فوتو: اقوردا
بارلىق دەڭگەيدەگٸ مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ ٸٸٸ رەسپۋبليكالىق فورۋمىندا سٶيلەگەن سٶزٸندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ, بيۋدجەتتٸ تيٸمدٸ جوسپارلاۋ, دەپۋتاتتاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە تسيفرلاندىرۋ مەسەلەلەرٸنە توقتالدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, ايماقتاردىڭ تۇراقتى دامۋى مەن تۇرعىنداردىڭ تۇرمىس ساپاسىنىڭ ارتۋى جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك پەن مەسليحاتتاردىڭ تيٸمدٸ جۇمىسىنا تٸكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان ٶكٸلدٸ ورگانداردىڭ رٶلٸن كٷشەيتٸپ, ولاردىڭ ٶكٸلەتتٸگٸن ناقتىلاي تٷسۋ قاجەت.
بيۋدجەت شىعىنىنا قاتاڭ باقىلاۋ قاجەت
مەملەكەت باسشىسى ەكٸمدٸكتەر جانىنداعى بيۋدجەتتٸك كوميسسييا قۇرامىنا تەجٸريبەلٸ ەرٸ بەدەلدٸ مەسليحات دەپۋتاتتارىن قوسۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. بۇل شەشٸم بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ تيٸمدٸ جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
پرەزيدەنت جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك بيۋدجەت قارجىسىن تيٸمسٸز جوبالارعا جۇمساماۋى كەرەكتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
«قىرۋار قارجىنى وڭدى-سولدى شاشىپ, پايداسى جوق باستامالارعا جۇمساۋدى دوعارۋ قاجەت. ەكٸمدەر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بەرٸلەتٸن تٷرلٸ دوتاتسيياعا سەنٸپ وتىرا بەرمەۋٸ كەرەك. ماسىلدىق ۇعىمىنان بٸرجولا ارىلۋ قاجەت», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ٶڭٸرلٸك بيۋدجەت قابىلدانعان كەزدە جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى, تارتىلاتىن ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ, بيزنەستٸ دامىتۋعا جاسالاتىن جاعدايلار مەن بيۋدجەتكە تٷسەتٸن سالىق مٶلشەرٸ ناقتى كٶرسەتٸلۋٸ تيٸس.
مەسليحاتتاردىڭ ٶكٸلەتتٸگٸن كەڭەيتۋ ۇسىنىلدى
پرەزيدەنت مەسليحاتتاردىڭ قۇزىرەتٸن ودان ەرٸ كەڭەيتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, كٶپتەگەن ٶكٸلەتتٸكتەردٸڭ ەلٸ دە ناقتى ايقىندالماۋى مەملەكەتتٸك باسقارۋ پروتسەسٸنە كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىر.
سونىمەن قاتار دەپۋتاتتاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ مەسەلەسٸ دە كٶتەرٸلدٸ. مەملەكەت باسشىسى ٶز مٸندەتٸن ورىنداماعان نەمەسە ەتيكالىق نورمالاردى بۇزعان دەپۋتاتتارعا قاتىستى ناقتى شارالار قابىلداۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
پرەزيدەنت مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸندە روتاتسييالىق قاعيداتتى ەنگٸزۋ جالعاساتىنىن جەتكٸزدٸ. قازٸر سايلاناتىن ەكٸمدەردٸڭ ٶكٸلەتتٸگٸ ەكٸ مەرزٸممەن شەكتەلگەن. ەندٸ وسى تەجٸريبەنٸ مەسليحات تٶراعالارىنا دا قولدانۋ ۇسىنىلدى.
«مەسليحات تٶراعالارىنىڭ ٶكٸلەتتٸگٸ دە ەكٸ مەرزٸمنەن اسپاۋى كەرەك. وسىنداي تەسٸل ارقىلى كەسٸبي دەپۋتاتتىق كورپۋس قالىپتاستىرىپ, ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا بولادى», – دەدٸ پرەزيدەنت.
فوتو: اقوردا
ازاماتتاردىڭ شاعىمى كٶبەيگەن
فورۋم بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى حالىقپەن اشىق ديالوگ ورناتۋدىڭ ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى ۋاقىتتا ورتالىق ورگاندارعا ٶڭٸرلەردەن كەلەتٸن شاعىمدار سانى كٶبەيگەن.
مەسەلەن, ٶتكەن جىلى پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە شامامەن 83 مىڭ ٶتٸنٸش كەلٸپ تٷسكەن. بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 30 پايىزعا كٶپ.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, بۇل مەسەلەلەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸن جەرگٸلٸكتٸ دەڭگەيدە شەشۋگە بولار ەدٸ.
«اشىعىن ايتقاندا, جۇرت ٶڭٸردەگٸ بيلٸكتەن ەڭ قاراپايىم مەسەلەلەرگە قاتىستى تٷسٸنٸكتەمە الا المايدى. سودان كەيٸن ازاماتتار ەلورداعا حات جولداپ, تٸكەلەي پرەزيدەنتكە جٷگٸنەدٸ», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
وسىعان بايلانىستى پرەزيدەنت مەسليحات دەپۋتاتتارى حالىق پەن بيلٸك اراسىنداعى نەگٸزگٸ كٶپٸر بولۋى تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
تسيفرلىق مەملەكەت قۇرۋ – باستى ماقسات
فورۋمدا تسيفرلاندىرۋ مەسەلەسٸنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. مەملەكەت باسشىسى تولىققاندى تسيفرلىق مەملەكەت قۇرۋ قازاقستان ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزدى مٸندەت ەكەنٸن ايتتى.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, وزىق تەحنولوگييالار مەن جاساندى ينتەللەكتتٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزۋ – ەلدٸڭ بولاشاعى ٷشٸن اسا ماڭىزدى باعىت.
سوندىقتان مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە تسيفرلىق قۇزىرەتتەرٸن دامىتۋ قاجەت. بۇل باعىتتا مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسى ارنايى وقۋ باعدارلامالارىن جٷزەگە اسىرىپ جاتىر.
بٷگٸنگە دەيٸن 1200-گە جۋىق دەپۋتات كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ كۋرستارىنان ٶتكەن. سونىمەن قاتار AI Governance 500 باعدارلاماسى اياسىندا وبلىستىق مەسليحات اپپاراتتارىنىڭ باسشىلارىن وقىتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
مەسليحاتتار – ۇلتتىق ساياساتتاعى كادر رەزەرۆٸ
پرەزيدەنت مەسليحاتتاردىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى ميسسيياسىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جەرگٸلٸكتٸ ٶكٸلدٸ ورگاندار جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگان ٷشٸن كادر دايارلاۋعا دا بەلسەندٸ قاتىسۋى تيٸس.
مەملەكەت باسشىسى جاڭا كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەرگە سەيكەس زاڭ شىعارۋ جٷيەسٸندە پروپورتسيونالدى ٶكٸلدٸك قاعيداتى قولدانىلاتىنىن ايتتى. بۇل ساياسي پارتييالاردىڭ رٶلٸن كٷشەيتٸپ, زاڭ شىعارۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدٸ.
سونىمەن قاتار ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدە ماجوريتارلىق, ياعني بٸر مانداتتى سايلاۋ جٷيەسٸ ساقتالادى.
«بۇل ٶتە ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ مەسليحات دەپۋتاتتارى سايلاۋشىلارمەن تٸكەلەي بايلانىستا جۇمىس ٸستەيدٸ. سونىمەن بٸرگە بۇل جٷيە پارتيياعا كٸرمەيتٸن, بٸراق حالىق سەنەتٸن ٸسكەر ازاماتتارعا ساياساتقا كەلۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, مۇنداي تەسٸل مەسليحاتتاردىڭ ىقپالىن ارتتىرىپ, جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن كٷشەيتەدٸ.