سەناتتا پالاتا سپيكەرٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٸس-شارا ٶتتٸ.
وندا مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا ارنالعان زاڭ جوباسى كٶپشٸلٸككە تانىستىرىلدى. سەناتورلار باستاماشى بولعان بۇل زاڭ جوباسىن بٸر توپ پارلامەنت دەپۋتاتى ەزٸرلەدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«مەملەكەت باسشىسى مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋعا ٷنەمٸ باسا مەن بەرٸپ كەلەدٸ. وسى سالاداعى ۇلتتىق زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ ٸسٸ دە پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا قولعا الىندى», – دەدٸ جيىندى اشقان مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
سونداي-اق سەنات تٶراعاسى ٶكٸنٸشكە قاراي ەلٸمٸزدە ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار ادامداردىڭ ازايماي وتىرعانىن, سوندىقتان ولارعا زاڭنامالىق تۇرعىدان قولداۋ كٶرسەتۋدٸڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن ايتتى. وسىعان وراي دەپۋتاتتار زاڭ جوباسىندا اۋرۋدىڭ الدىن الۋ, مەديتسينالىق قىزمەتتٸڭ جەنە بٸلٸمنٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋ سيياقتى ناقتى شارالار ۇسىنىپ وتىر.
«قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە مٷگەدەكتٸگٸ بار 700 مىڭعا جۋىق ادام تۇرادى. ٶكٸنٸشكە قاراي, جىل سايىن 50 مىڭنان استام ازامات العاش رەت مٷگەدەكتٸگٸ بار ادام دەپ تانىلادى. بۇل از كٶرسەتكٸش ەمەس. سونىڭ ٸشٸندە بالالار اراسىنداعى مٷگەدەكتٸك بٸزدٸ ەرەكشە الاڭداتادى. مۇنىڭ بەرٸ دەنساۋلىق ساقتاۋدى جەنە اۋرۋدىڭ الدىن الۋدى دامىتۋ كەرەكتٸگٸن كٶرسەتەدٸ. ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار ازاماتتار ٷشٸن مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸڭ جەنە بٸلٸم بەرۋدٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋ شارالارىن دا ودان ەرٸ كٷشەيتۋ ماڭىزدى», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
بىلتىر اتالعان زاڭ جوباسىن دايىنداۋ ٷشٸن سەنات جانىنان ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلعان ەدٸ. ونىڭ قۇرامىنا 55 ادام ەندٸ. ولاردىڭ قاتارىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, ٷكٸمەتتٸك ەمەس جەنە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, سونداي-اق, مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدار بار. جۇمىس توبى ەلٸمٸزدە مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ٷشٸن 500-دەن استام ۇسىنىس ەزٸرلەدٸ.
«بۇل قۇجات مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا جۇمىستى جٷيەلٸ تٷردە قولداۋعا ارنالعان. وسىعان وراي زاڭ جوباسىنا ولاردى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋعا قاتىستى ناقتى نورمالار ەنگٸزٸلٸپ وتىر. سونىمەن قاتار دەنساۋلىق ساقتاۋ, ارناۋلى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر, بٸلٸم بەرۋ باعىتىنداعى بٸرقاتار ۇلتتىق زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋدٸ كٶزدەيدٸ», – دەدٸ سەنات تٶراعاسى.
جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ, سەناتور اقمارال ەلنازاروۆانىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتار كٷندەلٸكتٸ كەزدەسەتٸن ناقتى پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان.
مىسالى, بۇرىن مٷگەدەكتٸگٸ بار بالانى شيپاجاي-كۋرورتتاردا تەگٸن ەمدەۋ كەزٸندە ونىمەن بٸرگە ەرٸپ جٷرەتٸن ادام جولدامانىڭ قۇنىن ٶز قاراجاتىنان تٶلەۋگە تيٸس ەدٸ. ەگەر ەرٸپ جٷرەتٸن ادامنىڭ تٶلەيتٸن قارجىسى بولماسا, بالا دا شيپاجاي-كۋرورتتا تەگٸن ەمدەلۋدەن قاعىلۋعا مەجبٷر بولادى. وسىعان وراي سەناتورلار ەرٸپ جٷرەتٸن ادام ٷشٸن جولداما قۇنىنىڭ 70 پايىزىن ٶتەۋدٸ ۇسىنىپ وتىر. بۇل وڭالتۋ شارالارىنىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە جىل سايىن 13 مىڭنان استام ادامدى قوسىمشا قامتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
جۇمىس توبىنىڭ تاعى بٸر ناقتى ۇسىنىسى 3-توپتاعى مٷگەدەكتٸگٸ بار بار ادامدار ٷشٸن جەكە نوتاريۋستاردان نوتارياتتىق قىزمەتتەردٸ تەگٸن الۋعا جاعداي جاساۋ. بۇدان باسقا, ەگەر ەستۋ جەنە كٶرۋ قابٸلەتٸ بويىنشا مٷگەدەكتٸگٸ بار ازاماتتار سوت وتىرىستارىنا قاتىسقان كەزدە ولارعا ىمداۋ تٸلٸن, برايل ەلٸپبيٸن بٸلەتٸن اۋدارماشىنىڭ قىزمەتتەرٸن تەگٸن ۇسىنۋ, سونداي-اق, سۋردوتەحنيكالىق, تيفلوتەحنيكالىق قۇرالداردى پايدالانۋ سيياقتى ەرەجەلەر جازىلعان. زاڭ جوباسىنىڭ باستاماشىلارى كەدەرگٸسٸز ورتا قالىپتاستىرۋ ٷردٸسٸن جەدەلدەتۋ ٷشٸن قالالىق مارشرۋتتارعا جولاۋشىلار كٶلٸگٸن ساتىپ العان كەزدە مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدارعا بەيٸمدەلگەن اۆتوبۋستارعا باسىمدىق بەرۋ نورماسىن ۇسىندى. سونداي-اق باستاماشىلاردىڭ ۇسىنىسىنا سەيكەس تاكسوپاركتەردەگٸ ەربٸر ونىنشى كٶلٸك ينۆوتاكسي بولۋعا تيٸس.
ٸس-شارا بارىسىندا مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, ولاردى تۇرعىن ٷيلەرمەن, ساپالى بٸلٸممەن قامتاماسىز ەتۋ جەنە بالالاردىڭ اعزاسىنا زيياندى, مٷگەدەكتٸككە ەكەلٸپ سوعۋى مٷمكٸن ٶنٸمدەردٸ قولدانۋعا ٷندەيتٸن جارنامالارعا تىيىم سالۋ مەسەلەلەرٸ دە تالقىلاندى.
كەزدەسۋگە پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ, سالالىق مينيسترلٸكتەردٸڭ, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ باسشىلارى جەنە وسى مەسەلە بويىنشا بەلسەندٸلٸگٸمەن تانىلىپ جٷرگەن مٷگەدەكتٸگٸ بار ازاماتتار قاتىستى.
جيىندى قورىتىندىلاعان سەنات تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ زاڭ جوباسىن ەزٸرلەگەن جۇمىس توبىنىڭ مٷشەلەرٸنە العىسىن بٸلدٸردٸ. سونداي-اق ول زاڭنامانى ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ, مٷگەدەك ادامداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جەنە ولارعا ٶز ەلەۋەتٸن ٸسكە اسىرۋعا بارىنشا جاعداي جاساۋ ٷشٸن تيٸستٸ جۇمىستى ەرٸ قاراي جالعاستىرا بەرۋدٸڭ ماڭىزدى ەكەنٸن ايتتى.
