تٸلەگٸمٸز – بٸر, بۇل – قوعامىمىزدا جاپپاي ەدٸلەتتٸك ورناتۋ. ەندەشە, ماقساتىمىزعا بٸرگە جەتەيٸك, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت مەملەكەتتٸلٸك تۇعىرىن نىعايتا تٷسۋ ٷشٸن زاڭ ٷستەمدٸگٸن ورنىقتىرۋ ٶتە ماڭىزدى دەپ سانايدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋ ٷشٸن قۇقىقتىق مەدەنيەتتٸ دامىتۋ قاجەت.
– زاڭسىزدىق, تەرتٸپسٸزدٸك, مەدەنيەتسٸزدٸك ەلدٸ جارعا جىعادى. مۇنداي جاعىمسىز ٷردٸستەرگە بٷكٸل قوعام بولىپ قارسى تۇرۋىمىز كەرەك. ال تەرتٸپكە باعىنعان قوعام ٶركەنيەتتٸ بولادى. بۇل – زاڭدىلىق. ەر ازامات ەلٸمٸزدٸڭ زاڭىن قۇرمەتتەسە, بەرەكە-بٸرلٸك تە, باقۋاتتى تۇرمىس تا بولادى. ياعني, زاڭ تولىعىمەن ورىندالسا, تٶرت قۇبىلامىز تٷگەل بولماق, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت سٶزٸن قورىتىندىلاي كەلە, ەلٸمٸزدٸڭ دامۋىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسقان بٸر توپ ازاماتقا جوعارى مەملەكەتتٸك ناگرادالار, سىيلىقتار مەن اتاقتار تابىس ەتتٸ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سٶيلەگەن سٶزٸنٸڭ تولىق مەتٸنٸمەن مىنا سٸلتەمە ارقىلى تانىسۋعا بولادى.
