بۇل اۋىلدا بەرٸ دە «پۋلتپەن» باسقارعاندى جاقسى كٶرەدٸ. ەكٸمٸ دە, قاراپايىم تۇرعىندارى دا. ەكٸمدەرٸ ەزەلدەن سولاي ەدٸ, ۋاقىتىنىڭ كٶبٸن اۋىلدا ەمەس, قالادا ٶتكٸزەتٸن. سىرتتان كەلگەن جۇرت ەكٸمدٸ ٸزدەپ سابىلىپ جٷرەتٸن. «سىنىقتان باسقانىڭ بەرٸ جۇعادى» دەمەكشٸ, بۇل ەدەت ەندٸ اۋىل تۇرعىندارىنا دارىعان سەكٸلدٸ مە, قالاي?
جاقىندا ٶزٸم تۋىپ-ٶسكەن وسى اۋىلعا جول تٷستٸ. جىل سايىن كەلەتٸن ەدەتٸمٸز. تۋعان-تۋىس, اتا-انا, جولداس-جورا بار دەگەندەي. بٸر جاعى دەمالىس. الايدا تۋعان جەردٸڭ تۇنىق اۋاسىن سٸمٸرٸپ, سەرگۋگە, تىنىعۋعا كەلسەم دە, كٶڭٸلٸمدٸ مۇڭ تورلاپ, جىل سايىن بٸر دٷنيەنٸ جوعالتىپ, بٸرتٷرلٸ قۇلازىپ قايتامىن. بۇدان بٸرنەشە جىل بۇرىن ەل جاققا بارعاندا اۋىلداعى ورتا مەكتەپتٸڭ 9 جىلدىق بولعانىن ەستٸپ ەدٸم. وسىدان بٸر-ەكٸ جىل بۇرىن ەلگٸ 9 جىلدىق 4 جىلدىققا اينالدى. بيىل سول 4 جىلدىق مەكتەپ تە جابىلدى.
بٸر بايقاعانىم, سەلدٸرەپ قالعان اۋىل تۇرعىندارى قازٸر قولداعى مالىن دا جٶندٸ باقپايتىن بولىپتى. ەركٸمەن قويا بەرٸپ, الىستان كٶز سالىپ وتىراتىن كٶرٸنەدٸ.
-قويدى پۋلتپەن باعامىز, - دەپ جىمييادى اۋىلداعى جەزدەم.
«پۋلتٸ نەسٸ?» دەيمٸن مەن تاڭعالىپ. سٶيتسەم, «پۋلتٸ» – ٶزٸنٸڭ نەمەرەلەرٸ مەن اۋىلداعى قارا سيراق بالالار ەكەن. سولاردى جۇمساپ, مالدى سولارعا قايىرتادى ەكەن.
پۋلت دەمەكشٸ, ٸرگەدەگٸ تاعى بٸر كٶرشٸ اۋىل دا وسى «جٷيەگە» كٶشكەن سەكٸلدٸ. «ول اۋىلدىڭ مەكتەپ ديرەكتورى دا «پۋلتپەن» باسقارادى. كٶبٸنە قالادا جٷرەدٸ», - دەيدٸ بٸزدٸڭ اۋىل تۇرعىندارى.
پۋلتپەن باسقارادى دەپ وتىرعان اۋىلداردىڭ بارلىعى دا - 40 جىل قىرعىن كٶرگەن بۇرىنعى ابىرالى اۋدانىنا قاراستى ەلدٸ مەكەندەر. ٶكٸنٸشتٸسٸ سول, سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ زاردابىن تارتقان بۇل اۋىلدار جىلدان-جىلعا كٶركەيٸپ ەمەس, قۇرىپ, قۇلدىراپ, كەرٸ كەتٸپ بارادى. اۋىلدىڭ نەگٸزگٸ دٸڭگەگٸ – مەكتەپتەر دە جىل سايىن جارىسقانداي بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸ جابىلىپ جاتىر. تۇرعىندارى قالاعا نەمەسە قالانىڭ ماڭىنا قونىس اۋدارۋدا. اۋىلدا شاعىن دەرٸگەرلٸك پۋنكت بار ەدٸ. قازٸر ول دا جوق. وسىدان ەكٸ-ٷش جىل بۇرىن اۋىلدىڭ بٸر تۇرعىنىنىڭ اياقاستىنان قان قىسىمى كٶتەرٸلٸپ, قىرىق جاماۋ جولمەن قالاعا جەتكەنشە ميىنا قان قۇيىلىپ, كٶز جۇمعانى ەسٸمٸزدە.
بەرٸنٸڭ دە تۋىپ-ٶسكەن مەكەنٸ اۋىلدا قالعىسى-اق, بارعىسى-اق كەلەدٸ. قالايىن دەسە, جۇمىس جوق. بارايىن دەسە, جول ناشار. سەمەي مەن قاينار اراسىنداعى جولدىڭ جٶندەۋ كٶرمەگەنٸنە قانشا جىل بولعانىن بٸر قۇداي بٸلەدٸ. بۇل ٶڭٸردٸڭ تۇرعىندارى 300 شاقىرىمعا (سەمەيدەن قاينار اۋىلىنا دەيٸنگٸ ارالىق) جۋىق جولدى 7-8 ساعات جٷرەدٸ. ەلدٸڭ تۇراقتاماۋىنا, حالىق سانىنىڭ ازايۋىنا وسى شۇرق تەسٸك جولدىڭ دا ەسەر ەتكەنٸ انىق. ەلٸ دە ەسەر ەتٸپ جاتىر. ويدىم-ويدىم جول ٷلكەندەر تٷگٸلٸ, جاستاردىڭ ٶزٸن شارشاتىپ جٸبەرەدٸ. سودان دا بولار, قازٸر بٸزدٸڭ جاقتىڭ تاكسيستەرٸ قالاعا اباي اۋدانىنىڭ جولى ارقىلى باراتىن بولىپتى. ٶيتكەنٸ, ٸرگەدەگٸ اۋداننىڭ جولى تاقتايداي تەگٸس بولماسا دا, ەلدەقايدا تەۋٸر. «ەكٸ شالدىڭ» ارقاسى عوي. «ەكٸ شال» امان بولسىن" دەپ مارقايادى بۇل جاقتىڭ تۇرعىندارى. ابىرالى تۇرعىندارى نە دەسٸن?! «پوليگوننىڭ ارقاسى» دەپ كٸجٸنەتٸن شىعار بەلكٸم ٸشتەرٸنەن.
تاعى بٸر اڭعارعانىم, جەر جەتپەگەندەي قىستاقتاعى مالدار دا اۋىلعا ەكەلٸنە باستاپتى. ەكەم ايتادى: «قازٸر جۇرت جايلاۋعا دا بارمايتىن بولدى. بارسا دا, جاز ورتاسى اۋعاندا بارادى. ٶيتٸپ بارعاننان نە پايدا? كٶپ ٶتپەي كٷن سۋىتىپ, قايتا قايتادى» دەپ.
PS: «پۋلتپەن» باسقارىلاتىن, بٸراق مەكتەبٸ جوق, بايلانىسى جوق, ينتەرنەتٸ جوق, ەمحاناسى جوق اۋىلدان شىعىپ, بومبا تٷسكەن جولدارمەن (بۇل جولدى باسقاشا سيپاتتاۋ مٷمكٸن ەمەس) قالاعا تارتىپ بارامىن.
ازامات قاسىم
سۋرەتتٸ سالعان - مەرەي قايناروۆ
"ديدار" گازەتٸ
