توقاەۆ: "قاڭتار وقيعاسىنان" كەيٸن مەن كەك الۋعا ۇمتىلمايمىن

توقاەۆ: "قاڭتار وقيعاسىنان" كەيٸن مەن كەك الۋعا ۇمتىلمايمىن


قازاقستان پرەزيدەنتٸ بٸرقاتار مەملەكەتتٸڭ ەلشٸلەرٸنەن سەنٸم گراموتالارىن قابىلدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.

اقوردا رەزيدەنتسيياسىندا 7 مەملەكەتتٸڭ تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸلەرٸنٸڭ قازاقستان پرەزيدەنتٸنە سەنٸم گراموتالارىن تاپسىرۋ رەسٸمٸ ٶتتٸ. سەنٸم گراموتالارىن موڭعولييا ەلشٸسٸ دورج بايارحۋۋ, گرەكييا ەلشٸسٸ ەفتالييا كاكيوپۋلۋ, يندونەزييا ەلشٸسٸ موحاماد فادجرۋل راحمان, ماروككو ەلشٸسٸ مۋحاممەد راشيد ماانينۋ, كانادا ەلشٸسٸ الان ۋيلفرەد حەمسون, يزرايل ەلشٸسٸ ەدۆين ناتان يابو گلۋسمان, ماجارستان ەلشٸسٸ وتتو يۆان رونا تاپسىردى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلشٸلەردٸ قازاقستانداعى ديپلوماتييالىق ميسسييالارىنىڭ رەسمي باستالۋىمەن قۇتتىقتاپ, ەلٸمٸزدەگٸ يگٸ مٸندەتتەرٸن ورىنداۋ بارىسىندا ولارعا پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ مەن قازاقستان ٷكٸمەتٸ تاراپى جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتەتٸنٸن جەنە كٶمەكتەسەتٸنٸن ايتتى.

مەملەكەت باسشىسى 2022 جىلدىڭ تاريحي داتا, ياعني قازاقستان مەن ولاردىڭ ەلدەرٸ اراسىنداعى ديپلوماتييالىق قاتىناستاردىڭ 30 جىلدىعى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

– وسى جىلدار ٸشٸندە بٸز بارلىق سالا بويىنشا جان-جاقتى سەرٸكتەستٸك پەن ٶزارا تيٸمدٸ ىنتىماقتاستىقتى جولعا قويدىق. بۇل باعىت تۇراقتى ساياسي ديالوگتى, قارقىندى ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى جەنە بەلسەندٸ گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى قامتيدى. ەڭ باستىسى, بٸزدٸڭ قارىم-قاتىناسىمىز مىزعىماس دوستىققا, ورتاق قۇندىلىقتارعا جەنە ٶزارا قولداۋ كٶرسەتۋگە نەگٸزدەلگەن, – دەدٸ پرەزيدەنت.


مەملەكەت باسشىسىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل بيىلعى جىلدىڭ العاشقى كٷندەرٸ ٸشكٸ جەنە سىرتقى دەسترۋكتيۆتٸ كٷشتەر قازاقستانعا اۋىر ەرٸ قاتىگەزدٸكپەن شابۋىل جاساعاندا انىق كٶرٸندٸ. قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاندىقتاردىڭ تاباندىلىعى مەن ۇجىمدىق پاراساتتىلىعىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتٸك تٶڭكەرٸس جاساۋشىلارعا تويتارىس بەرٸلگەنٸن, ال بٷلٸكشٸلەر مەن بۇزاقىلاردىڭ جاۋاپقا تارتىلعانىن جەتكٸزدٸ.

– «قاڭتار وقيعاسىنان» كەيٸن مەن كەك الۋعا نەمەسە جٸكشٸلدٸك جاساۋعا ۇمتىلمايمىن. ەل پرەزيدەنتٸ رەتٸندە قازاقستان ازاماتتارىنىڭ جٸككە بٶلٸنۋٸن ەمەس, بٸرٸگۋٸن اسا ماڭىزدى باسىمدىق سانايمىن. سوندىقتان جاڭا قازاقستان تۇجىرىمداماسىن ۇسىندىم. بۇل قۇجات ەتنوسارالىق كەلٸسٸم مەن كٶپۆەكتورلى سىرتقى ساياسات سيياقتى ايقىن جەتٸستٸكتەرٸمٸزدەن باس تارتپاي, ٶتكەن كەزەڭدە جٸبەرٸلگەن ەدٸلەتسٸزدٸكتەردەن قۇتىلۋعا نەگٸزدەلگەن. مەنٸڭ جاسامپاز جۇرتىم بۇل سىناقتان بۇرىنعىدان دا كٷشتٸ, بەرەكەلٸ, بولاشاعىنان ٷمٸت كٷتەتٸن جەنە ٶز مەملەكەتتٸلٸگٸن, ەگەمەندٸگٸن جەنە اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاۋعا بەلٸن بەكەم بۋعان حالىق بولىپ شىعادى, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.  


قازاقستان پرەزيدەنتٸ حالىقارالىق سەرٸكتەستەرٸن ەلٸمٸز باستان ٶتكەرٸپ وتىرعان وسىنداي سىن ساعاتتا قازاقستانعا دەگەن بەرٸك ىنتىماقتاستىعىن تانىتۋعا شاقىردى.

– مەنٸڭ ەكٸمشٸلٸگٸم ٶز تاراپىنان اۋقىمدى ساياسي جەنە ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جٷزەگە اسىرادى, ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸم-شارتتارعا قول سۇعىلماۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىقپەن توقتاۋسىز كٷرەسەدٸ.  سٸزدەردٸ پاندەمييادان كەيٸنگٸ كەزەڭدە ٶزدەرٸڭٸزدٸڭ ديپلوماتييالىق جەنە ساياسي مول تەجٸريبەلەرٸڭٸزدٸ ەكٸجاقتى قاتىناستارىمىزدى جاڭا بيٸككە كٶتەرۋ ٷشٸن پايدالانۋعا شاقىرامىن. قازاقستان سٸزدەردٸڭ مەملەكەتتەرٸڭٸزبەن اراداعى ەكٸجاقتى جەنە كٶپجاقتى بايلانىستاردى ودان ەرٸ جان-جاقتى نىعايتۋعا دايىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.


پرەزيدەنت موڭعولييا ەلشٸسٸنە ەكٸ مەملەكەتتٸڭ تاريحي جاقىندىعى جٶنٸندە ايتىپ, مونعولييا مەن قازاقستاننىڭ شىعىس ازيياداعى ماڭىزدى سەرٸكتەسٸنٸڭ بٸرٸ ەكەنٸنە نازار اۋداردى.


– جاقىن كٶرشٸ بولعاندىقتان جەنە ورتاق قۇندىلىقتارىمىزعا مەن بەرە وتىرىپ, ٶزارا ىقپالداستىقتى, ەسٸرەسە ساۋدا-ەكونوميكالىق سالادا كەڭەيتۋگە زور مٷمكٸندٸك بار ەكەنٸن ايتقىم كەلەدٸ. بۇدان بٶلەك ازاماتتارىمىزدىڭ اراسىنداعى قاتىناستار دا ماڭىزدى رٶل اتقارادى. موڭعولييادا تۇراتىن جٷز مىڭنان استام ەتنيكالىق قازاق – حالىقتارىمىز اراسىنداعى دوستىقتىڭ التىن كٶپٸرٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.


مەملەكەت باسشىسى گرەكييامەن اراداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ۇدايى كەڭەيٸپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتٸپ, بۇل ەل قازاقستاننىڭ ەۋروپا وداعىنداعى جەنە جەرورتا تەڭٸزٸ اۋماعىنداعى ماڭىزدى سەرٸكتەسٸ ەكەنٸنە توقتالدى.


– قازاقستانداعى ون مىڭداعان گرەك دياسپوراسى بٸزدٸڭ حالىقتارىمىز اراسىنداعى مەڭگٸلٸك دوستىق پەن ٶزارا تيٸمدٸ ٸس-قيمىلدىڭ سيمۆولى سانالادى. بٸز, ەسٸرەسە اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم جەنە قۇرىلىس سالالارىنداعى جاڭا مٷمكٸندٸكتەردٸ پايدالانامىز دەپ ٷمٸتتەنەمٸن, – دەدٸ پرەزيدەنت.


مەملەكەت باسشىسى يندونەزييامەن تىعىز قارىم-قاتىناستى دامىتۋ قازاقستاننىڭ ونتٷستٸك-شىعىس ازيياداعى سىرتقى ساياساتىنىڭ اجىراماس بٶلٸگٸ ەكەنٸن ايتتى.


– بٸز ەكٸجاقتى جەنە كٶپجاقتى نەگٸزدە ورتاق مٷددەلەرٸ بار سەرٸكتەسپٸز. ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا مٷشە بولۋىمەن قاتار «بٸر بەلدەۋ, بٸر جول» باستاماسىنداعى قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ رٶلٸ اسەان ەلدەرٸمەن, سونىڭ ٸشٸندە يندونەزييامەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشادى, – دەدٸ پرەزيدەنت.


مەملەكەت باسشىسى ماروككومەن قارىم-قاتىناستار تۋرالى ايتا كەلە, بۇل ەلمەن اراداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ قازاقستاننىڭ باتىس افريكاداعى ستارتەگييالىق باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

– بٸز ينۆەستيتسييالىق باستامالاردى جٷزەگە اسىرۋ جەنە ەكٸجاقتى ساۋدا-ساتتىقتى كەڭەيتۋ ٷشٸن ماروككومەن ٶزارا كٷش بٸرٸكتٸرۋگە دايىنبىز, – دەدٸ پرەزيدەنت.


قاسىم-جومارت توقاەۆ كانادانىڭ باتىس جارتى شارداعى قازاقستاننىڭ سەنٸمدٸ ەرٸ جاقىن سەرٸكتەسٸ ەكەنٸنە ەرەكشە توقتالىپ, ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسييالىق سالالارداعى, ٶڭٸرلٸك جەنە حالىقارالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ, زاڭ ٷستەمدٸگٸ مەن ادام قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ٸسٸندەگٸ تابىستى ىنتىماقتاستىقتى اتاپ ٶتتٸ.


– قازاقستان مەن كانادا – حالقى از بولعانىمەن, ٸرٸ مەملەكەتتەر. بٸزدٸڭ ۇلتتىق بايلانىستاردى دامىتۋ جەنە ٶڭٸرلٸك تەڭگەرٸمدٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتتەرٸمٸز ورتاق. مەن تاۋ-كەن ٶندٸرۋ جەنە اۋىر ٶنەركەسٸپ,  اۋىل شارۋاشىلىعى مەن جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ, ينفراقۇرىلىم جەنە اقىلدى قالالار, اقپاراتتىق تەحنولوگييالار مەن اەروعارىش سالالارىندا كٶپتەگەن مٷمكٸندٸكتەر بار ەكەنٸن بٸلەمٸن, – دەدٸ پرەزيدەنت.


قازاقستان پرەزيدەنتٸ يزرايل ەلشٸسٸنە ەكٸ ەلدٸڭ بەرٸك ادامي بايلانىستارعا, جان-جاقتى ىنتىماقتاستىققا, ورتاق قۇنىدىلىقتار مەن ٶزارا مٷددەلەرگە نەگٸزدەلگەن جاقسى قارىم-قاتىناستاردى تۇراقتى ساقتاپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.


– بارلىق دەڭگەيدەگٸ قارقىندى ٸس-قيمىلدار, سونىڭ ٸشٸندە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ ٷكٸمەتارالىق كوميسسيياداعى ىقپالداستىق, سەرٸكتەستٸگٸمٸزگە جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشىپ, ٶزارا يگٸلٸمٸزگە قىزمەت ەتەدٸ. قازاقستان سٸزدٸڭ ەلمەن اراداعى جان-جاقتى قارىم-قاتىناستاردى ودان ەرٸ كەڭەيتۋگە, ەسٸرەسە بٸلٸم بەرۋ, ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸس, جوعارى تەحنولوگييالار جەنە باسقا دا سالالارداعى بايلانىستاردى نىعايتۋعا نيەتتٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.


قاسىم-جومارت توقاەۆ ماجارستانمەن ارادا بەرٸك تاريحي-مەدەني بايلانىستارعا, سونداي-اق ورتاق قۇندىلىقتار مەن مٷددەلەرگە نەگٸزدەلگەن شىنايى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸڭ ورناعانىن ريزاشىلىقپەن اتاپ ٶتتٸ. 


– بٸزدٸڭ ەلدەرٸمٸز قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ەكٸ نارىقتىڭ ورتاسىندا ٶتە تيٸمدٸ ورنالاسقان. اتاپ ايتقاندا, اۋماعىمىز بٸر جاعىنان, ەۋرازييا ايماعىن, ەكٸنشٸ جاعىنان ەۋروپا وداعىن قامتيدى. مۇنىڭ بٸزگە پايداسى زور. وسىنىڭ ارقاسىندا بٸزدٸڭ كەسٸپورىندارىمىزعا ەرتٷرلٸ سالا بويىنشا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ٷشٸن مول مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشىلادى. بٷگٸندە ەنەرگەتيكا, كٶلٸك جەنە لوگيستيكا, فارماتسەۆتيكا جەنە تاماق ٶنەركەسٸبٸ سالالارىندا جەمٸستٸ قارىم-قاتىناس جاساپ كەلەمٸز. بٸز اۋىل شارۋاشىلىعى, «جاسىل» ەكونوميكا, اتوم ەنەرگەتيكاسى, ورنىقتى ٶنەركەسٸپ, تسيفرلاندىرۋ جەنە قارجى سالالارىنداعى بايلانىستارىمىزدى كەڭەيتۋگە نيەتتٸمٸز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

جيىن سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ  ديپلوماتتارعا تابىس تٸلەپ, ولاردىڭ مەملەكەتتەرٸنٸڭ باسشىلارىنا جٷرەكجاردى سەلەمٸن جولدادى.