جاقىندا قور جارييالاعان ەكونوميكا دامۋى پەرسپەكتيۆاسى بولجامىنا سەيكەس, ناقتى جٸٶ ٶسٸمٸ 2022 جىلى 2,6 پايىزعا تٶمەندەيدٸ. سونىمەن قاتار, ساراپشىلار ٶڭٸردە ينفلياتسييا بيىل 10,7 پايىزعا دەيٸن ارتادى دەپ بولجاپ وتىر.
"الايدا بۇل شوك سالدارى ٶڭٸرلەردە ەرتٷرلٸ بايقالادى جەنە ەنەرگييا رەسۋرستارىنىڭ ەكسپورتتاۋشىلار, مىسالى ەزەربايجان مەن قازاقستان مۇناي مەن گاز باعاسىنىڭ ٶسۋٸنەن پايدا كٶرٸپ, سوعىستىڭ كەيبٸر نەگاتيۆ سالدارىنىڭ ورنىن جابادى. وسى ەلدەردەن رەسەيگە نەمەسە ونىڭ اۋماعى ارقىلى ەنەرگييا رەسۋرستارىن ەكسپورتتاۋعا قاۋٸپ تٶنۋٸ مٷمكٸن. سونىمەن قاتار, ارمەنييا, گرۋزييا جەنە قىرعىزستان سيياقتى ەنەرگييا رەسۋرستارىن يمپورتتاۋشى ەلدەر ەكونوميكاسىنىڭ ٶسۋ بولجامى شيكٸزات تاۋارلارىنا باعانىڭ ٶسۋ ەسەرٸن ەسكەرە وتىرىپ ايتارلىقتاي تٶمەندەدٸ", - دەيدٸ ازۋر.
ودان بٶلەك, مامان بارلىق ٶڭٸردە ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق ازىق-تٷلٸكتٸڭ ەلەمدٸك باعاسىنىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى ٶسٸپ جاتقانىن جەنە رەسەيدەن جەتكٸزٸلٸمدەر ايماقتاعى ازىق-تٷلٸك يمپورتىنىڭ 20 پايىزدان اساتىنىن, ال كەيبٸر ەلدەر رەسەيدەن دە, ۋكراينادان دا بيداي جەتكٸزٸپ, تەۋەلدٸ بولىپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ەكونوميستٸڭ سٶزٸنشە, پاندەمييامەن بايلانىستى داعدارىس, ماكروەكونوميكالىق ساياساتتىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن شەكتەي وتىرىپ, ينفلياتسييا مەن قارىز دەڭگەيٸنٸڭ جوعارىلاۋىنا ەكەلدٸ.
"دامۋ پەرسپەكتيۆاسى ناشارلاۋى جاعدايىندا ورتالىق بانكتەر ينفلياتسييانى ۇستاپ تۇرۋ ٷشٸن بارلىق كٷش-جٸگەرٸن جۇمساۋى تيٸس, بۇل رەتتە ەكونوميكالىق ٶسۋگە ارتىق كەدەرگٸ كەلتٸرمەۋٸ كەرەك. مەملەكەتتٸك باسقارۋ ورگاندارى باعانىڭ ٶسۋٸ حالىقتىڭ وسال توپتارىنا ەسەرٸن جۇمسارتۋ مٷمكٸندٸگٸن مۇقييات باعالاۋى قاجەت. سونداي-اق, ولار ايماقتاعى دوللارلاندىرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيٸن جەنە رەسەيمەن بانك سەكتورىنداعى بايلانىستى ەسكەرە وتىرىپ, قارجىلىق تۇراقتىلىقتىڭ سىرتقى ەسەرلەردەن تۋىنداعان قاتەرلەرٸن ەستە ۇستاۋى كەرەك. بۇل ەكونوميكالىق ساياساتتى ەزٸرلەۋ جەنە جٷرگٸزۋ ٷشٸن سىناق ۋاقىتى. ايماقتىڭ بولاشاعىن انىقتايتىن بەلگٸسٸزدٸك فاكتورلارى مەن ۇزاق مەرزٸمدٸ قيىندىقتار ەلٸ دە بار - بۇل كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنە بەيٸمدەلۋدەن باستاپ جوعارى جەنە جان-جاقتى ٶسۋدٸ قامتاماسىز ەتۋگە دەيٸن ", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ازۋر.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ينفلياتسييالىق بولجام ٶسەتٸن ەلدەردە ورتالىق بانكتەرگە ديرەكتيۆالىق پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸ ودان ەرٸ ارتتىرۋ قاجەت بولۋى مٷمكٸن. ۆاليۋتا باعامىنىڭ يكەمدٸگٸ شوكتى ازايتۋعا كٶمەكتەسۋٸ مٷمكٸن. ال بيۋدجەتتٸك مٷمكٸندٸكتەرٸ شەكتەۋلٸ ەنەرگييا رەسۋرستارىن يمپورتتاۋشى ەلدەر ٶسۋگە قولايلى بيۋدجەتتٸك شارالارىن ٸسكە اسىرۋى كەرەك, بۇل رەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ەلەۋمەتتٸك سالاعا جۇمسالاتىن شىعىن ماڭىزدى بولادى.
"ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸنە تٶنەتٸن قاۋٸپ-قاتەردٸ تەز ارادا ازايتۋ كەرەك جەنە ەلدەر حالىقتىڭ كەدەي توپتارىنا جوعارى حالىقارالىق باعالاردىڭ ەسەرٸن جەڭٸلدەتۋٸ قاجەت. وسال ٷي شارۋاشىلىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ەڭ تيٸمدٸ تەسٸلٸ - اتاۋلى جەنە ۋاقىتشا ترانسفەرتتەر. ەلەۋمەتتٸك قورعاۋدىڭ جٷيەسٸ بەرٸك بولماسا, باعانى بٸرتٸندەپ كٶتەرۋگە بولادى. سونداي-اق ٶندٸرٸستٸ قولداۋ جەنە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ ازىق-تٷلٸك جەتكٸزٸلٸمٸن ارتتىرۋعا كٶمەكتەسەدٸ. ەكونوميكالىق ساياسات شارالارىنىڭ دۇرىس جيىنتىعىمەن كوا ايماعى جارقىن بولاشاق جولىندا وسى كٷيزەلٸستەردەن شىعا الادى", - دەپ تٷيٸندەدٸ ول.
