شەبەر شىعارماشىلىعى تالداندى

شەبەر شىعارماشىلىعى تالداندى
فوتو: jsk.kz

الماتىدا قازاق انيماتسيياسىنىڭ كٶرنەكتٸ ٶكٸلٸ, رەجيسسەر, سۋرەتشٸ ەرٸ ۇستاز ەرسايىن ەبدٸراحمانوۆتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان اۋقىمدى ٸس-شارا ٶتتٸ.  «رەجيسسەر جەنە ۇستاز ەرسايىن ەبدٸراحمانوۆتىڭ مۇراسى» اتتى دٶڭگەلەك ٷستەلدە ونىڭ ۇلتتىق انيماتسييا مەن دەرەكتٸ كينو ٶنەرٸنە قوسقان زور ٷلەسٸ جان-جاقتى تالقىلاندى.

شەبەردٸڭ شىعارماشىلىعى كٶرەرمەندەردٸڭ جادىندا ساقتالعان. ونىڭ «بوزتورعاي», «قوزى مەن قوساياقتىڭ جاقسىلىق ٸزدەۋٸ», «قىزعىلت ەشكٸلەر ەلٸندە» اتتى انيماتسييالىق فيلمدەرٸ التىن قورعا ەنگەن تۋىندىلار رەتٸندە جوعارى باعالانادى. كەيٸن رەجيسسەر دەرەكتٸ كينو سالاسىندا دا تابىستى ەڭبەك ەتٸپ, «جاڭا ارقا», «ٶلٸم ترانزيتٸ» سەكٸلدٸ ماڭىزدى جوبالاردى جٷزەگە اسىردى.

1993–2001 جىلدارى تەمٸربەك جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسى كينو فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى قىزمەتٸن اتقارىپ, كينو ٶندٸرٸسٸندە عانا ەمەس, بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا دا ەڭبەك ەتتٸ. 
دٶڭگەلەك ٷستەل بارىسىندا رەجيسسەردٸڭ قازاق انيماتسيياسى مەن دەرەكتٸ كينونىڭ قالىپتاسۋىنداعى رٶلٸ, ونىڭ كٶركەمدٸك جەنە ەدٸسنامالىق ۇستانىمدارىنىڭ بٷگٸنگٸ كينو بٸلٸمٸنن بەرەر ماڭىزى كەڭٸنەن سٶز بولدى. سونداي-اق, ونىڭ پەداگوگ رەتٸندەگٸ ەڭبەگٸ مەن شەكٸرت تەربيەلەۋدەگٸ ۇستانىمى ەرەكشە اتاپ ٶتٸلدٸ.

تەمٸربەك جٷيگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسى قابىرعاسىندا ٶتكەن ٸس-شارا اياسىندا رەجيسسەردٸڭ فوتوسۋرەتتەرٸ مەن گرافيكالىق جۇمىستارىنان كٶرمە ۇيىمداستىرىلىپ, «رەجيسسەر ەرسايىن ەبدٸراحمانوۆ» اتتى مونوگرافيياسىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, ونىڭ دەرەكتٸ فيلمدەرٸ مەن «بوزتورعاي», «قوزى مەن قوساياقتىڭ جاقسىلىق ٸزدەۋٸ» انيماتسييالىق تۋىندىلارىنىڭ كٶرسەتٸلٸمٸ كٶرەرمەن نازارىنا ۇسىنىلدى.

 «رەجيسسەر ەرسايىن ەبدٸراحمانوۆ» اتتى مونوگرافيياسىنىڭ اۆتورى نۇرگٷل ابدوللا:

«وسى كٷنگە دەيٸن, ٶكٸنٸشكە وراي, ەرسايىن ەبدٸراحمانوۆتىڭ انيماتسييالىق فيلمدەرٸندە قولدانىلعان ساناۋلى عانا قۋىرشاقتارى ساقتالعان. ولاردى بٸز كٶرمەگە ۇسىندىق. «باتىر بايان» فيلمٸندە سۋرەتشٸ بولىپ جۇمىس جاساعاندىقتان, قالعان ەسكيزدەرٸندە ساقتاپ, كٶرمەگە قويدىق.  بٷگٸنگٸ ٸس-شارا قوناقتارعا, اكادەمييا ستۋدەنتتەرٸنە تانىمدىق كەش بولادى دەگەن سەنٸمدەمٸن. مونوگرافييالىق ەڭبەككە كەلەتٸن بولساق, كٸتاپتا ەرسايىن ەبدٸراحمانوۆتىڭ تٷسٸرگەن فيلمدەرٸ مەن مۋلتفيلمدەرٸنە تەرەڭ تالداۋ جاسالعان. ماماندىعىم كينوتانۋشى بولعاندىقتان, بۇل ەڭبەكتە كەسٸبي كينوتانۋشىلىق تالداۋ دا جٷرگٸزٸلدٸ. بٸز رەجيسسەردٸ جوعارى دەرەجەدە دەرٸپتەۋٸمٸز كەرەك. سەبەبٸ, ونىڭ شىعارماشىلىعىندا دوستىق, جاقسىلىق پەن جاماندىق, وتباسىلىق مەسەلەلەر اشىق ەرٸ ايقىن كٶتەرٸلگەن. دەرەكتٸ فيلمدەرٸندە دە قازاقستانداعى 90 جىلدارى ورىن العان وقيعالار كٶرٸنٸس تابادى. بٷگٸنگٸ كەش جوعارى دەڭگەيدە ٶتەدٸ دەپ سەنەمٸز. جاقىندارى, تۋىسقاندارى, ەرٸپتەستەرٸ جەنە جارى قاتيرا ورىنباەۆا كەشٸمٸزدٸڭ قادٸرلٸ قوناقتارى بولماق», – دەيدٸ. 


ەرسايىن ەبدٸراحمانوۆتىڭ جارى قاتيرا ورىنباەۆا:

«ارادا 25 جىل ٶتسە دە بەت-بەينەسٸن, ەڭبەكتەرٸن باعالاپ, قۇرمەتتەپ جاتقاندارىڭىزعا كٶپ راقمەت! كەلەشەكتە جەتكٸنشەك جاستار بۇل ەڭبەكتەردٸ ٶز پايدالارىنا قولدانىپ, دەرٸپتەيدٸ دەپ سەنەمٸز. ٶمٸردەن ٶتكەنٸنە 25 جىل زۋ ٶتٸپ ٶتە شىعىپتى. ول ٶتە بالاجاندى, وتباسىن جاقسى كٶرەتٸن ادام بولاتىن. ەردايىم قولداپ-قورعاپ جٷرەتٸن. دوستارى, ەرٸپتەستەرٸ مەن اكادەمييا ۇجىمىنا العىسىم شەكسٸز. ەرسايىن ەبدٸراحمانوۆتىڭ شىعارماشىلىعى – ۇلتتىق ەكران ٶنەرٸ تاريحىنداعى ايرىقشا قۇبىلىس. ونىڭ ەڭبەكتەرٸ قازاق انيماتسيياسىنىڭ كٶركەمدٸك ٶرٸسٸن كەڭەيتٸپ قانا قويماي, دەرەكتٸ كينونىڭ قوعامدىق مەنٸن تەرەڭدەتە تٷستٸ. ونىڭ ەسٸمٸ قازاق كينو مەدەنيەتٸندە رەجيسسەر, سۋرەتشٸ, پەداگوگ ەرٸ ۇلت رۋحانيياتىنا ادال قىزمەت ەتكەن تۇلعا رەتٸندە مەڭگٸلٸككە ساقتالادى», – دەگەن پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ. 

                           زەرە سەيسەنقىزى,
ت.جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسى 
كينو جەنە تۆ فاكۋلتەتٸ 
انيماتسييا رەجيسسۋراسى جەنە ينتەراكتيۆتٸ مەديا كافەدراسى
مەدياجۋرناليستيكا ماماندىعىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتٸ