فوتو: ت. تۋرلوۆتىڭ پاراقشاسىنان
قازاقستاندىق كەسٸپكەر, قارجىگەر ەرٸ مەتسەنات, Freedom Holding كومپانيياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى جەنە يەسٸ تيمۋر تۋرلوۆ كونستيتۋتسييا جوباسىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. ول ٶزٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا زاڭداردى وقۋ مەدەنيەتٸ, قوعام مەن مەملەكەتتٸڭ قۇقىقتىق ساناسى, سونداي-اق جاڭا كونستيتۋتسيياداعى تسيفرلىق قۇقىقتاردىڭ ماڭىزى تۋرالى وي بٶلٸستٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
"جاس ۇلعايعان سايىن زاڭداردى وقۋ قاجەتتٸلٸگٸ بۇرىنعىدان دا ماڭىزدى بولىپ كٶرٸنەدٸ. كٶپشٸلٸك ٷشٸن بۇل قورقىنىشتى دٷنيە سيياقتى: ادامدار زاڭدار تەك زاڭگەرلەرگە ارنالعان دەپ ويلايدى. بٸراق شىن مەنٸندە زاڭداردىڭ باسىم بٶلٸگٸن ٶز بەتٸنشە وقىپ, تٷسٸنۋگە بولادى. كٶپ جاعدايدا بۇل ٶمٸردە ٶتە پايدالى – نەنٸ جاساۋعا بولاتىنىن, نەنٸ جاساۋعا بولمايتىنىن بٸلٸپ جٷرۋ ماڭىزدى.
بٸزدٸڭ ەلدە زاڭدار ەدەتتە تٷسٸنٸكتٸ تٸلمەن جازىلادى, جالپى العاندا ولاردى ۇعىنۋ اسا قيىن ەمەس. ول ٷشٸن مٸندەتتٸ تٷردە قانداي دا بٸر ەرەكشە ماماندارعا جٷگٸنۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. زاڭداردىڭ ٶز لوگيكاسى بار, ايقىن لوگيكاسى, ناقتى باسىمدىقتارى, ينديكاتورلارى مەن مەرزٸمدەرٸ كٶرسەتٸلەدٸ. ولاردى وقۋ شەشٸم قابىلداۋ كەزٸندە پايدالى كونتەكست بەرەدٸ. قۇجاتتاردىڭ تٸلٸن جەنە ٸشكٸ لوگيكاسىن تٷسٸنگەن كەزدە سەرٸكتەستەرمەن سٶيلەسۋ دە جەڭٸلدەيدٸ. جالپى, وقۋدىڭ ٶزٸ – پايدالى.
ٶز كونستيتۋتسيياڭدى بٸلٸپ, تٷسٸنۋدەن ماڭىزدى نە بولۋى مٷمكٸن? بۇل – ەلٸمٸزدەگٸ قۇقىق پەن بيلٸك جٷيەسٸنٸڭ فيلوسوفيياسى مەن پراكتيكاسىن ايقىندايتىن ەڭ باستى, نەگٸزگٸ شەڭبەر.
ماعان كونستيتۋتسييا جوباسى ۇنادى. قۇجات قازٸرگٸ كەزەڭدە ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ وبەكتيۆتٸ شەڭبەرٸن كٶرسەتەدٸ جەنە ول ماعان وسى سەتتە وڭتايلى بولىپ كٶرٸنەدٸ. ەربٸر ەل, ەربٸر قوعام ٶزٸنٸڭ دامۋ كەزەڭٸندە بٸرەگەي. بٸر ەل ٷشٸن «جاقسى» سانالاتىن كونستيتۋتسييا بەلگٸلٸ بٸر ۋاقىتتا جەنە بەلگٸلٸ بٸر جاعدايدا باسقا ەلگە كەرٸسٸنشە زييان كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان بۇل شەڭبەردٸڭ قوعاممەن بٸرگە ەۆوليۋتسييالانۋى – قالىپتى قۇبىلىس دەپ سانايمىن.
كەسٸبي تۇرعىدان العاندا, جاڭا كونستيتۋتسييادا ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق قۇقىقتارى تۋرالى ايتىلعانىنا قۋانىشتىمىن جەنە ولاردىڭ كونستيتۋتسييالىق دەڭگەيدە بەكٸتٸلۋٸ – ماڭىزدى قادام. بۇل – ەلەۋلٸ ٶزگەرٸس: تسيفرلىق پلاتفورمالار, دەرەكتەر مەن الگوريتمدەر كونستيتۋتسييالىق ماڭىزعا يە بولا باستايدى, ال تسيفرلىق قۇقىقتار – جەكە ٶمٸرگە قول سۇقپاۋشىلىق پەن قۇپييالىلىق سيياقتى دەستٷرلٸ قۇقىقتاردى كەڭەيتەتٸن جاڭا قۇقىقتار ساناتى.
بٸزدٸڭ مەملەكەت بارعان سايىن تسيفرلاندىرۋ باعىتىنا بەت بۇرىپ كەلەدٸ. قازٸر بارلىعى تسيفر تٶڭٸرەگٸندە: پرەزيدەنت جانىنداعى جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ كەڭەس, جەكە مينيسترلٸك, وزىق تسيفرلىق ۆيتسە-پرەمەر مەن ۆيتسە-مينيسترلەر, ەلٸمٸزگە كەلٸپ جاتقان جەتەكشٸ تەحنولوگييالىق كومپانييالار – كٷش-جٸگەر مەن جەتٸستٸكتٸڭ باسىم بٶلٸگٸ وسى سالاعا شوعىرلانعان.
ال مەملەكەتتٸڭ تسيفرلىق ورتانى ەندٸ ادام قۇقىقتارىنىڭ كونستيتۋتسييالىق كەڭٸستٸگٸ رەتٸندە مويىنداۋى – وسى مەملەكەتتٸڭ كەمەلدەنگەنٸن بٸلدٸرەدٸ", - دەيدٸ ول.
