الماتىداعى كارديولوگييا جەنە ٸشكٸ اۋرۋلار عزي ٸشكٸ اۋرۋلار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى, مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى سەۋلە قاسەنوۆانىڭ COVID-19-عا قارسى ۆاكتسيناتسييا تۋرالى ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
دەرٸگەردٸڭ ايتۋىنشا, ۆاكتسيناتسييا – ينفەكتسييالىق اۋرۋلاردان قورعايتىن مىقتى قۇرال. ۆاكتسيناتسييا جاساۋدىڭ نەتيجەسٸندە ادام ٶزٸن ديفتەرييا, سٸرەسپە, كٶكجٶتەل, قىزىلشا, پوليوميەليت جەنە تاعى باسقا اۋرۋلاردان قورعايدى. ادام اعزاسىنا ينفەكتسييالىق قوزدىرعىشتار ەنگٸزۋگە جاۋاپ رەتٸندە بٸزدٸڭ يممۋندىق جٷيە پاتوگەندٸك ميكروورگانيزم انتيگەندەرٸمەن قوسىلا وتىرىپ, قورعانىس انتيدەنەلەردٸ شىعارادى, ونىڭ ەرەكەت ەتۋٸن ازايتادى نەمەسە جويدىرادى.
«COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينا پاتوگەندٸك ميكروورگانيزمدەردەن نەمەسە تەك قانا ەلسٸز جەنە قاۋٸپسٸز ميكروورگانيزمنٸڭ ەڭ ۇساق بٶلٸكتەرٸ – انتيگەندەردەن تۇرادى. زاماناۋي ۆاكتسينالار قۇرامىندا انتيگەندەرٸنٸڭ بولماۋىمەن, ولاردى ٶندٸرەتٸن باعدارلاماسىنىڭ بولۋىمەن ەرەكشەلٸنەدٸ. ولاردى ەنگٸزگەندە ادام اعزاسى انتيگەندەردٸ بايلانىستىراتىن جەنە ونىڭ زيياندى ەرەكەتتەرٸنە قارسى كەلەتٸن ەرەكشە انتيدەنەلەردٸ شىعارا باستايدى. جاپپاي ۆاكتسيناتسييالاۋ تەك قانا ۆاكتسيناتسييا جاساعان تۇلعالاردى عانا قورعاپ قويمايدى, سونىمەن قاتار بٸرقاتار قارسى كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ بولۋىنا بايلانىستى ۆاكتسيناتسييا جاساماعانداردى دا قورعايدى»,-دەيدٸ سەۋلە قاسەنوۆا.
سونىمەن قاتار, ول قولدانۋعا رۇقسات بەرٸلگەن COVID-19-عا قارسى جاسالاتىن كٶپتەگەن ۆاكتسينالاردىڭ قاتارىنا «سپۋتنيك V» گام-كوۆيد-ۆاك ۆاكتسيناسى جاتاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
«بۇل ۆاكتسينا رەسەي فەدەراتسيياسىندا تٸركەلگەن. ۆاكتسينا-كانديداتتار قاتارىنا قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ەزٸرلەگەن «Qaz Covid-in» قازاقستاندىق ۆاكتسيناسى كٸرەدٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸ COVID-19-عا قارسى ۆاكتسيناتسييانى ۇيىمداستىرۋ مەن جٷرگٸزۋدٸڭ الگوريتمٸن ەزٸرلەدٸ. وسىعان سەيكەس حالىقتىڭ تٷرلٸ توپتارىنىڭ ەپيدەميولوگييالىق ماڭىزدىلىعى ەسكەرٸلە وتىرىپ ۆاكتسيناتسييا كەزەڭ-كەزەڭمەن ٶتكٸزٸلۋدە. ۆاكتسينا جاساۋ بويىنشا باسىم توپقا ينفەكتسييالىق اۋرۋحانالار, جەدەل مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ, رەانيماتسييا بٶلٸمشەلەرٸ, مەديتسينالىق-سانيتارييالىق العاشقى كٶمەك جەنە تاعى باسقا ۇيىمداردىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸ كٸردٸ»,-دەدٸ ول.
ەگٸلەتٸن تۇلعاعا ۆاكتسينا جاسار الدىندا ۆاكتسينا, ونىڭ سالدارىنان بولۋى مٷمكٸن جاعىمسىز قۇبىلىستار تۋرالى اقپارات بەرٸلەدٸ جەنە ۆاكتسيناتسييا جاساۋعا ەرٸكتٸ اقپاراتتاندىرىلعان كەلٸسٸم نەمەسە ەگۋدەن باس تارتۋ رەسٸمدەلەدٸ. الدىڭعى كلينيكالىق تەجٸريبە قانت ديابەتٸ, گيپەرتونييا, سەمٸزدٸككە شالدىققان ادامداردا COVID-19 اۋىر تٷرٸنٸڭ دامۋ قاۋپٸ بار ەكەندٸگٸن كٶرسەتتٸ. پاتسيەنتتەردٸڭ وسى توبىنا COVID-19 قارسى ۆاكتسيناتسييا جاساۋدىڭ مٷمكٸندٸگٸ تۋرالى مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن دەرٸگەردٸڭ كونسۋلتاتسيياسىن الۋ ۇسىنىلادى.
«ەگەر SARS CoV-2 كوروناۆيرۋسىنا G يممۋنوگلوبۋلين كلاسىنىڭ انتيدەنەلەر دەڭگەيٸنٸڭ جوعارى بولعان جاعدايىندا COVID-19 قارسى ۆاكتسيناتسييا جاساۋدى كەيٸنگە قالدىرۋ قاجەت, سەبەبٸ اۋىرىپ جازىلعان ادامنىڭ اعزاسى ٶزٸ دە جاقسى قورعاي الادى. سونداي-اق قازٸرگٸ كەزدە COVID-19 جۇقتىرعان جاعدايدا ۆاكتسيناتسييانى كەيٸنگە قالدىرعان جٶن. COVID-19 سالدارىنان ۆيرۋستى قايتالاپ جۇقتىرۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ ٶتە سيرەك كەزدەسۋٸنە بايلانىستى جۇقتىرعاننان كەيٸن 90 كٷن ٸشٸندە ۆاكتسيناتسييانى وسى ۋاقىتقا قالدىرۋ قاجەت»,-دەدٸ دەرٸگەر.
بۇرىن قانداي دا بٸر دەرٸگە, باسقا ۆاكتسينالارعا, ازىق-تٷلٸككە اللەرگييالىق رەاكتسييانىڭ بولعان جاعدايىندا بۇل مەسەلەنٸ دەرٸگەرمەن تالقىلاعان جٶن. ۆاكتسينا سالعاننان كەيٸن كەيدە جالپى نەمەسە جەرگٸلٸكتٸ سيپاتتاعى جاناما ەسەرلەر تۋىنداۋى مٷمكٸن. جالپى جاناما ەسەرلەردٸڭ دەنە قىزۋىنىڭ 37-38 °س كٶتەرٸلۋٸ, قالتىراۋ, شارشاۋ, باستىڭ اۋىرۋى سەكٸلدٸ بەلگٸلەرٸ بولادى. جەرگٸلٸكتٸ – ۆاكتسينا جاسالاتىن ورىندا تۋىندايدى, ول ازداپ ٸسٸنەدٸ جەنە اۋىرادى.
«ۆاكتسينا جاساۋ ينفەكتسييالىق اۋرۋلاردان قورعايتىن جالعىز عانا قۇرال ەمەس. قولدى سابىنمەن نەمەسە قۇرامىندا سپيرتٸ بار زاتتارمەن جيٸ جۋۋ, ادامداردىڭ كٶپ جينالعان جەرٸندە بەتپەردە كييۋ, سٶيلەسكەن كەزدە كەمٸندە 1 مەتراراقاشىقتىقتى ساقتاۋ سەكٸلدٸ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ الدىن الۋدىڭ وسىنداي تەسٸلدەرٸن دە ەستەن شىعارماۋ كەرەك»,-دەدٸ مامان.
سەۋلە قاسەنوۆا ۆاكتسينا جاساۋ مٷمكٸندٸگٸ تۋرالى شەشٸمدٸ قابىلداۋ ٷشٸن دەنساۋلىق جاعدايى تۋرالى دەرٸگەرمەن كەڭەسٸپ العان دۇرىس بولادى دەپ ٶز ويىن تۇجىرىمدادى.
