قازاقستان پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ رەسەيدٸڭ سانكت-پەتەربور قالاسىندا ٶتكەن تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنىڭ 53-پلەنارلىق وتىرىسىنا قاتىستى. بۇل جايىندا سەناتتىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ٶز سٶزٸندە سەنات سپيكەرٸ تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسى كەڭەسٸنٸڭ مەرەيتويلىق وتىرىسىن الماتى قالاسىندا ٶتكٸزۋ مەسەلەسٸ بويىنشا قازاقستانعا قولداۋ بٸلدٸرگەندەرٸ ٷشٸن ەرٸپتەستەرٸنە العىس بٸلدٸردٸ. اتالعان ٸس-شارا كەلەسٸ جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ٶتكٸزٸلەدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
سونداي-اق مەۋلەن ەشٸمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى كەلەسٸ جىلى تمد-عا تٶراعالىق ەتەتٸنٸنە نازار اۋداردى. وسىعان وراي ەلٸمٸز قازٸرگٸ تاڭدا بۇل باعىتتا بەلسەندٸ جۇمىس جٷرگٸزۋدە.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ تمد-عا تٶراعالىق ەتۋ تۇجىرىمداماسىن بەكٸتتٸ. تٶراعالىق كەزەڭٸندەگٸ باسىمدىقتار انىقتالدى. سولاردىڭ بٸرٸ پارلامەنتتٸك ديپلوماتييا باعىتى بويىنشا جۇمىس. قازاقستان ٶزٸنٸڭ تٶراعالىعى اياسىندا دوستاستىق ەلدەرٸنٸڭ الدىندا تۇرعان مٸندەتتەردٸ اتقارۋدا تمد پاا-عا ودان ەرٸ بەلسەندٸ قولداۋ كٶرسەتەدٸ», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
پلەنارلىق وتىرىسقا قاتىسۋشىلار پاندەمييادان كەيٸنگٸ كەزەڭدەگٸ دامۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلاپ, ەپيدەميولوگييالىق احۋالدى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. وسى ورايدا قازاقستان سەناتىنىڭ تٶراعاسى بولاشاقتا بيولوگييالىق اپاتتار مەن وسىنداي داعدارىستاردىڭ الدىن الۋ ٷشٸن دوستاستىق ەلدەرٸ بٸرلەسٸپ ەرەكەت ەتۋدٸڭ بەرەرٸ مول ەكەنٸن ايتتى. سونداي-اق ول سەرٸكتەس مەملەكەتتەردٸ قازاقستاننىڭ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق اگەنتتٸك قۇرۋ جٶنٸندەگٸ باستاماسىن قولداۋعا شاقىردى.
«بىلتىر قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇۇ جانىنان بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق اگەنتتٸك قۇرۋ تۋرالى باستاما كٶتەردٸ. بۇل قۇرىلىم قۇرىلعان جاعدايدا كوروناۆيرۋس پاندەميياسى سيياقتى داعدارىستارعا جول بەرمەۋ ٷشٸن الدىن-الۋ شارالارىن قابىلداۋدى كٶزدەيدٸ. ودان بٶلەك, اگەنتتٸك تاراپىنان ادامزاتقا تٶنەتٸن سىن-قاتەرلەر مەن قاۋٸپتەردٸڭ جاڭا تٷرلەرٸنە قارسى تۇرۋعا ىقپال ەتۋگە مٷمكٸندٸك تۋار ەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا بارلىق مٷددەلٸ تاراپتارمەن پراكتيكالىق كونسۋلتاتسييالىق جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە. بٸز تمد ەلدەرٸندەگٸ ەرٸپتەستەرٸمٸزدٸ قازاقستاننىڭ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق اگەنتتٸك قۇرۋعا قاتىستى باستاماسىن قولداۋعا شاقىرامىز», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
وتىرىس بارىسىندا پارلامەنتشٸلەر دوستاستىق ەلدەرٸنٸڭ ۇلتتىق زاڭنامالارىندا قولدانۋ ٷشٸن پاا ەزٸرلەگەن مودەلدٸك زاڭ جوبالارىن قارادى.
سونىمەن قاتار مەۋلەن ەشٸمباەۆ اسسامبلەيا الاڭىندا بٸرقاتار ەكٸجاقتى كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ. ٶزبەكستان وليي ماجليس سەناتىنىڭ تٶرايىمى تانزيلا نارباەۆامەن كەزدەسۋدە ەكٸ ەلدٸڭ پارلامەنتارالىق ٶزارا ٸس-قيمىلىن ودان ەرٸ نىعايتۋ مەسەلەسٸ سٶز بولدى.
سۇحباتتاسۋ بارىسىندا ەكٸ مەملەكەتتٸڭ سەناتتارى اراسىندا قۇرىلعان ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ كوميسسييا پارلامەنتارالىق بايلانىستىڭ ماڭىزدى تەتٸگٸ ەكەنٸ اتاپ ٶتٸلدٸ. مەۋلەن ەشٸمباەۆ كوميسسييانىڭ كەزەكتٸ وتىرىسىن كەلەسٸ جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىسىندا قازاقستاندا, ارال ٶڭٸرٸندە ٶتكٸزۋدٸ ۇسىندى.
«كوميسسييا وتىرىسىندا ارال تەڭٸزٸن قالپىنا كەلتٸرۋ باعىتىنداعى ٶزارا جۇمىستى جەنە باسقا دا مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋعا مول مٷمكٸندٸك بار. جالپى, سۋ مەسەلەسٸ بٸزدٸڭ ەكٸجاقتى قاتىناستارىمىزدا ەرەكشە ورىن الادى. ەلدەرٸمٸزدٸڭ سۋ-ەنەرگەتيكالىق ەلەۋەتٸن ۇتىمدى پايدالانۋ جەنە ترانسشەكارالىق ٶزەندەردٸڭ ەكولوگيياسىن قورعاۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ديالوگتى ودان ەرٸ جالعاستىرۋ ماڭىزدى. قازاقستان پرەزيدەنتٸ اتاپ ٶتكەندەي, «سۋ ديپلوماتيياسى» اياسىنداعى كەلٸسسٶزدەردٸڭ تەزٸرەك اياقتالۋى بٸزدٸڭ ەلدەرٸمٸزدٸڭ جەنە ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ ورتاق مٷددەلەرٸنە ساي كەلەدٸ», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
قازاقستان سەناتىنىڭ سپيكەرٸ رەسەي فەدەراتسيياسى فەدەرالدىق جينالىسى فەدەراتسييا كەڭەسٸنٸڭ تٶرايىمى ۆالەنتينا ماتۆيەنكومەن كەزدەسۋدە دە ترانسشەكارالىق ٶزەندەر مەسەلەسٸن قوزعادى. مەۋلەن ەشٸمباەۆ بۇل مەسەلە ەكٸ ەلدٸڭ پرەزيدەنتتەرٸ قاتىسقان قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ XVII ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىندا جەنە ۆالەنتينا ماتۆيەنكونىڭ بيىلعى ماۋسىم ايىندا قازاقستانعا جاساعان ساپارىندا دا كٶتەرٸلگەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
وسىعان وراي مەۋلەن ەشٸمباەۆ بۇل باعىتتاعى جۇمىستى جانداندىرۋدى جەنە اتالعان مەسەلەنٸ سالالىق مەملەكەتتٸك ورگانداردى جۇمىلدىرا وتىرىپ پارلامەنتتٸك دەڭگەيدە تالقىلاۋدى ۇسىندى. سونداي-اق ول وسى جەنە باسقا دا ۇسىنىستاردى قازاقستان پارلامەنتٸنٸڭ سەناتى مەن رەسەي فەدەرالدىق جينالىسى فەدەراتسييا كەڭەسٸ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ الداعى وتىرىسىنىڭ كٷن تەرتٸبٸنە قوسۋ مەسەلەسٸنە نازار اۋداردى. كوميسسييا وتىرىسى كەلەسٸ جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا ٶتكٸزٸلمەك.
«سۋ مەسەلەسٸ بٸزدٸڭ ٶڭٸرٸمٸز ٷشٸن ٶزەكتٸ تٷيتكٸل. تٸپتٸ ترانسشەكارالىق سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى جەنە ۇقىپتى پايدالانۋ ٶڭٸرلٸك دامۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ سانالادى. ودان بٶلەك, پاندەمييادان كەيٸنگٸ جاعدايدا تۇراقتى دامۋ مەسەلەسٸ دە ەكٸ ەلدٸڭ پارلامەنتشٸلەرٸ ٷشٸن ماڭىزدى ەكەنٸ سٶزسٸز. بٸز سەنات جۇمىسىندا اۋىلدىق اۋماقتاردى كەشەندٸ دامىتۋ, ونىڭ ٸشٸندە ينفراقۇرىلىمدى, ەلەۋمەتتٸك نىسانداردى, بيزنەستٸ ٶركەندەتۋ, جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ مەسەلەلەرٸنە باسا مەن بەرەمٸز. وسى باعىتتاردى زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا رەسەيلٸك ەرٸپتەستەرٸمٸزبەن تەجٸريبە الماسۋعا مٷددەلٸمٸز», – دەدٸ قازاقستان پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ تٶراعاسى.
