پرەزيدەنت: ەلٸمٸزدەگٸ بٸرلٸك پەن تاتۋلىققا قارسى ايتىلعان بٸر دە بٸر سٶز جاۋاپسىز قالماۋى كەرەك

پرەزيدەنت: ەلٸمٸزدەگٸ بٸرلٸك پەن تاتۋلىققا قارسى ايتىلعان بٸر دە بٸر سٶز جاۋاپسىز قالماۋى كەرەك


اقوردانىڭ رەسمي سايتى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا سٶيلەگەن سٶزٸن جارييالادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

قۇرمەتتٸ اسسامبلەيا كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸ!

بٷگٸن بەرٸمٸز تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 30 جىلدىعى قارساڭىندا جينالىپ وتىرمىز.  

تەۋەلسٸزدٸك مەرەيتويى – قازاقستان ٷشٸن اسا ماڭىزدى تاريحي بەلەس. بٸز وسى جىلداردا تۇعىرى مىعىم, قۋاتتى مەملەكەت قۇردىق.

ەكونوميكامىزدى ٶركەندەتتٸك, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىردىق. مۇنىڭ بەرٸنە بەرەكەلٸ بٸرلٸگٸمٸز ارقىلى قول جەتكٸزدٸك.

ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ەلٸمٸزدە ەتنوسارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸمنٸڭ بٸرەگەي ٷلگٸسٸ قالىپتاستى. ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ەلەم قاۋىمداستىعى مويىندادى.  

قازاقستانداعى تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىق  قوعامداعى ىنتىماق پەن تەڭدٸكتەن, ٶزارا سەنٸم مەن قۇرمەتتەن باستاۋ الادى. قاستەرلٸ وتانىمىزدا تٷرلٸ مەدەنيەتتەردٸڭ ٷيلەسٸم تاپقانى – سونىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ. بۇل – بٸرتۇتاس ۇلت بولىپ ۇيىسۋىمىزدىڭ باستى قاعيداتى ەرٸ اينىماس ستراتەگييالىق باعدارىمىز.            

قازٸرگٸ زاماندا سىن-قاتەرلەر از ەمەس. مۇنداي جاعدايدا بٸز جالپىۇلتتىق بٸرلٸگٸمٸزدٸ ودان ەرٸ بەكەمدەي تٷسۋگە تيٸسپٸز. سوندا عانا مەملەكەتتٸلٸگٸمٸزدٸ نىعايتىپ, جاڭا بەلەستەردٸ باعىندىرا الامىز. اسسامبلەيانىڭ جيىرما توعىزىنشى سەسسيياسىندا ەلباسى وسى بٸرەگەي قۇرىلىمعا باسشىلىق جاساۋ قۇقىعىن ماعان سەنٸپ تاپسىرعانىن بٸلەسٸزدەر. بۇل شەشٸمدٸ قولداعان بارشاڭىزعا شىنايى العىسىمدى ايتامىن. 

مەن بيىلعى جولداۋىمدا ەل بٸرلٸگٸن نىعايتا تٷسۋ قاجەتتٸگٸنە ايرىقشا مەن بەردٸم. وسى ماڭىزدى جۇمىستا  اسسامبلەيامىز ەڭ باستى رٶل اتقاراتىنى سٶزسٸز. 

ۆ پوسلەدنەە ۆرەميا نەرەدكو موجنو ۋسلىشات منەنيە, چتو اسسامبلەيا نارودا كازاحستانا ناتسەلەنا نا زاششيتۋ ي پرودۆيجەنيە ينتەرەسوۆ رازليچنىح ەتنيچەسكيح گرۋپپ. ەتو سليشكوم ۋپروششەننوە, ودنومەرنوە پونيمانيە ەە وگرومنوگو زناچەنييا دليا ناشەي سترانى. نا دەلە يمەننو اسسامبلەيا ستالا دەيستۆەننىم ينسترۋمەنتوم ۋكرەپلەنييا ەدينستۆا ناتسيي ي سموگلا وبەدينيت ۆسەح گراجدان ۆوكرۋگ يدەي وبششەي گوسۋدارستۆەننوستي. بلاگوداريا ەە سوزدانييۋ ۋ ناس پوياۆيلسيا ەففەكتيۆنىي مەحانيزم پرەدوتۆراششەنييا پوليتيزاتسيي ەتنيچەسكوگو ۆوپروسا, دوباۆليۋ, وچەن سلوجنوگو پو سۆوەي سۋتي ۆوپروسا.

نەلزيا زابىۆات, چتو نا زارە سۋۆەرەنيتەتا منوگيە پوليتيكي ي پوليتولوگي پرەدرەكالي ناشەمۋ گوسۋدارستۆۋ نەزاۆيدنۋيۋ ۋچاست.

دليا منوگيح وبىچنىح ليۋدەي ي داجە ەكسپەرتوۆ يح پرەدسكازانييا كازاليس وبوسنوۆاننىمي, وسوبەننو نا فونە مەجەتنيچەسكيح كونفليكتوۆ, پولىحاۆشيح نا پروستوراح بىۆشەگو سوۆەتسكوگو سويۋزا.

ودناكو ۆسە ۆمەستە, بۋدۋچي ەدينىم نارودوم كازاحستانا, مى سموگلي دوكازات نەسوستوياتەلنوست پەسسيميستيچەسكيح پروگنوزوۆ. ۆ ەتوم وگرومنوي ۆاجنوستي رول سىگرالا اسسامبلەيا نارودا كازاحستانا, ستاۆشايا ينستيتۋتوم وبششەناتسيونالنوي سوليدارنوستي ي سيمۆولوم ەدينستۆا نارودا.

سەگودنيا اسسامبلەيا, وبلادايا كونستيتۋتسيوننىم ستاتۋسوم, ۆنەدرياەت ۆ سۆويۋ دەياتەلنوست نوۆىە پودحودى ي ستاندارتى, وريەنتيروۆاننىە نا بولەە شيروكوە ۆوۆلەچەنيە كازاحستانتسەۆ ۆ وبششەستۆەننو-پوليتيچەسكۋيۋ جيزن سترانى.

اسسامبلەيا ۆسەگدا ۋدەليالا وسوبوە ۆنيمانيە پرودۆيجەنييۋ گوسۋدارستۆەننوگو يازىكا ي ۋكرەپلەنييۋ ەگو ستاتۋسا ۆ كازاحستانە. تولكو زا ەتو مى دولجنى ۆوزدات دولجنوە اسسامبلەە نارودا كازاحستانا كاك پاتريوتيچەسكوي ورگانيزاتسيي.

وبىچنوي پراكتيكوي ستالي ي تاكيە نوۆىە فورمى گراجدانسكوي اكتيۆنوستي, كاك بلاگوتۆوريتەلنوست, سوتسيالنوە پرەدپرينيماتەلستۆو, مەتسەناتستۆو, مەدياتسييا.

ك سوجالەنييۋ, ميروۆوي وپىت پوكازىۆاەت, چتو ەتنيچەسكيي فاكتور, مەجناتسيونالنىە وتنوشەنييا دو سيح پور ياۆليايۋتسيا دەتوناتوروم رازنوگو رودا كونفليكتوۆ, وسوبەننو ۆ كريزيسنىە پەريودى. يح دەسترۋكتيۆنىي پوتەنتسيال زامەتنو ۋسيليۆاەتسيا ۆ سوۆرەمەننۋيۋ ەپوحۋ ينفورماتسيوننىح ي گيبريدنىح ۆوين, ۋچاستيۆشيحسيا پوپۋليستسكيح زاياۆلەنيي, سپەكۋلياتسيي ي داجە وتكروۆەننىح پروۆوكاتسيي.

جالپى, ەتنوسارالىق تاتۋلىق ەكونوميكاعا, ادامداردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنا وڭ ىقپال ەتەدٸ. بۇعان وسى وتىز جىلدىڭ ٸشٸندە كٶزٸمٸز انىق جەتتٸ. 

ەلدەگٸ تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ٷشٸن مەدەنيەت پەن بٸلٸمنٸڭ, اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ ماڭىزى زور. بٸز بۇل باعىتتاعى مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ جان-جاقتى ەرٸ تيٸمدٸ, ياعني ينكليۋزيۆتٸ بولۋىن قامتاماسىز ەتەتٸن جٷيەلٸ شارالار قابىلدادىق. وسى ماقساتتا ارنايى قۇرىلىمدار جاساقتالدى. دەگەنمەن, ەتنوسارالىق كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋ ٸسٸندە ەربٸر مينيسترلٸك پەن مەكەمە ايرىقشا رٶل اتقارادى. ەسٸرەسە, ەلەۋمەتتٸك سالاداعى ساياساتتىڭ ورنى بٶلەك.   

شىن مەنٸندە, ەتنوساياساتقا قۇزىرلى ورگاندار عانا جاۋاپ بەرمەۋٸ كەرەك.

الداعى مٸندەتتەردٸ تابىستى ورىنداۋ ٷشٸن مەملەكەت پەن قوعام بٸرلەسە جۇمىس ٸستەۋٸ قاجەت.  سوندا عانا بٸز حالقىمىزدىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸن ساقتاپ, مەملەكەتٸمٸزدٸ نىعايتا الامىز. تۇراقتى دامۋدىڭ جەنە ٶسٸپ-ٶركەندەۋدٸڭ بٸردەن-بٸر جولى – وسى.  

بٸز ەتنوسارالىق قاتىناس ساياساتىن ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن ناقتى شارالار قابىلداۋىمىز كەرەك. بۇل – قازٸرگٸ زاماننىڭ تالابى, قازاقستاننىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ماقساتتارىنىڭ بٸرٸ.  

گوسۋدارستۆەننىم ورگانام, اسسامبلەە نارودا كازاحستانا سلەدۋەت سوسرەدوتوچيتسيا نا سلەدۋيۋششيح پريوريتەتاح.

پەرۆوە. رەگيونالنوە رازۆيتيە, وسنوۆاننوە نا پرينتسيپاح راۆەنستۆا ۆوزموجنوستەي.

ميروۆايا پراكتيكا پوكازىۆاەت, چتو كومپاكتنوە پروجيۆانيە ەتنوسوۆ سپوسوبستۆۋەت يح سوتسيوكۋلتۋرنوي يزولياتسيي.

ەتو پريۆوديت ك ۆوزنيكنوۆەنييۋ ەتنيچەسكيح انكلاۆوۆ, كۋلتۋرنىح ي يازىكوۆىح بارەروۆ, ۆەدۋششيح ك روستۋ مەجەتنيچەسكوگو ناپرياجەنييا ي داجە ۆوزنيكنوۆەنييۋ كونفليكتوۆ.

پوەتومۋ, ۋچيتىۆايا تاكوي وتريتساتەلنىي وپىت ۆ ميرە, نۋجنو رازرابوتات سيستەمنىە مەرى پو پرەودولەنييۋ نەگاتيۆنوي تەندەنتسيي وبرازوۆانييا زامكنۋتىح ەتنيچەسكيح رايونوۆ ي كۆارتالوۆ ۆ سەلسكوي مەستنوستي ي گوروداح ناشەي سترانى.

ۆ ريادە رەگيونوۆ نابليۋداەتسيا تاكجە فەنومەن «ۆنۋترەننەي ەميگراتسيي», كوگدا پرەدستاۆيتەلي ەتنيچەسكيح گرۋپپ ديستانتسيرۋيۋتسيا وت كازاحستانسكوي دەيستۆيتەلنوستي. تاكايا تەندەنتسييا موجەت ۆوسپرەپياتستۆوۆات پولنوتسەننوي ينتەگراتسيي ەتنوسوۆ ۆ كازاحستانسكوە وبششەستۆو.

سچيتايۋ, چتو و تاكيح سەرەزنىح پروبلەماح نۋجنو گوۆوريت وتكرىتو, وتكروۆەننو. زامالچيۆات ەتي پروبلەمى نەلزيا. ۆ پروتيۆنوم سلۋچاە ەتو موجەت پريۆەستي ك نەجەلاتەلنىم رەزۋلتاتام, ي مى نە سموجەم رەاليستيچنو وتسەنيۆات ۆسيۋ سلوجنوست ۆوزنيكايۋششيح ۆوپروسوۆ.

پروبلەمى رازۆيتييا رەگيونوۆ نۋجنو راسسماتريۆات, پرەجدە ۆسەگو, س توچكي زرەنييا يسكليۋچيتەلنوي ۆاجنوستي دوستيجەنييا گارمونيي ۆ ەتنودەموگرافيچەسكوي سفەرە. س ەتيم تاكجە سۆيازانو پوسلەدوۆاتەلنوە پوۆىشەنيە كاچەستۆا چەلوۆەچەسكوگو پوتەنتسيالا.

حوچۋ وسوبو وتمەتيت: گوسۋدارستۆو بۋدەت تسەلەناپراۆلەننو پروۆوديت پوليتيكۋ سوتسيالنو-ەكونوميچەسكوي ينتەگراتسيي ەتنوسوۆ ي پرەسەكات ليۋبىە ترەنييا نا ەتوي پوچۆە ۆو يزبەجانيە يح پەرەراستانييا ۆ كونفليكتى. تەم بولەە, نام حوروشو يزۆەستنو, چتو ۆسە تاكيە كونفليكتى – دەلو زلونامەرەننىح پروۆوكاتوروۆ. ۆوت س تاكيمي پروۆوكاتورامي مى بۋدەم بوروتسيا ي بۋدەم بەسپوششادنى. 

ەكٸنشٸ. جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ.

بٸز بىلتىر ەر ٶڭٸردٸڭ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسىنان جەكە بٶلٸم اشتىق. وسى بٶلٸمدەرگە قولداۋ كٶرسەتٸپ, جۇمىسىن جانداندىرا تٷسۋ كەرەك. ولارعا ٶز قۇزىرەتٸنە كٸرمەيتٸن تاپسىرما بەرٸلمەۋٸ قاجەت.

ەركٸم ٶزٸنە جٷكتەلگەن مٸندەتتٸ اتقارۋعا تيٸس. «قوعامدىق كەلٸسٸم» مەكەمەسٸنٸڭ دە قىزمەتٸنە قاتىستى وسى تالاپتى ۇستانۋعا تيٸسپٸز.  اتالعان ۇجىمداردا جۇمىس ٸستەيتٸن  قىزمەتكەرلەردٸڭ جالاقىسىن كٶبەيتكەن جٶن.   

ەتنوسارالىق قاتىناس سالاسىنداعى ٶڭٸرلٸك قۇرىلىمداردى ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋگە باسا نازار اۋدارۋ كەرەك.  بۇل جۇمىستى, ەڭ الدىمەن, ۇلتتىق قۇرامى ەرتٷرلٸ جەنە بەلگٸلٸ بٸر ەتنوس ٶكٸلدەرٸ تىعىز قونىستانعان ايماقتاردا قولعا الۋ قاجەت.    

اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸ ەتنوسارالىق قاتىناس سالاسىنا جٷيەلٸ ساراپتاما جٷرگٸزۋدە.  بۇعان قوسا, مينيسترلٸك قانداي دا بٸر كيكٸلجٸڭ تۋىنداعان كەزدە تيٸمدٸ ەرەكەت جاساۋدىڭ ەدٸس-تەسٸلدەرٸن ايقىندادى.   

بارلىق دەڭگەيدەگٸ ەكٸمدٸكتەر ۇسىنىمداردى ساپالى ورىنداۋعا تيٸس. بۇل جۇمىستا اسسامبلەيانىڭ تەجٸريبەسٸنە ارقا سٷيەگەن جٶن.

سونداي-اق, بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋ ٷشٸن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن بارىنشا قولداۋ كەرەك. تيٸستٸ لاۋازىمدى تۇلعالار ولاردىڭ قىزمەتٸ ٷيلەسٸمدٸ بولۋىنا تٸكەلەي جاۋاپ بەرەدٸ. بۇل سالادا سالعىرتتىق پەن قاتەلٸككە جول بەرۋگە بولمايدى. وسىنى ەركٸم ەستە ساقتاۋى قاجەت.

ترەتە. پروفيلاكتيكا سوتسيالنىح, كريمينالنىح, بىتوۆىح كونفليكتوۆ.

ەتو ودنا يز پەرۆوستەپەننىح زاداچ مەستنىح يسپولنيتەلنىح ورگانوۆ.

كاك سەيچاس پرينياتو گوۆوريت, «نۋلەۆايا تەرپيموست» ك كونفليكتام نا ەتنيچەسكوي پوچۆە دولجنا ستات نورموي دليا ورگانوۆ ۆنۋترەننيح دەل ي پروكۋراتۋرى.

ۆسە پروياۆلەنييا ەتنيچەسكوگو ۆىسوكومەرييا, وت كوگو بى وني ني يسحوديلي, ديسكريميناتسييا پو ليۋبىم پريزناكام, پوپىتكي راسشاتات نا ەتوي پوچۆە وبششەستۆەننىي پوريادوك ي, ۆ تسەلوم, ۆنۋترەننيۋيۋ ستابيلنوست دولجنى جەستكو پرەسەكاتسيا ۆ سووتۆەتستۆيي س زاكونوم.

اكيماتام ۆسەح ۋروۆنەي سلەدۋەت پروۆوديت پروفيلاكتيچەسكۋيۋ ي ينفورماتسيوننۋيۋ رابوتۋ پو كاجدومۋ سلۋچايۋ نارۋشەنييا پراۆ گراجدان نا ەتنيچەسكوي يلي يازىكوۆوي وسنوۆە.

نەوبحوديمو اكتيۆنو يسپولزوۆات ۆوزموجنوستي وبششەستۆەننو-پراۆوۆىح ينستيتۋتوۆ, ۆ چاستنوستي, مەدياتسيي.

پراكتيكا پوكازىۆاەت, چتو دليا ەتنومەدياتسيي ۆ ناشيح ۋسلوۆيياح نايبولەە ەففەكتيۆنىم ياۆلياەتسيا فورمات پروفەسسيونالنىح پەرەگوۆورششيكوۆ.

سچيتايۋ, اسسامبلەيا دولجنا ستات كليۋچەۆىم ورگانوم نا ەتوم ناپراۆلەنيي.

ۆاجنو نە يدتي نا پوۆودۋ نەدوبروسوۆەستنىح ليۋدەي, ۆسياكوگو رودا اۆانتيۋريستوۆ, بەزوتۆەتستۆەننىح ي نەكومپەتەنتنىح پوليتيكوۆ ي ەكسپەرتوۆ, پرەسلەدۋيۋششيح تسەل نانەسەنييا ۋرونا ناشەمۋ ەدينستۆۋ يزۆنە ي يزنۋتري. ەست ستارايا پوسلوۆيتسا: «سوباكي لايۋت, كاراۆان يدەت». كاك مونوليتنوە, ەدينوە وبششەستۆو مى ۋۆەرەنى ۆ سەبە, پوتومۋ چتو ناشە دەلو پراۆوە. ەتو, ودناكو, نە وزناچاەت ناشە بەزدەيستۆيە. نۋجنو داۆات وتپور, پروتيۆوستويات پراۆوۆىمي سرەدستۆامي ي ينفورماتسيوننىمي ينسترۋمەنتامي رازنوگو رودا پروۆوكاتسييام پروتيۆ ناشەگو وبششەستۆا ي گوسۋدارستۆا.  

تٶرتٸنشٸ. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن ودان ەرٸ دامىتۋ.

اسسامبلەيانىڭ قوعامدىق قۇرىلىمدارى اۋقىمدى ەتنوسارالىق كوممۋنيكاتسيياعا جول اشۋى كەرەك. رەسپۋبليكالىق انالار كەڭەسٸنٸڭ قۇرىلۋى – وسى باعىتتاعى ماڭىزدى قادام. بۇل كەڭەس ەلٸمٸزدەگٸ بٸرلٸك پەن تاتۋلىققا نەگٸز بولىپ وتىرعان قۇندىلىقتاردى جاستاردىڭ ساناسىنا سٸڭٸرۋگە اتسالىسادى. 

حالقىمىزدا «وتان وتباسىنان باستالادى» دەگەن اتالى سٶز بار.  ۇرپاققا وتباسىندا دۇرىس تەربيە بەرۋ – ايرىقشا ماڭىزدى مٸندەت.

سوندىقتان, رەسپۋبليكالىق انالار كەڭەسٸنە جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتۋ قاجەت.

اسسامبلەيا جاستارمەن جٷرگٸزٸلەتٸن جۇمىسقا باسا نازار اۋدارۋعا تيٸس.  ەرينە, بۇل سالادا تەجٸريبەمٸز بار, سونى ودان ەرٸ دامىتا بەرگەن جٶن.

مىسالى, «Big 7» دەپ اتالعان جوبا اياسىندا ەلٸمٸزدەگٸ كٶپتەگەن جاستار ۇيىمى «جاڭعىرۋ جولى» رەسپۋبليكالىق قوزعالىسىنىڭ اينالاسىنا توپتاستى. ولار ٶڭٸرلەردەگٸ جاستار ٸسٸ جٶنٸندەگٸ كەڭەستەرمەن جەنە رەسۋرستىق ورتالىقتارمەن بايلانىسىن نىعايتا تٷستٸ.  بۇل جۇمىسقا تىڭ سەرپٸن بەرۋ كەرەك.   وسى ورايدا, «جاڭعىرۋ جولى» قوزعالىسىن اسسامبلەيانىڭ رەسپۋبليكالىق جاستار ۇيىمى رەتٸندە قايتا قۇرۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرعان جٶن.

تاعى بٸر مەسەلە. بٸزدە ورمان-توعاي از. بۇل بەلگٸلٸ نەرسە. سول سەبەپتٸ, مەن ەلٸمٸز بويىنشا 2 ميلليارد اعاش ەگۋ تۋرالى باستاما كٶتەردٸم. وعان قوسا ەلدٸ-مەكەندەرگە 15 ميلليون كٶشەت وتىرعىزۋ قاجەتتٸگٸن ايتتىم.  

اسسامبلەيانىڭ بەلسەندٸ جاستارى وسى يدەيانى جٷزەگە اسىرۋعا اتسالىسادى دەپ سەنەمٸن.

ەربٸر ٶڭٸردە «حالىقتار دوستىعىنا» ارنالعان ساياباقتار اشۋعا بولادى.

ۆ تسەلوم, مى دولجنى پوكازات سەبيا ۆسەمۋ ميرۋ كاك ناتسييا, كوتورايا بەرەجنو وتنوسيتسيا ك پريرودە, زابوتيتسيا و بەزوپاسنوم ي بلاگوپولۋچنوم بۋدۋششەم پودراستايۋششەگو پوكولەنييا.

بٷگٸندە جاستار مەسەلەسٸ ٶتە ٶزەكتٸ. اسسامبلەيانىڭ كەزەكتٸ سەسسيياسىن وسى تاقىرىپقا ارناۋدى ۇسىنامىن. 

جالپى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ازاماتتارمەن بايلانىس ورناتۋدىڭ تيٸمدٸ قۇرالىنا اينالۋعا تيٸس. سوندىقتان, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ورگاندارىمەن بٸرلەسە جۇمىس ٸستەۋ كەرەك.    

بەسٸنشٸ. اسسامبلەيانىڭ ەلەۋمەتتٸك جەنە قوعامدىق ماڭىزى بار جوبالاردى قولداۋ تەسٸلدەرٸن دامىتۋ. 

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مٷشەلەرٸ جىل سايىن كٶپتەگەن ماڭىزدى جوبانى جٷزەگە اسىرادى. بۇل رەتتە, ولار مەملەكەتتەن اقپاراتتىق قولداۋ جەنە ۇيىمداستىرۋ جاعىنان عانا كٶمەك الادى. مۇنداي باستامالاردى اسسامبلەيانىڭ «حالىقتىق» جوباسى دەپ اتاۋعا بولادى. ولاردىڭ اۆتورلارى رەسمي تٷردە  اسسامبلەيا جوباسىنىڭ جەتەكشٸسٸ رەتٸندە تانىلۋى كەرەك.

پروفيلنومۋ مينيستەرستۆۋ, اكيماتام نەوبحوديمو پوددەرجيۆات رابوتۋ اسسامبلەي ي ەە سترۋكتۋر ۆ رەاليزاتسيي سكۆوزنىح رەسپۋبليكانسكيح پروەكتوۆ س شيروكيم وحۆاتوم ليۋدەي.

دوما درۋجبى دولجنى ستات رەسۋرسنىمي تسەنترامي ي پروەكتنىمي وفيسامي دليا نارودنىح ينيتسياتيۆ انك, نە پرەۆراششاتسيا ۆ زالى سوۆەششانيي ي تورجەستۆەننىح سوبرانيي. ەتنوكۋلتۋرنىم وبەدينەنييام نۋجنو اكتيۆنەە ۋچاستۆوۆات ۆ ەتوي رابوتە.

زا گودى سۆوەگو سۋششەستۆوۆانييا اسسامبلەيا ترانسفورميروۆالاس ۆ دەيستۆەننىي ينسترۋمەنت نارودنوي ديپلوماتيي.

چلەنى اسسامبلەي راسسكازىۆايۋت و كازاحستانە زا رۋبەجوم, زناكوميات ينوستراننىح گوستەي س كۋلتۋروي ناشەگو نارودا. زا ەتو مى بلاگودارنى ۆام. پرودولجايتە ەتۋ وچەن ۆاجنۋيۋ رابوتۋ.

تاكوە ۆزايمودەيستۆيە نەسەت ۆ سەبە بولشوي پوتەنتسيال دليا ۋگلۋبلەنييا ۆسەستوروننەگو مەجدۋنارودنوگو سوترۋدنيچەستۆا. پرەدستويت ۋسيليت رول ەتنوكۋلتۋرنىح وبەدينەنيي ي نا ەتوم ناپراۆلەنيي.

سەگودنيا سلوجيلاس دوستاتوچنو ۋسپەشنايا پراكتيكا, كوگدا رۋكوۆودستۆو, چلەنى سوۆەتا ي دەپۋتاتى اسسامبلەي يمەيۋت پەرسونالنىە پورۋچەنييا, كۋريرۋيۋت وتدەلنىە پروەكتى ي ۆاجنىە ناپراۆلەنييا رابوتى ۆسەي اسسامبلەي نارودا كازاحستانا.

ەتوت وپىت نەوبحوديمو ماسشتابيروۆات ي ۆ رەگيوناح. اكيمى دولجنى نا پوستوياننوي وسنوۆە تەسنو ۆزايمودەيستۆوۆات سو سۆويمي پروفيلنىمي زامەستيتەليامي.

التىنشى. اسسامبلەيانىڭ اقپاراتتىق جۇمىسىن تيٸمدٸ جٷرگٸزۋ.

بۇل رەتتە, ەربٸر اۋديتورييا ٷشٸن بٶلەك ۇستانىم بولۋى كەرەك.

قازٸر ەلەكتروندى باق پەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸ اقپارات تاراتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالىنا اينالدى.

ٶڭٸر باسشىلارى جەرگٸلٸكتٸ اسسامبلەيانىڭ جەتەكشٸسٸ رەتٸندە اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتە بەلسەندٸ بولۋى قاجەت.

اسسامبلەيا مٷشەلەرٸ مەدياسالادا, سونىڭ ٸشٸندە ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ٶز ۇستانىمىن قورعاي بٸلۋگە تيٸس. 

ەلٸمٸزدەگٸ بٸرلٸك پەن تاتۋلىققا قارسى ايتىلعان بٸر دە بٸر سٶز جاۋاپسىز قالماۋى كەرەك.

اسسامبلەيا قىزمەتٸنە بايلانىستى اقپاراتتىق جۇمىس ناقتى كەلٸسٸلٸپ, ەربٸر قادام بٸرىڭعاي الگوريتم بويىنشا اتقارىلۋى قاجەت.

مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق تاپسىرىس بارىنشا تيٸمدٸ ورىندالۋعا تيٸس.

بولشوە زناچەنيە يمەەت كاچەستۆەننايا, كرەاتيۆنايا رابوتا پو فورميروۆانييۋ پوزيتيۆنوي ينفورماتسيوننوي پوۆەستكي پو ەتنيچەسكوي پروبلەماتيكە.

ۆ ينفورماتسيوننوي رابوتە كراينە ۆاجنو پونيمانيە توگو, چتو ناشە ەدينستۆو زيجدەتسيا نا پروچنوم فۋندامەنتە وبششيح تسەننوستەي ي وسوزنانيي گراجدانسكوي وبششنوستي كازاحستانتسەۆ.

ەدينستۆو ۆ منوگووبرازيي – ەتو ناش فۋندامەنتالنىي پرينتسيپ سوحرانەنييا ي ۋپروچەنييا ناتسيونالنوگو ەدينستۆا. ەتوگو پرينتسيپا مى دولجنى پريدەرجيۆاتسيا ي ۆ بۋدۋششەم.

سەدموە. ديالوگ كۋلتۋر ي وبششەناتسيونالنىي گراجدانسكيي پاتريوتيزم.

مى ەجەدنەۆنو ۆيديم ياركيە پريمەرى گارمونيچنوگو مەجەتنيچەسكوگو ۆزايمودەيستۆييا, اكتى پاتريوتيزما ي سامووتۆەرجەننوگو ترۋدا گراجدان سترانى رازنوي ەتنيچەسكوي پرينادلەجنوستي. ۆ كازاحستانە تراديتسيي مەجەتنيچەسكوگو ديالوگا يمەيۋت گلۋبوكيە كورني.

ۆوزمەم, ك پريمەرۋ, ۆىدايۋششەگوسيا يسسلەدوۆاتەليا گريگورييا نيكولاەۆيچا پوتانينا, كوتوروگو دەياتەلي «الاش» نازىۆالي «پوچتەننىم ي ۋۆاجاەمىم اكساكالوم».

پوتانين, كاك يزۆەستنو, گوۆوريل نا كازاحسكوم يازىكە, يزۋچال كۋلتۋرۋ ي بىت, يستورييۋ ناشەگو نارودا. بىل ۆ درۋجەسكيح وتنوشەنيياح س درۋگيم ۆىدايۋششيمسيا كازاحستانسكيم ۋچەنىم شوكانوم ۋاليحانوۆىم.

ۆ ەتوم گودۋ پود ەگيدوي يۋنەسكو وتمەچاەتسيا 200-لەتيە ەششە ودنوگو درۋگا شوكانا ۋاليحانوۆا – كلاسسيكا ميروۆوي ليتەراتۋرى فەدورا ميحايلوۆيچا دوستوەۆسكوگو.

دۋمايۋ, ۆ سەمەە, ۆ ودنوم يز يستوريچەسكيح تسەنتروۆ ناشەي سترانى, سلەدۋەت ورگانيزوۆات پامياتنىە مەروپريياتييا ۆ چەست ەتوي داتى.

ۆ ەتوم گورودە دوستوەۆسكيي پلودوتۆورنو رابوتال ۆ تەچەنيە پياتي لەت. زدەس راسپولوجەن ليتەراتۋرنو-مەموريالنىي دوم-مۋزەي پيساتەليا, كوتورىي موجەت ستات پريتياگاتەلنىم كۋلتۋرنو-پوزناۆاتەلنىم وبەكتوم دليا تۋريستوۆ سو ۆسەگو ميرا.

ۆزايموپرونيكنوۆەنيە كۋلتۋر نە زناەت گرانيتس, ونو دۋحوۆنو وبوگاششاەت نارودى. ۆ ەتوم موە گلۋبوكوە ۋبەجدەنيە.

ۆ كازاحستانە ناشلي ۆدوحنوۆەنيە منوگيە كلاسسيكي رۋسسكوي ليتەراتۋرى – وت الەكساندرا پۋشكينا دو لاۋرەاتا نوبەلەۆسكوي پرەميي ميحايلا شولوحوۆا, كوتورىي كاك-تو سكازال: «نا دونۋ – يا كازاك, ا نا ۋرالە – يا كازاح».

نەوتسەنيمىي ۆكلاد ۆ سوحرانەنيە مۋزىكالنوگو ناسلەدييا ناشەگو نارودا ۆنەسلي كومپوزيتورى الەكساندر ۆيكتوروۆيچ زاتاەۆيچ ي ەۆگەنيي گريگورەۆيچ برۋسيلوۆسكيي.

پرويزۆەدەنييا كازاحسكوي ليتەراتۋرى وتكرىلي ميروۆومۋ چيتاتەليۋ پيساتەلي-پەرەۆودچيكي موريس سيماشكو, گەرولد بەلگەر, اناتوليي كيم, يۆان ششەگوليحين.

پرەدستاۆيتەلي منوگيح ەتنوسوۆ وستاۆيلي زامەتنىي سلەد نە تولكو ۆ كۋلتۋرە كازاحستانا, نو ي ۆ ناۋكە, پرومىشلەننوستي, ۆ درۋگيح سفەراح دەياتەلنوستي.

ناشە بەستسەننوە پريرودنوە دوستويانيە – زنامەنيتىە نا ۆەس مير ديكيە يابلوني ي تيۋلپانى ۆپەرۆىە وپيسالي بوتانيكي يوگانن سيۆەرس ي ەدۋارد رەگەل.

سەگودنيا ەستافەتۋ پەرۆووتكرىۆاتەلەي ۋسپەشنو پرودولجاەت ارحەولوگ ۆيكتور زايبەرت, كوتورىي بولەە 40 لەت نازاد سوۆەرشيل سەنساتسيوننوە وتكرىتيە درەۆنەيشەگو پوسەلەنييا بوتاي, سوبراۆ نەوسپوريمىە دوكازاتەلستۆا توگو, چتو كونەۆودستۆو زاروديلوس نا تەرريتوريي يمەننو ناشەي سترانى.

پودوبنىە پريمەرى درۋجبى نارودوۆ, دەياتەلنوگو گراجدانسكوگو پاتريوتيزما ي ليۋبۆي ك كازاحستانۋ پرەدستاۆيتەلەي رازليچنىح ەتنوسوۆ دولجنى ناحوديت دوستوينوە وتراجەنيە ۆ وبرازوۆاتەلنوي, كۋلتۋرنو-پروسۆەتيتەلسكوي, ينفورماتسيوننوي پوليتيكە سترانى, ا تاكجە, چتو ۆاجنو, ۆ ونوماستيكە.

جيزن يستيننىح پاتريوتوۆ سلەدۋەت يزۋچات ۆ ۋچەبنىح زاۆەدەنيياح, يح سۆەرشەنييا نا بلاگو ناشەي رودينى دولجنى بىت ۋۆەكوۆەچەنى ۆ پامياتنيكاح ي سكۆەراح. 

سەگودنيا بولشوي سوزيداتەلنىي پوتەنتسيال نەسەت ۆ سەبە نوۆايا كازاحستانسكايا كۋلتۋرنايا ۆولنا, كوتورايا ۆىحوديت نا مەجدۋنارودنىي ۋروۆەن. ونا بليزكا ي پونياتنا گلوبالنوي اۋديتوريي, پوسكولكۋ پرەدستاۆلياەت سوبوي گارمونيچنىي سپلاۆ تسيۆيليزاتسيي ەۆروپى ي ازيي.

اسسامبلەيا نارودا كازاحستانا دولجنا پرينيات اكتيۆنوە ۋچاستيە ۆ پرودۆيجەنيي ەتوگو فەنومەنالنوگو ياۆلەنييا, ۆ وسنوۆە كوتوروگو لەجيت وگرومنوە كۋلتۋرنوە منوگووبرازيە ناشەي سترانى.

ۆوسموە. ناۋچنو-وبوسنوۆاننىي پودحود ك مەجەتنيچەسكوي سفەرە دولجەن ستويات ۆو گلاۆە ۋگلا گوسۋدارستۆەننوي پوليتيكي.

ەتو سۆەرحچۋۆستۆيتەلنوە ناپراۆلەنيە نە تەرپيت ديلەتانتيزما ي پوپۋليزما. زدەس دولجنى رابوتات يسكليۋچيتەلنو كومپەتەنتنىە سپەتسياليستى. نا ۆسە ۆوزنيكايۋششيە ۆوپروسى ۆنۋتري ي ۆنە ناشەي سترانى مى دولجنى وتۆەچات ماكسيمالنو ۆزۆەشەننو, يازىكوم ناۋچنىح فاكتوۆ ي ۆىۆەرەننىح تسيفر. نام ەست چتو سكازات ي پولوجيتەلنىي وپىت اسسامبلەي نارودا كازاحستانا – ۋبەديتەلنوە تومۋ دوكازاتەلستۆو.

پورۋچايۋ مينيستەرستۆۋ ينفورماتسيي ي وبششەستۆەننوگو رازۆيتييا نالاديت پراكتيچەسكي پولەزنىە يسسلەدوۆانييا پو اكتۋالنوي تەماتيكە ينتەگراتسيي, وبششەناتسيونالنوگو ەدينستۆا, گارمونيزاتسيي مەجەتنيچەسكيح وتنوشەنيي.

قۇرمەتتٸ كەڭەس مٷشەلەرٸ!

قازاقستاندا سان الۋان ەتنوس ٶكٸلدەرٸ تۇرادى. بۇل – بٷكٸل ەلەمگە بەلگٸلٸ اقيقات. شىن مەنٸندە, بۇل – بٸزدٸڭ تاعدىرىمىزعا جازىلعان باعىمىز.  

ەلٸمٸزدە تٷرلٸ مەدەنيەتتەر بٸرگە دامىپ كەلەدٸ. سونىڭ ارقاسىندا ەلەۋەتٸمٸز ارتىپ, بەرەكە-بٸرلٸگٸمٸز نىعايا تٷسۋدە.   

بٸز وتانشىلدىقتى, ٶزارا سىيلاستىق پەن تاتۋلىقتى جان-جاقتى دەرٸپتەۋٸمٸز كەرەك. بۇل – مەملەكەتتٸڭ عانا ەمەس, بارشا ازاماتتارىمىزدىڭ ورتاق مٸندەتٸ.

جالپىۇلتتىق بٸرلٸك – قۋاتتى مەملەكەت بولۋدىڭ باستى كەپٸلٸ.

ەگەمەن ەلٸمٸزدٸڭ باعا جەتپەس بايلىعىن كەيٸنگٸ ۇرپاق ٷشٸن ساقتاي بٸلۋٸمٸز كەرەك. وسى جاۋاپتى مٸندەتتٸ ابىرويمەن اتقاراسىزدار دەپ سەنەمٸن!

قاسيەتتٸ وتانىمىز جاساي بەرسٸن!