الماتىدا جالعىز ٶزٸ 24 مينۋتتىڭ ٸشٸندە سەگٸز ادامدى جارالاپ, التى ادامدى اياۋسىز ٶلتٸرگەن رۋسلان كٷلٸكباەۆ كٸم?
بۇل كادرلار - ماقسات پەن مٶلدٸردٸڭ باقىتتى سەتتەرٸنٸڭ ٷزٸكتەرٸ. پوليتسييانىڭ كٸشٸ سەرجانتى ماقسات سەلٸمباەۆتىڭ شاڭىراق قۇرعان تويىنىڭ كۋەسٸ بولعان سۋرەتتەر عانا - ٶتكەن كٷننەن بەلگٸ بەرەدٸ. ولار باقىتتى ەدٸ ول كەزدە. قوس جاستىڭ مٶلدٸر ماحابباتىنان دٷنيەگە كەلگەن ايارۋ قىزدارىنىڭ دا جاسقا تولۋ قۋانىشىن كٶپپەن بٶلٸسكەن ەدٸ. ەكٸنشٸ كٸشكەنتايلارىنىڭ دٷنيەگە كەلۋٸن كٷتٸپ جٷرگەن كەزدە باقىتتى شاڭىراق قارا جامىلدى. بەيبٸت كٷندە شاعىن شاڭىراقتىڭ وتاعاسى وققا ۇشتى.
قىزعالداق سەلٸمباەۆا, مارقۇم ماقسات سەلٸمباەۆتىڭ اناسى:
- تۋعاننان مەن گايشنيكپٸن دەپ ماقتاناتىن. ەسكەرگە بارىپ كەلدٸ, دۆد-دا ٸستەدٸ گاي-گە اۋىستى. بۇيىرماعان شىعار. ٷش اي قىزمەت ٸستەدٸ.
كٷندەگٸ ەدەتٸمەن جۇمىسىنا كٷلٸپ كەتكەن ماقسات سول كەتكەننەن ٷيٸنە, اتا-اناسىنا, ٶزٸن "اعالاپ" ايرىقشا جاقسى كٶرەتٸن قارىنداسىنا, كٸشكەنتاي قىزى مەن سٷيٸكتٸ جارىنا ورالمادى. ورالتپادى ونى. سەلٸمباەۆتاردان ٶزگە تاعى بەس شاڭىراق قارا جامىلدى. التى ٷيدە انالار جوقتاۋ ايتىپ, بالالار ەكەلەرٸن ٸزدەپ, جىلادى. بەيبٸت كٷندە ازاماتتارىمىز وققا ۇشىپ, قىرشىن كەتكەن بوزداقتاردى ەلٸ اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالدى. وسىنشاما وتباسى ازاماتىنان, باۋىرىنان, ۇلىنان, ەكەسٸنەن قاپىدا كٶز جازىپ قالدى.
ايتباي نۇريمانوۆ, مارقۇم عاني نۇريمانوۆتىڭ ەكەسٸ:
- انا ەكٸ نەمەرەم بار. سول ەكٸ قاناتىم امان بولسىن. سولارىما ارقا سٷيەپ, كٸشكەنە تٸرٸ وتىرمىن. ەيتپەسە باياعىدا ٶلٸپ كەتەتٸن ەم.
قاندىقول قىلمىسكەردٸڭ قولىنان جاراقات العان تاعى سەگٸز ازامات اۋرۋحانا تٶسەگٸنە تاڭىلدى. اينالاسى 24 مينۋتتىڭ ٸشٸندە قولى قالتىراماي, قانشاما پوليتسييا قىزمەتكەرٸنە وق جاۋدىرىپ, قالادا قارۋىمەن ەمٸن-ەركٸن قىلمىسىن جٷزەگە اسىرعان رۋسلان كٷلٸكباەۆ كٸم? ٷستٸنەن قىلمىستىق كودەكستٸڭ 8 بٸردەي بابى بويىنشا ٸس قوزعالعان كٷدٸكتٸ جاساعان قىلمىسى ٷشٸن, ەلٸ دە ٶكٸنٸپ وتىرماعان سىڭايلى. بۇل تۋرالى پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸمەن تٸلدەسكەن كٷدٸكتٸنٸڭ ەيەلٸ ايتىپ بەردٸ.
اياۋلىم ٷمبەتقۇلوۆا, رۋسلان كٷلٸكباەۆتٸڭ ەيەلٸ:
- اللاھقا ۋەدە بەرگەم دەپ, تٷرمەدەن امان الىپ شىقساڭ, مەن ەرتەڭ بٷكٸل مەنتتاردى قىرام دەپ.
اياۋلىم ٷمبەتقۇلوۆانىڭ سٶزٸنشە, كٷلٸكباەۆ ٶزٸن تەرگەپ جاتقان قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرٸنە, "كەش بولماي تۇرعاندا, ٶلتٸرٸپ تاستاڭدار, بۇل بەر جاعى" دەپ سەس كٶرسەتكەن كٶرٸنەدٸ. تٸپتٸ, ەگەر پوليتسييا بٶلٸمشەسٸندە عيماراتقا كٸرۋگە بٶگەت تەمٸر ەسٸك بولماعاندا, قۇربانداردىڭ سانى بۇدان دا كٶپ بولار ەدٸ" - دەگەن كٶرٸنەدٸ. پوليتسييا, پروكۋراتۋرا, سوت قىزمەتكەرلەرٸنە وسىنشاما ٶشٸگەتٸندەي كٷلٸكباەۆتا قانداي سەبەپ بولدى?
اياۋلىم ٷمبەتقۇلوۆا, رۋسلان كٷلٸكباەۆتٸڭ ەيەلٸ:
- سوسىن تاعى دا ارماتۋرا جۇتىپتى. ٸشٸندە ٷلكەن شرام بار ەكەن. سۇرادىم "بۇل نە?" دەپ. تٷرمەدە اۋىر بولدى, سول كەزدە ارماتۋرا جۇتىپ, ٸشٸمە وپەراتسييا ٸستەتكەم دەدٸ.
وسى قىلمىسىنا دەيٸن دە ەكٸ مەرتە تٷرمەگە وتىرىپ كەلگەن كٷدٸكتٸنٸڭ بۇل سوڭعى شىققان كەزٸندە جىلاپ وتىرىپ, ايتىپ بەرگەنٸ, - دەيدٸ اياۋلىم. بٸراق كٷلٸكباەۆ اشىلىپ ەڭگٸمەسٸن ايتا قويمايتىن ادام, سٶزگە شورقاق-تىن, - دەيدٸ ەيەلٸ. ال, كٷلٸكباەۆتٸڭ اناسىنىڭ تەلەفونىنا قوڭىراۋ شالعانىمىزدا, باۋىرى نۇرلان كٶتەردٸ. اناسىنىڭ سوڭعى جاعدايلارمەن بايلانىستى, اۋىرىپ جاتقانىن ايتقان نۇرلان كٷلٸكباەۆ, ٸنٸسٸنٸڭ مٸنەزٸنەن سوڭعى كەزدە ٶزگەرٸس بايقاماعانىن ايتادى.
نۇرلان كٷلٸكباەۆ, رۋسلان كٷلٸكباەۆتىڭ اعاسى:
- باۋىرىڭىزدىڭ مٸنەزٸ قانداي ەدٸ? - سالماقتى جاقسى بولاتىن. 16 جاسىنان ناماز وقىدى ما? - بٸلمەيمٸن, ول ٷيدە تۇرعان ەمەس. الماتىدا تۇردى. سوڭعى كەزدەرٸ مٸنەزٸندەگٸ ٶزگەرٸستٸ سٸزدەر بايقادىڭىزدار ما? - جو جوق, جاقسىتۇعىن.
ال, الماتىداعى اتىشۋلى وقيعادان ٷش كٷن بۇرىن كٷيەۋٸنٸڭ قاسىندا بولعان اياۋلىم ٷمبەتقۇلوۆا بولسا, تٷرمەگە سوڭعى وتىرىپ كەلگەلٸ بەرٸ, مٸنەزٸ دە تىم ٶزگەرٸپ كەتتٸ, قايدا بارىپ-كەلەتٸنٸن دە سۇراۋدان قالدىم. ٶيتكەنٸ, ول سۇراعىما تاياقپەن جاۋاپ بەرەتٸن دەگەن اياۋلىم, سوڭعى كەزدەسۋلەرٸنەن بۇرىنعى وتباسىلىق كيكٸلجٸڭ, كٷيەۋٸمنٸڭ ماعان مەجبٷرلٸ تٷردە نيحاب كي دەگەن تالابىمەن بايلانىستى بولاتىن دەيدٸ.
اياۋلىم ٷمبەتقۇلوۆا, رۋسلان كٷلٸكباەۆتٸڭ ەيەلٸ:
- سەن مەنٸمەن تۇراتىن بولساڭ, نيحاب كيەسٸڭ دەدٸ. كٶزٸڭدٸ بىلاي قالدىرىپ, پارانجٸ كيەسٸڭ دەدٸ.
سونداي-اق اياۋلىم ٷمبەتقۇلوۆا, كٷيەۋٸنٸڭ بٸردە-بٸر دوسىن تانىمايتىنىن, تٸپتٸ كٶرمەگەنٸن ايتادى. "ٶيتكەنٸ, ول ەشقاشان مەنٸ قوناققا بارعاندا دا قاسىنا ەرتپەيتٸن. تٸپتٸ, ەكەۋٸمٸزدٸڭ دە اۋزىمىز بەرٸك بولعاندا, اۋىزاشارعا شاقىرعان جەرگە جالعىز باراتىن" - دەيدٸ. تەك وسى ايتقاندارىما تەرگەۋشٸلەر كٷمەن كەلتٸرەدٸ, تٸپتٸ ماعان سەس كٶرسەتٸپ جاتىر دەيدٸ.
اياۋلىم ٷمبەتقۇلوۆا, رۋسلان كٷلٸكباەۆتٸڭ ەيەلٸ:
- زاڭ الدىندا مەنٸمەن ادام سيياقتى سٶيلەسسە ەكەن دەپ. سەن جەنا تەرروريستا دەپ كٶزٸمدٸ شۇقيتىنداي, مەن مۇنى قالاپ العان جوقپىن عوي. وعان الماتىنى قىرسىن دەگەن جوقپىن عوي.
كٷلٸكباەۆقا نەگە كٶپ توقتالدىق? ٶيتكەنٸ, رەسمي تٷردە ونىڭ ەرەكەتٸ لاڭكەستٸك دەپ تانىلعانىمەن, كٶپتٸڭ كٶڭٸلٸندە كٶپ كٷدٸك قالدى. بٸرٸنشٸدەن, ول بەيبٸت تۇرعىنداردىڭ اراسىمەن ەركٸن جٷرسە دە, قارۋىن كٶبٸندە پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنە كەزەندٸ. ونىڭ و باستاعى ماقساتى مەن كٶزدەگەنٸ باسقا ادامدار بولعانىن ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ دە ارنايى مەلٸمدەگەن-دٸ.
اياۋلىم ٷمبەتقۇلوۆا, رۋسلان كٷلٸكباەۆتٸڭ ەيەلٸ:
- پەرۆايا مىسل بىلا ۋبيت سۋدەي. چتو ەگو نەپراۆيلنو وسۋديلي. زاچەم تى ۆ گراجدانسكوگو سترەليال?! ون سچيتاەت چتو ون پوليتسەيسكيي. زاچەم تى ۋبيل نا ابايا چەلوۆەكا? ون گوۆوريت ون پوكازال دوكۋمەنت, پىتالسيا مەنيا وستانوۆيت, يا ەگو راسسترەليال.
وندا جالعىز جٷرٸپ قانشاما پوليتسييا قىزمەتكەرٸن جايراتىپ سالعان اتقىشتىڭ بۇل ەرەكەتٸ لاڭكەستٸكتەن گٶرٸ, كەك الۋعا كەلٸڭكٸرەيدٸ. بٸراق ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ونىڭ سالافيزم اعىمى ٶكٸلدەرٸمەن تٷرمەدە جاتىپ, اۋىز جالاسقانىن ايتقانىمەن, قىلمىستىق اتقارۋ كوميتەتٸ بۇل پٸكٸرمەن كەلٸسپەگەن ەدٸ. ال, اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرٸ بولسا, رۋسلان كٷلٸكباەۆتىڭ كەسٸبي اتقىش ەمەستٸگٸن ايتادى. تەك وعان تٶتەپ بەرۋگە ەزٸر بولمادىق دەپ وتىر.
مۇرات ابدۋشكۋروۆ, اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرٸ:
- جاقىن قاشىقتىقتا جەنە ادام كٶپ شوعىرلانعان جەردە نىساناعا دٶپ تيگٸزۋ اسا قيىندىق تۋدىرمايدى. ونىڭ ٷستٸنە, ول سپورتپەن اينالىسقان. ونىڭ تاپانشاسىندا وق تاۋسىلىپ قالعان. ەيتپەسە, ادام شىعىنى بۇدان دا كٶپ بولۋى مٷمكٸن بە ەدٸ. قىسقاسىن ايتقاندا, قوعام دا, كٷشتٸك قۇرىلىمدار دا دايىن بولمادى مۇندايعا.
ال, كٷنٸ كەشە مارقۇم ماقسات سەلٸمباەۆتىڭ ەيەلٸ مٶلدٸر اۋرۋحانادان شىقتى. جٷكتٸلٸگٸنٸڭ تٶرت ايلىعىندا قارالى حاباردى كٶتەرە الماعان كەلٸنشەك, دەنساۋلىعى سىر بەرٸپ, مەديتسينالىق مەكەمەگە تٷسكەن ەكەن. ونىڭ ٷستٸنە, سەگٸز اي بۇرىن تۋعان ەكەسٸنەن ايىرىلعان مٶلدٸر, ٶزٸنە دەمەۋ بولعان سٷيٸكتٸسٸنەن كٶز جازىپ قالعانىنا ەلٸ دە سەنبەيدٸ. ايارۋىنا دا ەكەسٸنٸڭ جوقتىعىن ەستٸرتپەپتٸ.
بٸزدٸڭ بٸلۋٸمٸزشە, رۋسلان كٷلٸكباەۆتىڭ جاقىندارىنا بايقوڭىردىڭ اۋماعىنان شىعۋعا تىيىم سالىنعان. تەرگەۋ امالدارى بٸتكەنشە, كٶرشٸ اۋىلعا دا شىعا الماي وتىرعانعا ۇقسايدى. ال, كٷلٸكباەۆتىڭ قولىنان بٸرٸنشٸ بولىپ قازا تاپقان 1985 جىلعى ٶزبەكستاندىق ازاماتشا سادىقوۆانىڭ دەنەسٸن تۋىستارى ەلٸنە الىپ كەتكەن. قىلمىسكەردٸڭ ەيەلٸنٸڭ ايتۋىنشا, كٷلٸكباەۆ, قايتىس بولعان ازاماتشاعا "رامازان ايىنىڭ باس جاعىندا ەكٸنشٸ مەرتە جەڭٸل جٷرٸسپەن اينالىسقانىڭدى كٶرسەم, ٶلتٸرەمٸن" دەپ الدىن-الا ەسكەرتكەن دە كٶرٸنەدٸ. وسى ورايدا كٷلٸكباەۆتىڭ زاڭدى ەيەلٸنەن ٶزگە تاعى نەكەدەگٸ باسقا ەيەلٸ بولعانى دا بەلگٸلٸ بولدى. بۇل تۋرالى كٷدٸكتٸنٸڭ زاڭدى ەيەلٸ پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنەن ەستٸپتٸ. بۇل ٸستە ەلٸ انىقتالىپ ٷلگەرمەگەن, ايقىن بولماعان دەرەكتەر ٶتە كٶپ. بەلگٸلٸ بٸر عانا جايت بار - قولىنا قارۋ العان بٸر عانا قىلمىسكەر اينالاسى 24-اق مينۋتتىڭ ٸشٸندە الماتىنىڭ استان-كەستەڭٸن شىعاردى.