فوتو: اقوردا
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الداعى ۇستازدار كٷنٸنە وراي قۇتتىقتاۋ جولداپ, مۇعالٸمدەرگە دەگەن زور قۇرمەتٸن جەتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, مۇعالٸم – ەر بالانىڭ ٶمٸر جولىن ايقىنداپ, ۇرپاق تەربيەسٸنە ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوساتىن تۇلعا.
– مٸرجاقىپ دۋلاتۇلى «حالىققا ەڭ پايدالى ادام – مۇعالٸم» دەگەن. مۇعالٸم – ەر ازامات ٷشٸن ٶتە قادٸرلٸ تۇلعا. باسقا سٶزبەن ايتقاندا, مۇعالٸم – ەربٸر بالاعا ٶمٸر جولىن كٶرسەتەدٸ. ۇستاز – تەلٸم-تەربيە مەن بٸلٸمنٸڭ قاينار كٶزٸ. كەز كەلگەن قوعامنىڭ كەمەلدٸگٸ, ٶركەنيەتتٸلٸگٸ ۇستازعا دەگەن قاتىناسىمەن ٶلشەنەدٸ. ۇستازىن ۇلىقتاعان ەلدٸڭ ۇرپاعى سانالى, بولاشاعى جارقىن بولارى حاق. سەبەبٸ ەر مۇعالٸمنٸڭ ەڭبەگٸ – ەرەن, ەلٸمٸزدٸڭ دامۋىنا قوسقان ٷلەسٸ – وراسان. سوندىقتان بٷگٸن مەن بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن بارشا ازاماتقا شىنايى ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى وزىق ويلى ۇلت بولۋ ٷشٸن ەڭ الدىمەن, بٸلٸم-عىلىمنىڭ دامۋىنا باسا مەن بەرۋٸمٸز كەرەك دەپ سانايدى.
– سوڭعى بەس جىلدا ەلٸمٸزدە وسى باعىتتا كٶپ جۇمىس ٸستەلدٸ. بٸلٸم سالاسىنا بٶلٸنەتٸن قارجى ٷش ەسە ارتتى. 1200 جاڭا مەكتەپ اشىلدى. «كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» ۇلتتىق جوباسى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وسى جوبا بويىنشا زامان تالابىنا ساي 150 بٸلٸم وشاعى سالىندى. سونداي-اق وسىنداي 67 مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتىر. بالالاردىڭ ساپالى بٸلٸم الۋىنا قاجەتتٸ بارلىق جاعداي جاسالۋدا. بۇل دەرەكتٸ حالىق بٸلۋٸ كەرەك, سەبەبٸ مەملەكەت جاس ۇرپاقتىڭ بٸلٸمٸنە جەنە ۇستازداردىڭ جاعدايىنا باسا نازار اۋدارىپ جاتىر. بٸز پەداگوگتەردٸڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرٸپ, ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن جاقسارتۋ ٷشٸن ناقتى شارالاردى قولعا الدىق. ارنايى زاڭ قابىلدادىق. بٷگٸندە ۇستازداردىڭ جالاقىسى 2 ەسە ٶستٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇستاز بولۋ ناعىز بٸلٸكتٸ, دارىندى, شەبەر ماماننىڭ عانا قولىنان كەلەتٸنٸن ايتتى. پرەزيدەنت مۇعالٸمنٸڭ ەڭبەگٸ سوعان ساي لايىقتى باعالانۋعا تيٸس ەكەنٸنە توقتالدى.
– قازٸر بٸلٸم نارىعىندا بەسەكە كٷشەيدٸ, كٶپتەگەن جاستارىمىز ۇستاز بولۋعا ۇمتىلىپ جاتىر. ەسٸرەسە, مەكتەپتٸ «التىن بەلگٸمەن» بٸتٸرگەن تٷلەكتەردٸڭ اراسىندا مۇعالٸمدٸك جولىن تاڭداعاندار كٶپ. بۇل – ٶتە جاقسى ٷردٸس. مەملەكەت مۇنداي ازاماتتاردى ەردايىم قولدايدى. بيىل مۇعالٸمدەر دايارلاۋ ٷشٸن 13 مىڭنان استام گرانت بٶلٸندٸ. بۇل – ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق گرانتتىڭ بەستەن بٸرٸنە جۋىعى دەگەن سٶز. جالپى, بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا جٷيەلٸ جۇمىس ٸستەلٸپ جاتىر, نەتيجەسٸ دە جاقسى دەپ ايتۋعا بولادى. مىسالى, بىلتىردان بەرٸ مىڭنان استام وقۋشى تٷرلٸ پەننەن حالىقارالىق بٸلٸم سايىسىندا جەڭٸمپاز اتاندى. بۇل – ۇستازداردىڭ بەلسەندٸ جۇمىسىنىڭ جەمٸسٸ, دارىندى جاستارىمىزدىڭ تاباندى ەڭبەگٸنٸڭ نەتيجەسٸ. مەن تامىز ايىندا وليمپيادا جەڭٸمپازدارى مەن جٷلدەگەرلەرٸن اقورداعا شاقىرىپ, ولارعا ارنايى سەرتيفيكاتتار تابىستادىم. بۇل دەستٷر جالعاسىن تابادى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەل جاستارىنا زور ٷمٸت ارتىپ, ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ەرتەڭٸنە ٷلكەن سەنٸممەن قارايتىنىن جەتكٸزدٸ.
– قازٸرگٸدەي قۇبىلمالى زاماندا ساپالى بٸلٸممەن قاتار, سانالى تەربيەنٸڭ ماڭىزى ەرەكشە. بٸز وسى مەسەلەگە باسا نازار اۋدارۋىمىز كەرەك. بۇل ٸسكە مەملەكەت تە, مەكتەپ تە, وتباسى دا بٸردەي اتسالىسۋى قاجەت. بيىلدان باستاپ بارلىق مەكتەپتٸڭ وقىتۋ ٷدەرٸسٸنە «ادال ازامات» بٸرتۇتاس تەربيە باعدارلاماسى ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. باستى ماقسات – جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتاردى سٸڭٸرۋ, ولاردى وتانشىل رۋحتا تەربيەلەۋ. قازٸرگٸ تاڭدا بٷكٸل حالىق «تازا قازاقستان» تۇجىرىمداماسىن ٸسكە اسىرۋعا قوماقتى ٷلەس قوسىپ, وسى ماڭىزدى جۇمىسقا بەلسەندٸ تٷردە اتسالىسۋدا. «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق قوزعالىسى – جاي ناۋقان ەمەس, بۇل – مەن-ماعىناسى تەرەڭ, ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعىنا تٸكەلەي قاتىسى بار جۇمىس. سوندىقتان مەن بارلىق مۇعالٸمدەر قاۋىمىنا وسى باستاماعا قولداۋ كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن العىس ايتامىن. مۇنىڭ بەرٸ, تٷپتەپ كەلگەندە, ۇلت ساپاسىنىڭ مىقتى بولۋىنا ەسەر ەتەدٸ. جالپى, الدا ەلٸ دە كٶپ جۇمىس بار. مەن تامىز كونفەرەنتسيياسىندا بٸلٸم بەرۋ ٸسٸنە قاتىستى بٸرقاتار ٶزەكتٸ مەسەلەگە ارنايى توقتالدىم. ٷكٸمەتكە ناقتى تاپسىرمالار بەردٸم. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ بارلىق جۇمىستى ۋاقتىلى ەرٸ ساپالى ورىنداۋى كەرەك, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت زامان تالابىنا ساي دامىعان, وزىق ەل بولۋعا ٷندەپ, بٸلٸم بەرۋ ٸسٸندەگٸ تسيفرلاندىرۋ مەسەلەسٸنە نازار اۋداردى.
– تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيياسى – قازٸرگٸ زاماننىڭ اقيقاتى. سول سەبەپتٸ مەن بيىلعى حالىققا جولداۋىمدى وسى ٶزەكتٸ مەسەلەگە ارنادىم. تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتى بالالارعا مەكتەپتەن باستاپ ٷيرەتكەن دۇرىس. وقۋشىلار وزىق تەحنولوگييانى وقۋدا تيٸمدٸ پايدالانا بٸلگەنٸ جٶن. بۇل – ۇستازدارعا دا قاتىستى مەسەلە. مۇعالٸمدەر زاماناۋي داعدىلاردى جەتٸك مەڭگەرۋٸ قاجەت. جاساندى ينتەللەكتٸنٸ بٸلٸم سالاسىندا كەڭٸنەن پايدالانعان ابزال. تسيفرلىق ەل بولۋ – بٸر كٷننٸڭ شارۋاسى ەمەس. قاراپايىم تٸلمەن ايتقاندا, بۇل – مەكتەپتەن باستاپ تٷبەگەيلٸ جاڭا تەسٸلمەن جۇمىس ٸستەۋ دەگەن سٶز. سٸزدەر, قۇرمەتتٸ ۇستازدار, وسى ماڭىزدى ميسسييانى جٷزەگە اسىرۋعا اتسالىسىپ, بەلسەنە جۇمىس ٸستەيسٸزدەر دەپ سەنەمٸن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلٸمٸزدٸڭ مەملەكەتتٸك ساياساتىندا «زاڭ جەنە تەرتٸپ» قاعيداسى ٷستەمدٸك قۇراتىنىن جەتكٸزٸپ, ونى جٷيەلٸ جٷزەگە اسىرۋ نەتيجە بەرە باستاعانىنا توقتالدى.
– 2019 جىلدان بەرٸ قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ سانى ەكٸ ەسە قىسقاردى. ۋەكٸلەتتٸ ورگاندار بۇل باعىتتاعى كەشەندٸ جۇمىستى جالعاستىرۋى كەرەك. قوعامدا جوعارى قۇقىقتىق مەدەنيەت قالىپتاستىرۋدا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ مەن پەداگوگتەر ايرىقشا رٶل اتقارادى. سەبەبٸ ەدٸلدٸك, زاڭ جەنە تەرتٸپ قاعيداتتارى مەكتەپ پارتاسىنان باستاپ ورنىعۋى قاجەت. وسىلاي عانا بٸز ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ٷيلەسٸمدٸ دامۋىن قامتاماسىز ەتٸپ, شىن مەنٸندە قاۋٸپسٸز, قۋاتتى جەنە ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرا الامىز, – دەدٸ پرەزيدەنت.
