رەسەي عالىمدارى جاساندى جىلقى ەتٸن جاساپ شىعارماق. ونى جاساۋعا انتيبيوتوك جەنە باسقا دا ادام دەنساۋلىعىنا زييان پرەپاراتتار قاجەت بولمايدى. عالىمدار ەتتٸ ارنايى ينكۋباتوردا جانۋارلاردىڭ باعانالىق جاسۋشاسىنان ٶسٸرٸپ شىعارادى. جاساندى جىلقى ەتٸنٸڭ دەمٸن ٷش جىلدان كەيٸن تاتا الامىز, ال بيوپرينتەردٸڭ كٶمەگٸمەن كەسەكتٸ ەت الۋ 5 جىلدان كەيٸن مٷمكٸن بولادى, دەپ جازادى رەسەيلٸك يزۆەستييا گازەتٸ.
ەتتٸڭ بۇل تٷرٸ كەلەشەكتە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنە پايدالى بالاما بولا الادى. ٶيتكەنٸ جاساندى تاماقتى قولدان جاساۋ كەزٸندە جانۋارلاردىڭ جاسۋشاسى پايدالانىلادى جەنە ول ۆيرۋستار مەن باكتەرييالاردان قورعالعان, زارارسىزداندىرىلعان نەرلٸ ورتادا ٶسٸرٸلەدٸ. قازٸر ەلەمدە ەت ٶسٸرۋ تەحنولوگيياسىن دامىتىپ جاتقان 30-عا جۋىق جوبا بار. سونىڭ بٸرٸ قازان قالاسىندا ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر. تاتارستاندىق عالىمداردىڭ سٶزٸنشە, جىلقىنىڭ ەتٸن تاڭداۋعا وسى ەتتٸ سٷيٸپ جەيتٸن تاتار حالقىنىڭ دەستٷرٸ ىقپال ەتكەن.
«ەت جاساۋ ٷشٸن بيوپسييا كٶمەگٸمەن قۇلىننان بۇلشىق ەت ۇلپاسىنىڭ ٷلگٸلەرٸن الامىز. ٶيتكەنٸ قۇلىننىڭ ەتٸندە بٸزگە قاجەت باعانالىق جاسۋشا كٶپ, - دەيدٸ ArtMeat كومپانيياسىنىڭ باس ديرەكتورى اسقار لاتىشەۆ. – سوسىن بيولوگييالىق ماتەريالدى ارنايى ينكۋباتورعا سالامىز. بۇل تەحنيكا دۇرىس تەمپەراتۋرالىق رەجيم مەن اتموسفەرا قۇرامىن قامتاماسىز ەتەدٸ, سونداي-اق جاسۋشالاردىڭ ٶسۋٸنە قاجەتتٸ تاعامدىق زاتتاردى جەتكٸزەدٸ».
عالىمداردىڭ قازٸرگٸ كەزەڭدەگٸ باستى ماقساتى – بۇلشىق ەت كومپونەنتتەرٸ بارىنشا جىلدام ٶسۋٸ ٷشٸن وڭتايلى جاعداي مەن نەرلٸ ورتا تابۋ. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جاسۋشالىق دامۋ بەلسەندٸلٸگٸ – تەحنولوگييانىڭ ەرٸ قارايعى اۋقىمىن ارتتىرۋعا قاجەت ەڭ ماڭىزدى سيپاتتىڭ بٸرٸ. ول بۇل تەحنولوگييانى ٶنەركەسٸپتٸك اۋقىمدا قولدانۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
جالپى, عالىمدار جاساندى جىلقى ەتٸ مەن كەدٸمگٸ جىلقى ەتٸنٸڭ دەمٸندە ايىرماشىلىق بولمايدى دەپ وتىر.
«الىنعان ٶنٸمنٸڭ دەمٸ تابيعي جىلقى ەتٸنٸكٸندەي بولادى, - دەيدٸ قازان فەدەرالدى ۋنيۆەرسيتەتٸ پرەتسيوزدى جەنە رەگەنەراتيۆتٸ مەديتسينا عىلىمي كلينيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى البەرت ريزۆانوۆ. – بٸراق بۇل پايدالى بالاما بولا الادى. ينكۋباتورلاردىڭ تازالىعىنىڭ ارقاسىندا جاساندى ەتتٸ ٶسٸرەتٸن كەزدە فەرمادا جيٸ قولدانىلاتىن انتيبيوتيك قاجەت بولمايدى».
فارش جاساعاننان كەيٸن جاسۋشادان كەسەكتٸ ەت ٶسٸرۋدٸڭ دە اۋىلى الىس ەمەس. دەگەنمەن, ول ادديتيۆتٸ تەحنولوگييالار بارىنشا دامىعان جاعدايدا عانا مٷمكٸن, سەبەبٸ جاساندى ستەيك الۋ ٷشٸن ونى ٶسٸرٸلگەن جاسۋشادان باسىپ شىعاراتىن ٶتە كٷشتٸ بيوپرينتەر قاجەت.
3D Bioprinting Solutions كومپانيياسى قۇرىلتايشىلارىنىڭ بٸرٸ جەنە باسقارۋشى سەرٸكتەسٸ يۋسەف حەسۋانيدٸڭ ايتۋىنشا, وعان بەس جىلداي ۋاقىت كەرەك. ساراپشىنىڭ سٶزٸنە سەنسەك, بۇل سالادا جەتٸستٸككە جەتۋ ٷشٸن عالىمدار بۇلشىق ەت جەنە ماي جاسۋشالارىمەن بٸرگە بٸرٸكتٸرۋشٸ ۇلپا جاسۋشالارىن دا پايدالانۋى تيٸس. ولاردان ستەيك قاتپارلارى قالىپتاسادى.
«2014 جىلى ٶسٸرٸلگەن جاسۋشانىڭ كيلوگرامى $1 ملن بولسا, قازٸر ول $1,5 مىڭعا دەيٸن تٷستٸ. بٸراق بۇل ٶنٸم رەستورانعا دەيٸن جەتۋٸ ٷشٸن ونى تاعى 100 ەسە ارزانداتۋ كەرەك, ياعني $15 دەيٸن. مەنٸڭ ويىمشا, بۇل ەبدەن مٷمكٸن», - دەيدٸ يۋسەف حەسۋاني.
ArtMeat ٶسٸرگەن العاشقى فارش شامامەن ٷش جىلدان كەيٸن دايىن بولادى. سودان كەيٸن ەتتٸڭ بۇل تٷرٸ قىمبات رەستورانداردا جەنە دٷكەندەردە پايدا بولۋى مٷمكٸن.
