ساپارباەۆ: ادامداردىڭ جۇمىسى بولسا, كٷمəندٸ اعىمدارعا جولاماس ەدٸ

ساپارباەۆ: ادامداردىڭ جۇمىسى بولسا, كٷمəندٸ اعىمدارعا جولاماس ەدٸ

اقتٶبە وبلىسىندا دٸني ەكسترەميزم مەن لاڭكەستٸكتٸڭ الدىن الۋ جۇمىستارى كٷشەيتٸلدٸ, — دەپ حابارلايدى ۇلت.كز تٸلشٸسٸ «اقتٶبە اقپارات» ورتالىعىنا سٸلتەمە جاساپ.

ٶڭٸردە دٸني ەكسترەميزم مەن لاڭكەستٸكتٸڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار قولعا الىنۋدا. وسى ماقساتتا ٶڭٸردەگٸ بەلگٸلٸ توپتارعا قاتىستى الدىن-الۋ جۇمىستارى كٷشەيتٸلەدٸ, اقپاراتتىق-ٷگٸت توپتارىنىڭ جۇمىسى جٷيەگە كەلتٸرٸلۋدە. بۇل تۋرالى جۇمىسپەن قامتۋ جəنە ايماقتىڭ əلەۋمەتتٸك دامۋدىڭ ٶزەكتٸ مəسەلەلەرٸنە ارنالعان كەڭەيتٸلگەن وتىرىستا وبلىس əكٸمٸ بەردٸبەك ساپارباەۆ حابارلادى.

ايتا كەتەيٸك, كەڭەس اقتٶبە وبلىسىنىڭ əكٸمدٸگٸندە بارلىق دەڭگەيدەگٸ əكٸمدەردٸڭ, بٸرقاتار مەملەكەتتٸك, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋ ورگاندارى جەتەكشٸلەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن ٶتتٸ.

وبلىس əكٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, دəستٷرلٸ ەمەس دٸني اعىم جەتەگٸندە جٷرگەندەردٸڭ əربٸرٸمەن جەكە الدىن الۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ, ولاردى جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا شارالار قولعا الىنادى. «شىنايى جاعدايدى جاسىرۋعا بولمايدى. بارلىعى ەسەپتە بولۋى كەرەك, ولاردىڭ əلەۋمەتتٸك جاعدايى تۋرالى, وتباسى مٷشەلەرٸ مەن تۋىستارىنىڭ, اينالاسىنداعى ادامداردىڭ نەمەن اينالىساتىنى جايلى بٸلۋٸمٸز كەرەك. باستى مəسەلە — دٸني ساۋاتتىلىق پەن جۇمىس. ەگەر جۇمىستارى بولسا, ٶزگە كٷمəندٸ اعىمدار تۋرالى وي دا بولماس ەدٸ», — دەدٸ بەردٸبەك ساپارباەۆ.

Cونداي-اق, وبلىس əكٸمٸ تالقىلانىپ وتىرعان مəسەلەلەردٸڭ شەشٸمٸن تابۋعا جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ فورمالدى تۇرعىدا قاراۋىنا جول بەرمەۋ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتتٸ. Əسٸرەسە, تٷرعىنداردى تولىق جəنە تيٸمدٸ تٷردە جۇمىسپەن قامتۋعا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ كەرەك. بۇل رەتتە جاستاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مəسەلەلەرٸنە دە ايىرىقشا نازار اۋدارۋ كەرەك.

ايتا كەتەيٸك, ٶڭٸر باسشىسى تەك بيىلدىڭ ٶزٸندە «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى 2020» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋعا 6 ميلليارد تەڭگەدەن اسا قارجى بٶلٸنگەنٸن جەتكٸزدٸ. مەملەكەتتٸك باعدارلامالار اۋىلدىق جەرلەردە دە جۇمىسپەن قامتۋ مəسەلەلەرٸن تيٸمدٸ شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مəسەلەن, جەكە شارۋاشىلىق نەگٸزٸندە شاعىن فەرما قۇرۋ ٷشٸن اۋىل تۇرعىندارىنا 2,5 ميلليارد تەڭگە بٶلٸنەدٸ. «سٸزدٸڭ ماقساتىڭىز — مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ مəنٸن قاراپايىم سٶزبەن, قانداي ماقساتتاردا قالاي پايدالانۋعا بولاتىنىن تٷسٸندٸرۋ. بارلىعى تٷسٸنٸكتٸ جəنە جەتكٸلٸكتٸ برلۋى كەرەك. مەملەكەتتٸك باعدارلامانى پايدالانامىن دەگەندەرگە مەيلٸنشە كٶمەكتەسۋ كەرەك», — دەدٸ بەردٸبەك ساپارباەۆ.

2015 جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سەيكەس, اقتٶبە وبلىسى بويىنشا جالپى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 2014 جىلدىڭ وسى ۋاقىت ارالىعىنداعى كٶرسەتكٸشٸمەن بٸردەي, 4,9 پايىزدى قۇرادى. ٶڭٸر بيلٸگٸ داعدارىسقا قارسى شارالاردى قولعا الدى, ونىڭ ٸشٸندە تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن كەشەندٸ جوسپار ەزٸرلەندٸ. اتالعان جوسپار جۇمىس ورىندارىن اشۋ, جۇمىسسىزدار مەن ٶز بەتٸمەن جۇمىس جاسايتىن ازاماتتاردى مەملەكەتتٸك جەنە سالالىق باعدارلامالاردىڭ كٶمەگٸمەن قايتا وقىتۋدى كٶزدەيدٸ.

ال 2016 جىلى كەشەندٸ جوسپار اياسىندا 19 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلادى دەپ كٷتٸلٸپ وتىر. 1 شٸلدەدەگٸ جاعداي بويىنشا, جوسپار 60 پايىزعا ورىندالدى. سونىمەن قاتار,  2016-2018 جىلدارعا ەسەپتەلگەن جۇمىسپەن قامتۋ كارتاسى ەزٸرلەندٸ. اتالعان قۇجات اياسىندا جۇمىسسىزدار جٶنٸندە ناقتى مەلٸمەتتەر جينالادى, ەربٸر ەلدٸ مەكەن بويىنشا ناقتى جۇمىسسىزدار سانى انىقتالادى. جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا تيٸمدٸ شارالار قولعا الۋ ٷشٸن جۇمىسسىزداردىڭ جەكە əلەۋمەتتٸك پورترەتٸ جاسالادى.

وبلىس ەكٸمٸ داعدارىسقا قارسى شارالار مەن جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸنە قاتىستى جاعداي تۇراقتى بولعانىنا قاراماستان, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ جەنە جۇمىسسىزداردى جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا جۇمىستاردى جالعاستىرا بەرۋ كەرەكتٸگٸن جەتكٸزدٸ.