قاسىم-جومارت توقاەۆ «التىن ساپا» جەنە «پارىز» سىيلىقتارىنىڭ يەگەرلەرٸن ماراپاتتاۋ رەسٸمٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ «التىن ساپا» جەنە «پارىز» سىيلىقتارىنىڭ يەگەرلەرٸن سالتاناتتى تٷردە ماراپاتتاۋ رەسٸمٸندە بەينەبايلانىس رەجيمٸندە سٶز سٶيلەدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز سٶزٸندە «التىن ساپا» بايقاۋى 15 جىلدان بەرٸ ٶتكٸزٸلٸپ كەلە جاتقانىن جەنە بٷگٸنگە دەيٸن 150-دەن استام كومپانييا پرەزيدەنت سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ اتانعانىنا نازار اۋداردى.
– بيىلعى سالتاناتتى جيىن تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىمەن تۇسپا-تۇس كەلٸپ وتىر. مۇنىڭ زور سيمۆولدىق مەنٸ بار. ەگەمەندٸك كەزەڭٸندە قازاقستاندا بيزنەستٸڭ دامۋىنا جان-جاقتى جاعداي جاسالدى. سونىڭ نەتيجەسٸندە جاڭا زامانعا ساي كەسٸپكەرلەر شوعىرى قالىپتاستى. ولار ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ باستى قوزعاۋشى كٷشٸنە اينالۋدا, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت وتاندىق بيزنەستٸڭ ەلٸمٸزدٸ يندۋسترييالاندىرۋ ٷدەرٸسٸندەگٸ ٷلەسٸ تۋرالى ايتا كەلە, سوڭعى 10 جىلدا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ەكونوميكاداعى ٷلەسٸ تاۋ-كەن سالاسىنىڭ كٶرسەتكٸشٸنەن اسىپ, 13 پايىزعا جەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بٷكٸل ەلٸمٸز بويىنشا 1500 جاڭا ٶندٸرٸس ٸسكە قوسىلدى. بۇل ماقساتقا 9 تريلليون تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسييا جۇمسالدى. 220 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى. بىلتىر ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ەكسپورتى 3 ەسە ٶسٸپ, 15,4 ميلليارد دوللارعا جەتتٸ. قازاقستاندا ٶڭدەلگەن ٶنٸمدەر بٷگٸندە 131 مەملەكەتكە ەكسپورتتالادى, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى وتاندىق ٶنەركەسٸپتٸ, مەديتسينا عىلىمىن تسيفرلاندىرۋ ٸسٸندەگٸ جەتٸستٸكتەرگە توقتالدى.
پرەزيدەنت ٶز جولداۋىندا 2025 جىلعا قاراي ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ەكسپورتىن 1,5 ەسەگە, ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن 30 پايىزعا ارتتىرۋ مٸندەتٸن جٷكتەگەنٸن ەسكە سالدى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل اسا ماڭىزدى ماقسات. وعان قول جەتكٸزۋ ٷشٸن بارلىق مٷمكٸندٸك بار جەنە قاجەتتٸ جاعدايلار جاسالۋدا.
وسى رەتتە, قاسىم-جومارت توقاەۆ وتاندىق ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ شيكٸزاتقا قول جەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن «ٶنەركەسٸپ ساياساتى تۋرالى» زاڭدى تەزٸرەك قابىلداۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى وتاندىق بيزنەستٸڭ كٶرشٸ ەلدەردٸڭ نارىعىنا شىعۋى ٷشٸن زاماناۋي ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ قاجەتتٸگٸ جٶنٸندە ايتتى.
– «قورعاس» شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعىنىڭ حالىقارالىق ورتالىعى تابىستى جۇمىس ٸستەپ تۇر. سونىمەن قاتار تاعى تٶرت ترانسشەكارالىق حاب: ونىڭ ەكەۋٸن رەسەيمەن شەكارادا, ٶزبەكستانمەن جەنە قىرعىزستانمەن شەكارادا بٸر-بٸردەن سالۋ جوسپارلانۋدا. بۇل ترانزاكتسييالىق شىعىنداردى ازايتۋعا, كٶلٸك لوگيستيكاسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا جەنە نەتيجەسٸندە ەكسپورتىمىزدى ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدە ٶندٸرٸلەتٸن تاۋارلاردىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋدىڭ جەنە ساپانى باقىلاۋدىڭ زاماناۋي جٷيەسٸن ەنگٸزۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى.
– كەسٸپورىنداردىڭ بيزنەس-پروتسەستەرٸنە جاسالاتىن دياگنوستيكا وسى سالاداعى جاھاندىق ٷردٸستەرگە ساي بولۋعا تيٸس. بۇل جەردە, ەڭ الدىمەن, تسيفرلاندىرۋ جەنە يندۋسترييا 4.0 ەلەمەنتتەرٸن پايدالانۋ تۋرالى سٶز بولىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى «التىن ساپا» كونكۋرسىنىڭ تالاپتارىن ساپانى باسقارۋدىڭ ەۋروپالىق قورىنىڭ (EFQM) جاڭا مودەلٸنە بٸرتٸندەپ سەيكەستەندٸرۋ كەرەك. بٸز ٷزدٸك حالىقارالىق ٷلگٸلەر مەن تەجٸريبەلەرگە ساي بولۋىمىز قاجەت, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى ٶنەركەسٸپ سالاسىندا بٸلٸكتٸ مامانداردىڭ جەتٸسپەيتٸنٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى. بۇل – يندۋسترييالاندىرۋ ٷدەرٸسٸن تەجەيتٸن فاكتورلاردىڭ بٸرٸ.
– 2025 جىلعا قاراي 500-گە جۋىق يندۋسترييالىق جوبانى ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ٷكٸمەت اتالعان ٶندٸرٸس ورىندارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن بٸلٸكتٸ كادرلاردى وسى باستان دايىنداۋى كەرەك. بٷگٸندە مەملەكەت جۇمىس بەرۋشٸلەرگە ناقتى قولداۋ كٶرسەتٸپ وتىر. جۇمىس ورنىندا وقىتۋ, «ۇرپاقتار كەلٸسٸمشارتى» جەنە «العاشقى جۇمىس ورنى» سيياقتى جاس ماماندارعا قولداۋ كٶرسەتۋ شارالارى ٸسكە اسىرىلۋدا. مەملەكەت تاراپىنان تيٸستٸ سۋبسيدييالار قاراستىرىلعان. دەگەنمەن, ەلٸ دە جەتكٸلٸكسٸز. ٷكٸمەت «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىمەن بٸرلەسە وتىرىپ, جۇمىسپەن قامتۋدى جەنە قىزمەتكەرلەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋدى ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان قوسىمشا شارالاردى پىسىقتاۋى قاجەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٸندەت كەزٸندە ەلٸمٸزدٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە زور قولداۋ كٶرسەتكەن وتاندىق كەسٸپكەرلەر مەن قازاقستانداعى حالىقارالىق كومپانييالار ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸك قاعيداسىن ەردايىم بەرٸك ۇستاناتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
بۇدان بٶلەك بيىلعى «پارىز» بايقاۋىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ەلەۋمەتتٸك جوبالارعا جەنە قايىرىمدىلىق شارالارعا 20 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق قارجى جۇمساعانى اتاپ ٶتٸلدٸ. ولار 7 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن اشقان.
– ەلٸمٸزدٸ ٶركەندەتۋگە جەنە حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا بيزنەس ٶكٸلدەرٸ بارىنشا اتسالىسۋدا. وسى ورايدا مەن بارشا كەسٸپكەرلەرگە شىنايى ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن. سونداي-اق وسى بايقاۋلارعا قاتىسقان كەسٸپورىندارعا ارنايى العىس ايتامىن. ەسٸرەسە, ەڭبەك ۇجىمدارىن بٶلەك اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. بۇل ماراپاتتار – كٶپ جىلعى قاجىرلى ەڭبەكتٸڭ جەمٸسٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت كونكۋرس جەڭٸمپازدارىن جارييالاپ, شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتادى. سونداي-اق بٷگٸنگٸ ماراپات ولاردىڭ جۇمىستارىنىڭ ودان ەرٸ تابىستى بولۋىنا تىڭ سەرپٸن بەرەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
بيىل «التىن ساپا» كونكۋرسىنىڭ «ٷزدٸك يندۋسترييالىق جوبا» نوميناتسيياسىن «YDD Corporation» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸ (قاراعاندى وبلىسى) يەلەندٸ, «ٷزدٸك يننوۆاتسييالىق جوبا» نوميناتسيياسى بويىنشا ««اگروفيرما TNK» (اقمولا وبلىسى) جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸ ٷزدٸك اتاندى. «پو گلوبال-سپەتسودەجدا» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸ (اقتٶبە وبلىسى) مەن «Karachaganak Petroleum Operating B.V.» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸنٸڭ قازاقستاندىق فيليالى (باتىس قازاقستان وبلىسى) «پارىز» كونكۋرسىنىڭ باس جٷلدەسٸن يەلەندٸ. جەڭٸمپازدارعا جٷلدەلەردٸ پرەمەر-مينيستر اسقار مامين تابىستادى.
