ون ٷيلٸ قارابۇلاقتىڭ تٷتٸنٸن تٷزۋ ۇشىرىپ, كٸندٸك كەسكەن اۋىلىنىڭ قۇرىپ كەتپەۋٸ ٷشٸن بارىن سالىپ ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن ازامات بار كٷرشٸم ٶڭٸرٸندە. اتى-جٶنٸ – سيياۆۋش دٷسٸپوۆ. «نۇرالي» شارۋا قوجالىعىنىڭ يەسٸ.
قۇرىلعانىنا ٷش جىل عانا بولعان شارۋاشىلىق قازٸر اۋداننىڭ تۇتىنۋشىلارىن ساپالى جەمشٶپپەن, ونىڭ ٸشٸندە دەندٸ داقىلدارمەن شاما-شارقىنشا قامتاماسىز ەتۋدە. ەسٸرەسە, مال جەنە بالىق ٶسٸرۋمەن اينالىساتىن شارۋاشىلىقتار «قارابۇلاقتىڭ ەگٸنٸ قاشان پٸسەدٸ?» دەپ كٷتٸپ جٷرەدٸ.
– قانداي دا بٸر ٶنٸمدٸ ٶندٸرگەن سوڭ ونى ٶتكٸزۋدٸڭ دە جولىن ويلاۋ كەرەك قوي. بۇل تۇرعىدا بٸزدە ەشقانداي پروبلەما جوق. استىقتى الىسقا بارماي-اق كٷرشٸم اۋىلىنىڭ قوجالىقتارى مەن جەكە تۇرعىندارى تالاپ ەكەتەدٸ قىسقا جەتكٸزبەي. كەيدە الدىن الا تاپسىرىس بەرٸپ جاتاتىندار دا بار. ٶيتكەنٸ, بٸزدٸڭ ٶنٸمنٸڭ ساپاسى جاقسى, باعاسى دا قولجەتٸمدٸ, – دەيدٸ سيياۆۋش.
قازٸر «نۇرالي» قوجالىعىنىڭ يەلٸگٸندە 1,5 مىڭ گەكتاردان استام اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىندا پايدالاناتىن جالعا العان جەر تەلٸمٸ بار. ونىڭ 560 گەكتارى ەگٸستٸك بولسا, 800 گەكتاردايى جايىلىمدىق, قالعانى شابىندىق. وسى جىرتىلاتىن 560 گەكتار جەردٸڭ 400-ٸنە ارپا ەگٸلسە, قالعان بٶلٸگٸنە سۇلى, بيداي, قاراقۇمىق تەرٸزدٸ دەندٸ داقىلدار, سونداي-اق, كارتوپ ٶسٸرٸلەدٸ. الداعى ۋاقىتتا ەڭبەكقور ازامات ەگٸستٸك القاپتىڭ اۋماعىن 1,5 مىڭ گەكتارعا دەيٸن جەتكٸزۋدٸ كٶزدەپ وتىر.
– نەگٸزٸنەن جاۋىن-شاشىندى بولىپ كەلەتٸن بۇل ٶلكەنٸڭ كليماتى قىستىق بيداي ٶسٸرۋگە تيٸمدٸ. ٶيتكەنٸ, جازداي جاۋعان جاڭبىرمەن جايقالىپ شىققان ەگٸن دەر كەزٸندە پٸسٸپ ٷلگەرمەيدٸ. ال تولىق پٸسپەگەن استىق ىلعالدانىپ, كٶگەرٸپ, قۇنارىن جوعالتادى. بۇل ەرينە, ٷلكەن شىعىن. سوندىقتان بٸز سيياۆۋشقا مٷمكٸندٸك بولسا قىستىق بيدايعا كٶشۋگە كەڭەس بەرٸپ وتىرمىز, – دەيدٸ اۋداندىق كەسٸپكەرلٸك جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى سەرٸكقان اشمانوۆ بٸتٸك شىققان ارپا القابىن ارالاپ كەلە جاتىپ.
مامىردىڭ سوڭىنا قاراي جەرگە سٸڭٸرٸلگەن ارپا تۇقىمى تٷگٸن تارتساڭ مايى شىعاتىن قۇنارلى قارا توپىراقتىڭ ىلعالىمەن تەز جەتٸلٸپ, تٸزەگە دەيٸن بوي كٶتەرٸپ قويىپتى. تاقيياڭدى تاستاساڭ تۇرىپ قالاتىن بٸتٸكتٸگٸ ٶز الدىنا. بۇيىرتسا, بيىل ارپانىڭ ەر گەكتارىنان 20 تسەنتنەر ٶنٸم تٷسۋٸ كەرەك دەگەن بولجام بار. ەرينە, مۇنىڭ بەرٸ اۋا رايى مەن جەر-انانىڭ جومارتتىعىنا بايلانىستى. شارۋا قولىنان كەلگەننٸڭ بارلىعىن جاساپ-اق جاتىر. تۇقىمدى سۇرىپتاپ, ساپالىسىن عانا ەكتٸ. توپىراقتى تىڭايتۋدى دا ەستەن شىعارعان جوق. بارلىق تەحنولوگييالاردى بۇلجىتپاي ورىندادى. ەندٸ تەك ەگٸنٸن قاراۋىلداپ, جەر-انانىڭ جومارتتىعىنا ٷمٸت ەتسە بولعانى. كٷزدە ىرىسىن ىسىراپتاماي جيناپ الۋ ٷشٸن تەحنيكالار مەن جۇمىسشىلار جەتكٸلٸكتٸ. قازٸر مۇندا 12 ادام ەڭبەك ەتٸپ جٷرسە, ماۋسىمدىق جۇمىستاردا ولاردىڭ سانى 30-عا دەيٸن بارادى. ال تەحنيكالاردى سيياۆۋش بانكتەن بٸر تيىن دا نەسيە الماي مەنشٸكتٸ قاراجاتقا ساتىپ العان.
جالپى, «نۇرالي» شارۋا قوجالىعىن قۇرىپ, اياعىنان تۇرعىزۋعا شامامەن 100 ملن. تەڭگەدەي مەنشٸكتٸ قاراجات جۇمسالىپتى. بۇل سومانىڭ 23 ملن. تەڭگەسٸنە سۋداي جاڭا كومباين, 30 ملن.-نان استام تەڭگەسٸنە شاعىن تراكتوردىڭ بٸرنەشەۋٸن جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ باسقا دا تٷرلەرٸن, اگرەگاتتار ساتىپ العان. 18 ملن. تەڭگەگە ٷلكەن انگار سالعىزعان.
ديقانشىلىقپەن شەكتەلٸپ قالماي, مال ٶسٸرۋدٸڭ دە دەمٸن تاتىپ كٶرۋدٸ كٶزدەپ جٷرگەن سيياۆۋش دٷسٸپوۆتٸڭ بولاشاق جوسپارلارى كٶپ ەكەن. بٸزبەن ەڭگٸمە بارىسىندا سولاردىڭ بٸرسىپىراسىن ايتىپ بەردٸ. جالىن تٶگٸلتٸپ جىلقى ٶسٸرسەم دەيدٸ. تۇقىمى اسىل ەتتٸ-سٷتتٸ سيىرلاردىڭ جٷز باسىن ۇستاپ, تاۋارلى-سٷت فەرماسىن قۇرسام دەيدٸ. جينالعان سٷتتٸ قالاعا تاسىماي جەرگٸلٸكتٸ جەردە ٶڭدەپ, ەرتٷرلٸ اق تاعامدارىن شىعاراتىن شاعىن كەسٸپورىن اشسام دەيدٸ. توزىپ تۇرعان اۋىل كلۋبىن ناۋبايحاناعا لايىقتاپ قايتا جٶندەپ ٸسكە قوسسام دەيدٸ. بۇعان شامامەن ەكٸ-ٷش ملن. تەڭگە قاراجات كەرەك. بۇل كٷندە كلۋب عيماراتىنىڭ ەدەنٸن تەگٸستەپ باستاپتى. كٷزگە قاراي قۇرىلىس تولىق اياقتالىپ, ناۋبايحانا اشىلادى. ول جەردە جۇمىس ٸستەيتٸن ادامدار الاقاندارىن ىسقىلاپ دايىن وتىر اۋىلدا.
سونداي-اق, رەسەيدەن باعاسى بەس ملن. تەڭگە تۇراتىن قوندىرعى ساتىپ ەكەلٸپ, كٷزگە قاراي قاراقۇمىق ٶڭدەۋدٸ قولعا الماقشى. ٶڭدەلگەن قاراقۇمىقتى ارزان باعامەن تۇرعىندارعا ساۋدالاماق. اتالعان تاۋارعا سۇرانىس جوعارى كٶرٸنەدٸ ەل ٸشٸندە.
كارتوپ عانا ەمەس, قىستا جاقسى ساقتالاتىن قىزىلشا, سەبٸز, پيياز, سارىمساق سيياقتى كٶكٶنٸس تٷرلەرٸن دە ٶسٸرۋگە دەن قويماقشى.
ايتپاقشى, شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى اۋىل شەتٸندەگٸ اۋماعى اتشاپتىرىم توعانعا اق امۋر بالىعىنىڭ بٸر مىڭ شاباعىن جٸبەرٸپ قويىپتى. شاباقتار توعان سۋىنا جەرسٸنٸپ, جاپ-جاقسى ٶسٸپ كەلەدٸ. بۇعان قوسا شاعىن ومارتاسى جەنە بار.
ۇزىن سٶزدٸڭ قىسقاسى, تٸرشٸلٸگٸ بار جٸگٸت قاراپ جاتقان جوق. ٶزٸنٸڭ يەلٸگٸندەگٸ جەردٸڭ بٸر سٷيەمٸن دە بوس قالدىرماي يگەرۋدە. اۋىلدىق جەردە ٸستەۋگە بولاتىن بارلىق كەسٸپتٸ قورىقپاي قولعا الىپ, شارۋاشىلىعىن شالقىتىپ ۇستاۋدا. مٸنەزٸ قاراپايىم, قولى اشىق, اقجارقىن ازامات سيياۆۋش كەرەك كەزدە اۋىلداستارىنا قول ۇشىن بەرٸپ, كٶمەكتەسۋدٸ ٶزٸنٸڭ پارىزى سانايدى.
سەرٸك ەبٸلحان
كٷرشٸم اۋدانى.
"ديدار"
