كيەلٸ اقجايىق ٶڭٸرٸندە تۇراتىن ەدەبيەتتانۋشى ۇستاز, پوەزييا ەلەمٸندە ٶزٸندٸك قولتاڭباسىن قالىپتاستىرىپ ٷلگەرگەن اقىن تالاپ تايماسۇلىنىڭ "الشى" جيناعى - بٷگٸنگٸ قازاق بالالار ەدەبيەتٸنٸڭ ٷلكەن ولجاسى. مٸنە, اتالمىش كٸتاپتاعى تۋىندىلاردا ول ٶز ٶمٸر تەجٸريبەسٸن, ٶنەگەسٸن, اقىل-بٸلٸمٸن بالالارعا بازارلىق تٷرٸندە تارتۋ ەتەدٸ. ۇلتتىق قۇندىلىق – تەلٸم-تەربيەنٸ, مەنتالدىق تانىمدى سٶز ٶنەرٸ ارقىلى بالالارعا ۇعىندىرعىسى كەلەدٸ, جاس ساناعا ەسەرلٸ جەتكٸزۋگە تىرىسادى, كەلەشەك پەن بٷگٸنگٸ ۇرپاق كٶسەگەسٸنٸڭ كٶگەرگەنٸن كٶكسەيدٸ. ەندەشە, ۇلت پورتالى قالامگەردٸڭ سوڭعى كەزدە جازعان مٶلدٸر ٶلەڭدەرٸن جاس وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.
جاز
جادىراعان جاز قانداي, كٷن مونشاعى تٶگٸلگەن. كٷن قۇشاعىن جازعانداي, ىستىق لەپ بٶلٸنگەن. شاباق ويناپ كٶل بەتٸ, شاعالا جٷر قورىعان. ساعىمنىڭ دا كەلبەتٸ, قىردىڭ باسىن تورىعان. جاز شىققاندا شىبىندار, مال سۋاتقا اعىلار. جۋساپ جىلقى, قۇلىندار, سيىر, قويى تاعى بار.
سۋ بەتٸنە ٷڭٸلگەن, بالىقشىنىڭ ەرمەگٸ. قارماعىنا ٸلٸنگەن – بٸر بالىعى ەڭبەگٸ. جاز شاتتىعى تاماشا, ەڭبەگٸمەن ٶنٸكتٸ. بەرەكەسٸ جاراسا, ادامدار دا كٶرٸكتٸ!
وتان
قورعاعان كەشەگٸ, وتانىڭ كيەلٸ. بابانىڭ مەكەنٸ, ۇرپاققا سىي ەدٸ!
قايىرىپ ايباتى, دۇشپانى ىعىسقان. ەڭسەرٸپ قايراتى, جارالعان قۇرىشتان!
ەرلٸكپەن ساقتاعان, جەتكەنٸ سالامات. تاريحى «اقتابان» - قالدىرعان امانات.
باباڭنىڭ, اتاڭنىڭ, ەكەڭنٸڭ تۇراعى! ٶزٸڭ دە اتاندىڭ – وتاننىڭ ۇلانى!
قازاقتىڭ دالاسى – ۇلتىڭنىڭ كيەسٸ! جوعالماس باعاسى – ٶزدەرٸڭ يەسٸ!
تاقىم
جىلقىنى ەرەكشە ارداقتار, قازاقتىڭ سالتىندا سالماق بار. اتانىڭ عۇرپى مەن دەستٷرٸن, ۇل بولساڭ, ۇلىقتاپ جالعاپ قال! جٸگٸت بول تۇلپاردى تاقىمدار, ازامات اتانار اتىڭ بار. تٸزگٸندەر اساۋدى القىنعان, قازاقى قانىڭدا زاتىڭ بار! ال, كەنە, اساۋدى تاڭداپ ال, قۇرىقتا, قۇلاقتا, جالدان ال!قارعىپ مٸن, تاقىمدى قىسىپ قال, ٸس بولسىن قاراعان تاڭدانار. بٸر كەرٸ, بٸر تورى, بٸر قۇلا, تٷرلٸشە كەلەدٸ تۇرقى دا! تاقىمى مىقتىلار تەك قانا, كٶندٸرەر اساۋدى ىرقىنا. تٸزگٸننەن ايرىلما, اقىرىن, جەتسە ەگەر قايراتىڭ, باتىلىڭ... ساۋىردان سىرعىماي تٶزٸككەن, تٸرلٸكتەن تايماسىن تاقىمىڭ!
اۋىل
جۋساننىڭ يٸسٸ اڭقىعان, ساعىنىپ تۇراسىڭ اۋىلدى. ىنتىماق قايماعىن قالقىعان, اڭساپ-اق تۇراسىڭ قاۋىمدى. تٶلٸمەن تولتىرىپ قىراتىن, ويناعان تٶسكەيدە ساعىمى. مالشىلار سابالاپ قۇر اتىن, ٶرٸستەن شۇبىرار تابىنى. قۇس ٷنٸن تىڭداعان كٶلمەگٸ, جاتادى ايناداي جارقىراپ. بالىعىن شورشىعان كٶلدەگٸ, شاعالا توريدى سەن قۇراپ. اۋىلداس ٷي-ٷيدٸ جاعالاپ, ساۋلىعىن سۇراسىپ دەم تاتقان. اعايىن تۋماسىن ارالاپ, اۋىلدىڭ اراسىن شاڭداتقان. اۋىلدىڭ عاجايىپ تاڭى دا, قورازدىڭ ٷنٸمەن اتاتىن. تٷنٸ دە ەرەكشە تاعى دا, سىبىرى ەستٸلٸپ جاتاتىن!
دومبىرا
بابانىڭ كٷيٸ بار, قوس ٸشەك ٷنٸندە. سازىنا سىيىنار, ٶتكەن دە, بٷگٸن دە. قازاقتىڭ سازى بار, شاناقتا ساقتالعان. تاريحتىڭ داعى بار, كٷيٸندە اقتارعان. ۇلتىڭنىڭ تٸلٸ بار, پەرنەدە تٸل قاتقان. باباڭنىڭ بٸلٸپ ال, مۇراسىن تىڭداتقان!
دومبىرا – قازاق بۇل, ال قازاق – دومبىرا! كيەسٸ عاجاپ بۇل – قازىنا, مول مۇرا! قاستەرلەپ, ۇعىنار, دومبىرا كٷمبٸرٸن. بالاقاي, ۇعىپ ال – قازاقى ٷن قۇنىن!
ٷلكەنگە قۇرمەت
قارييا دا بالا بوپ, تويماعان ەش قىزىققا. بار كٶڭٸلٸ دالا بوپ, بولعان بولار بۇزىق تا! بٸراق كەزٸ بالالىق, قيىندىقپەن شىرمالعان. اۋىر جۇمىس دالالىق, بالعىن جٷزٸن كٷن قارعان. ەرتەلٸ-كەش ەڭبەكپەن, بٸلەكتەرٸ شىنىقان. سول ەڭبەكپەن ەر جەتكەن, قارييا ول تىنىققان.
قارت عۇمىرىن ارداقتا, ٶتكەنٸنەن تٷڭٸلگەن! كٶنگەن ولار سالماققا, ٷمٸت كٷتٸپ بٷگٸننەن! قارييانى ايالا, شەجٸرەسٸ ۇلتىڭنىڭ! كٶمەگٸڭدٸ اياما, قازىناسى بۇل كٷننٸڭ!
قۇلىنشاق
قۇلىنشاعىم, قۇلىنىم, تٶرت تٷلٸكتٸڭ تٶرەسٸ. التىن ايدار جۇرىنىم, تۇلپار بولار ٶرەسٸ. اۋىزدىقپەن الىسقان, قازاناتتىڭ كيەسٸ! دەۋٸرمەنەن تابىسقان, تەكتٸلٸكتٸڭ يەسٸ! سەيگٷلٸكتەر تۇياعى, دٷبٸرلەتكەن دالانى! قارعىپ ٶتەر قييانى, ارىنداعان قادامى!
كٷمٸس تٷستٸ تٷگٸنە, كٷننٸڭ نۇرى جاراسقان. كٷمبٸر - كٷمبٸر ٷنٸنە, دالا سازى تالاسقان! قامبار اتا بالاسى, عاسىر جٷگٸن ارىتقان. تٷر تۇرپاتىن قاراشى – بابام داڭقىن تانىتقان!
ۇستاز
ٶمٸر – مايدان, اق-قاراسى الىسقان, ەلسٸزدەردٸ ەمٸرٸمەن جانىشقان! ۇلى سەزٸم سول مايداننىڭ باتىلى – ۇستازداردىڭ جٸگەرٸمەن تابىسقان! ۇستاز وسى – ەڭبەك, ماقسات بٸرلٸگٸ, شەكٸرتٸمەن ەسەلەنەر بٸر كٷنٸ. ۇستاز وسى – شۋاعىمەن سۋعارعان, بٸلٸم نەرٸ, تٶگٸلەتٸن كٷن نۇرى!
ۇستاز وسى – سەبي جٷرەك, بالا تىم, بەكٸتەتٸن كەلەشەكتٸڭ قاناتىن. ۇستاز وسى – ەر جىل سايىن جاسارىپ, جٷرەگٸندە شەكٸرتٸنٸڭ قالاتىن! ۇستاز وسى – جاس ارماننىڭ جەلكەنٸ, باعىت الار ٷمٸت تولى ەرتەڭٸ.ٶرٸس الار بٸلٸم قۇتىن جۇتقاندار, ەلدٸگٸنٸڭ تۋىن شىقپاس ٶركەنٸ! ۇستاز وسى – قاجىر, قايرات, «جاس جالىن», بەسكە تٸككەن ەڭبەك ٷشٸن باستارىن! ۇستاز وسى – تٶزٸمدٸلٸك جالاۋى, جەڭٸسٸمەن كٶركەمدەيتٸن اسپانىن!
ۇلىق ەمەس, ۇلى جولدى تاپقاندار – بولاشاققا اراي تٶككەن اق تاڭدار! تۇعىر بەكەم, سارقىلماسىن بٸلٸم نەر, ساناسىنا جٸگەر وتىن جاققاندار!
ەجەسٸنٸڭ كٶزٸ
ويىن قىزدى جارىسىپ, اراسىندا الىسىپ. كەلٸس بولماي كەي كەزدە, قالدى ولار قاعىسىپ. الىستى دا جۇلىستى, تاستاي سالدى بۇل ٸستٸ, قايتا ەندٸ كەلٸسٸپ, بٸر-بٸرٸمەن ۇعىستى. جىرتىپ بٸرٸ كيمەسٸن, بٸرٸ ٷزٸپ تٷيمەسٸن. بار ويىندى تٷگەسٸپ, قايتتى ولار ٷيگە كەشٸن.
كٶرٸپ ەجە كيٸمدٸ, قاباق شىتىپ كٷيٸندٸ. بەرگەنٸڭە شٷكٸر دەپ – سودان كەيٸن سىيىندى. «تەنتەگٸم» دەپ, سٷيگەسٸن, قاداۋ ٷشٸن تٷيمەسٸن. قولعا الدى ەجەسٸ, جٸبٸ مەنەن ينەسٸن. شيىرشىقتاپ ساباعىن, جاساۋراتىپ جانارىن. نەمەرەسٸن شاقىردى: ساباقتا – دەپ, قاراعىم! ەجەسٸنٸڭ ماقتانى – نەمەرەسٸ اقتادى. «ەجەسٸنٸڭ كٶزٸ» - دەپ, ەجەسٸ ونى ماقتادى!
