فوتو: اقوردا
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىنىڭ ماڭىزى تۋرالى ايتىپ, ونىڭ تەۋەلسٸزدٸك, ەگەمەندٸك جەنە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قورعاۋعا باعىتتالعانىن مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, جاڭا اتا زاڭدا قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ, ەگەمەندٸگٸ جەنە اۋماقتىق تۇتاستىعى باستى قاعيداتتار رەتٸندە بەكٸتٸلگەن. بۇل نورمالاردى قايتا قاراۋعا نەمەسە ٶزگەشە تٷسٸندٸرۋگە بولمايدى.
سونىمەن قاتار كونستيتۋتسييا جوباسىندا ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ مەرتەبەسٸ العاش رەت ناقتى ايقىندالعان. مەملەكەت باسشىسى بۇل نورمانىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«تٶل ۆاليۋتانىڭ ەلتاڭبا, تۋ جەنە ەنۇرانمەن قاتار تۇرۋى بەكەر ەمەس. بۇل جاڭاشىلدىق ەگەمەندٸكتٸ, سونىڭ ٸشٸندە قارجىلىق دەربەستٸكتٸ قۇقىقتىق تۇرعىدان قورعاۋدى كٶزدەيدٸ», – دەدٸ پرەزيدەنت.
جاڭا كونستيتۋتسييا مەتٸنٸن ەزٸرلەۋگە پرەزيدەنتتٸڭ ٶزٸ قاتىسقان
قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىنىڭ مەتٸنٸن ەزٸرلەۋ پروتسەسٸنە ٶزٸ دە تٸكەلەي قاتىسقانىن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, قۇجاتتاعى ەربٸر تاراۋ مەن باپ مۇقييات قاراستىرىلعان.
«مەن مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىنىڭ مەتٸنٸن جازۋعا تٸكەلەي اتسالىستىم. ەر تاراۋىنا, ەر بابىنا ەرەكشە مەن بەرٸپ, ۇسىنىستارىمدى كونستيتۋتسييالىق كوميسسيياعا جولدادىم», – دەدٸ ول.
پرەزيدەنت سونداي-اق قۇجاتتاعى تەرميندەردٸڭ قازاق حالقىنىڭ دٷنيەتانىمىنا ساي بولۋىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنگەنٸن جەتكٸزدٸ. مەسەلەن, ول «اۋماقتىق تۇتاستىق» ۇعىمىنىڭ ورنىنا «جەردٸڭ تۇتاستىعى» دەگەن ۇعىمدى قولدانۋ مەسەلەسٸن كٶتەرگەنٸن ايتتى. الايدا حالىقارالىق تەجٸريبەگە سەيكەس «اۋماقتىق تۇتاستىق» تەرمينٸ ٶزگەرٸسسٸز قالعان.
مەملەكەت باسشىسى جەر ۇعىمىنىڭ قازاق حالقى ٷشٸن ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«جەر – قازاق ٷشٸن ەڭ قاستەرلٸ ۇعىمداردىڭ بٸرٸ. اتا-بابالارىمىز بٸر قارىس جەر ٷشٸن جانىن قۇربان ەتكەن. ونىڭ تابيعاتىن ايالاۋ, تۇتاستىعىن ساقتاۋ – قاسيەتتٸ بورىشىمىز», – دەدٸ پرەزيدەنت.
جاڭا اتا زاڭ – «حالىق كونستيتۋتسيياسى»
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسى كەڭ كٶلەمدە تالقىلانىپ, ازاماتتاردان مىڭداعان ۇسىنىس تٷسكەن. بارلىق ورىندى ۇسىنىستار مۇقييات قارالىپ, ەسكەرٸلگەن.
سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى بۇل قۇجاتتى «ناعىز حالىق كونستيتۋتسيياسى» دەپ اتاۋعا بولاتىنىن ايتتى.
«كونستيتۋتسييا جوباسى جان-جاقتى زەردەلەنٸپ, قىزۋ تالقىدان ٶتتٸ. سوندىقتان ونى ناعىز حالىق كونستيتۋتسيياسى دەپ نىق سەنٸممەن ايتا الامىز», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
كونستيتۋتسييا ٶزگەرٸستەرٸ تەك رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلدانادى
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, ۇسىنىلعان كونستيتۋتسييا جوباسى قابىلدانسا, مەملەكەت پەن ازاماتتاردىڭ قارىم-قاتىناسى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرٸلەدٸ جەنە ەلدٸڭ قۇقىقتىق جٷيەسٸ جاڭارادى.
سونىمەن قاتار اتا زاڭعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تەرتٸبٸ دە ٶزگەرەدٸ. بۇعان دەيٸن كونستيتۋتسيياعا ٶزگەرٸستەردٸ پارلامەنت ەنگٸزە الاتىن بولسا, ەندٸ مۇنداي شەشٸمدەر تەك جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلداناتىن بولادى.
مەملەكەت باسشىسى بۇل قادام جەكەلەگەن ساياسي توپتاردىڭ مٷددەسٸ ٷشٸن نەگٸزسٸز كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەر جاساۋعا جول بەرمەيتٸنٸن ايتتى.
پرەزيدەنت جاستاردى رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا شاقىردى
مەملەكەت باسشىسى جاستارعا ارنايى ٷندەۋ جاساپ, رەفەرەندۋمعا بەلسەندٸ قاتىسۋ ەل تاعدىرىنا بەي-جاي قاراماۋدىڭ بەلگٸسٸ ەكەنٸن ايتتى.
پرەزيدەنتتٸڭ سٶزٸنشە, جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسى ەڭ الدىمەن جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعىنا ارنالعان.
«سٸزدەر اتا زاڭعا ٷلەس قوسقان ازاماتتار رەتٸندە ەل تاريحىنا ٶز ەسٸمدەرٸڭٸزدٸ جازىپ قالدىرا الاسىزدار», – دەدٸ ول.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بولاشاقتا قازاقستان بٸلٸم مەن عىلىمى دامىعان, زاڭ ٷستەمدٸگٸ ورنىققان, تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت كەڭ قولدانىلاتىن قوعامعا اينالۋى تيٸس.
مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى جاستاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸنە بايلانىستى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«مەن حالقىمىزدىڭ جاسامپاز قۋاتىنا, جاستاردىڭ تاۋداي تالابىنا سەنەمٸن. بٸرلٸكپەن جۇمىس ٸستەسەك, قازاقستاننىڭ بولاشاعى جارقىن بولادى», – دەدٸ پرەزيدەنت.
