1 ماۋسىمنان باستاپ, جولاۋشىلار پويىزدارىنىڭ قوزعالىسى قايتا جاندانادى. بۇل جاعدايدا بارلىق سانيتارلىق نورمالار مەن تالاپتار ساقتالۋى تيٸس. قازاقپارات اگەنتتٸگٸ ۆوكزالدار مەن پويىزداردىڭ قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىنا شولۋ ۇسىنادى.
ەر ۆاگوندا انتيسەپتيك پەن ماسكالار بولادى
«جولاۋشىلار تاسىمالى» اق جىلجىمالى قۇرامىن ەزٸرلەدٸ. ۆاگون ٸشٸندەگٸ تەمپەراتۋرالىق رەجيم دۇرىس بولۋى ٷشٸن بارلىق جەلدەتكٸش پەن اۋا باپتاۋ جٷيەلەرٸ تەكسەرٸلگەن. سونداي-اق, ۆاگوندار كٷندەلٸكتٸ دەزينفەكتسييادان ٶتەدٸ. جولسەرٸكتەرگە جولاۋشىلاردىڭ قاۋٸپسٸز جٷرٸپ-تۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ەرەجەلەر مەن نۇسقاۋلىقتار جاسالدى», - «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق «سولتٷستٸك» تاسىمالى بويىنشا ٶڭٸرلٸك فيليال ديرەكتورى گٷلنار قونىسباەۆا.
1 ماۋسىمنان باستاپ, جۇمىسقا كەلگەن قىزمەتكەرلەر كٷن سايىن مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ٶتەدٸ. سودان كەيٸن سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاۋ جٶنٸندە جەكە جەنە ۇجىمدىق نۇسقاۋلىق ٶتەدٸ. بۇل بارلىق سانيتارلىق نورمالارعا سەيكەس كەلۋگە جەنە ۆاگونداردى دايىنداۋعا ارنالعان. بٷگٸندە بارلىق قىزمەتكەرلەر جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن. ەر ۆاگونعا انتيسەپتيك قۇرىلعىلارى قويىلىپ, جولسەرٸكتە ماسكالار, قولعاپتار, انتيسەپتيكالىق زاتتار بولادى.
جولاۋشىلارعا جادىناما
«كارانتين شارالارى جەڭٸلدەگەنشە جولاۋشىلارعا دا بٸرقاتار تالاپ قويىلادى. ساپارعا شىعاردا جولاۋشى دەنە قىزۋىن تەكسەرٸپ الۋى كەرەك. ۆوكزال اۋماعىنا تەك ماسكامەن كٸرگٸزٸلەدٸ. ەر جولاۋشى جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن, انتيسەپتيكپەن جٷرۋٸ تيٸس. جولاۋشىنىڭ ماسكانى قانشالىقتى جيٸ اۋىستىراتىنى تەكسەرٸلمەيدٸ, بارلىعى – جولاۋشىنىڭ ٶز جاۋاپكەرشٸلٸگٸندە بولادى. جولاۋشىلارعا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ, ەشكٸم ۆاگوننان تٷسٸرٸلمەيدٸ», - دەيدٸ گ. قونىسباەۆا.
ۆاگوننان-ۆاگونعا ٶتۋ شەكتەۋلٸ بولادى. پويىزداعى مەيرامحانا دا ۋاقىتشا جۇمىس ٸستەمەيدٸ. ۆاگون ٸشٸندەگٸ ىدىس-اياق بۇرىنعىداي بەرٸلەدٸ. جولسەرٸكتەر بارلىق جۋعىش جەنە زارارسىزداندىرعىش زاتتارمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن.
«ەڭ باستىسى, بٸز ۆاگونداعى جولاۋشىلارعا جاعداي جاساۋىمىز كەرەك. ۋاقىتىندا دەزينفەكتسييالاپ, بٸر اۋىسىمدا ۆاگوندى ەكٸ رەت, ٸشكٸ بٶلمە مەن دەرەتحانانى كەمٸندە تٶرت رەت جۋۋ كەرەك. پويىز كەستەسٸنە سەيكەس, ايالداما قاراستىرىلعان جەرلەردە جولاۋشىلار پويىزدان تٷسٸپ, ازىق-تٷلٸك ساتىپ الا الادى. بەرٸ قالىپتى رەجيمدە بولادى», - دەدٸ كومپانييا ٶكٸلٸ.
ۆاگون ٸشٸندەگٸ ورىنداردىڭ بارلىعىنا بيلەت ساتىلادى. جول جٷرۋ بيلەتتەرٸ ۆاگونداعى ورىن سانىنا سەيكەس بولادى. بٸرٸنشٸ كەزەڭدە پلاتسكارت جەنە كۋپە ۆاگوندارى ٸسكە قوسىلادى.
پويىزدا سىرقات ادام تابىلسا, نە ٸستەۋ كەرەك?
پويىز ٸشٸندەگٸ جولاۋشىدان اۋرۋ بەلگٸلەرٸ بايقالسا, جولسەرٸك ارنايى الگوريتممەن ەرەكەت ەتەدٸ. جولسەرٸك شاعىمدانعان جولاۋشىنىڭ دەنە قىزۋىن ٶلشەۋٸ كەرەك. ەگەر تەمپەراتۋرا 37 گرادۋستان جوعارى بولسا, جولسەرٸك جولاۋشىنى وقشاۋلايدى.
«جولاۋشى ٶز كۋپەسٸندە وقشاۋلانادى, كٶرشٸلەس جولاۋشىلار باسقا بوس نەمەسە قىزمەتتٸك كۋپەگە اۋىستىرىلادى. سونىمەن بٸرگە, ناۋقاس جولاۋشى كٸرەتٸن دەرەتحاناعا ٶزگەلەر كٸرگٸزٸلمەيدٸ. جولسەرٸك تۇتاس ۆاگون جولاۋشىلارىنىڭ ماسكالارىن اۋىستىرادى. ول ٷشٸن ۆاگونداردا رەزەرۆ بار.
سودان كەيٸن جولاۋشى وقيعانى پويىز باسشىسىنا باياندايدى. پويىز باسشىسى ماشينيست ارقىلى ەڭ جاقىن ستانتسيياعا حابار بەرٸپ, سىرقاتتانعان جولاۋشىنى تٷسٸرٸپ كەتەدٸ. بۇل الگوريتم بارلىق قىزمەتكەرگە تٷسٸندٸرٸلدٸ», - دەدٸ گ. قونىسباەۆا.
ۆوكزال عيماراتتارى قالاي جۇمىس ٸستەيدٸ?
سونىمەن بٸرگە, «نۇر-سۇلتان-1» ۆوكزالىنىڭ باسشىسى عالىم ەبدٸحانوۆ تٸلشٸلەرگە ۆوكزال ٸشٸندەگٸ تەرتٸپتٸ تٷسٸندٸردٸ.
«باس سانيتارلىق دەرٸگەردٸڭ 14 مامىرداعى قاۋلىسىنا سەيكەس, ۆوكزالداعى بارلىق نٷكتەلەر, ٶتپە جولدار قايتا پىسىقتالدى, جەلدەتكٸشتەر اۋىستىرىلدى. 1 ماۋسىمنان باستاپ جولاۋشىلاردى قابىلداۋعا دايىنبىز. ۆوكزالدا ارنايى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر تەۋلٸك بويى جۇمىس ٸستەيدٸ. كاسسالار دا تەۋلٸك بويى اشىق. ەزٸرگە, «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق 6 كاسساسى جەنە جەكە كومپانييالاردىڭ 6 كاسساسى جۇمىس ٸستەپ تۇر. ماسكاسى جوق جولاۋشى ۆوكزال اۋماعىنا كٸرگٸزٸلمەيدٸ. ول ٷشٸن دەرٸحانا جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى. ال كافە-دەمحانالار كارانتين شارالارى جەڭٸلدەگەن سوڭ اشىلادى», - دەدٸ ول.
جٷك تاسۋشىلار قاي ساناتقا تەگٸن قىزمەت كٶرسەتەدٸ?
«ۆوكزالعا تەك بيلەتٸ بار جولاۋشىلار عانا جٸبەرٸلەدٸ. شىعارىپ سالۋشىلار كٸرگٸزٸلمەيدٸ. جولاۋشىلاردىڭ اۋىر جٷگٸن ۆاگونعا دەيٸن تاسىمالداۋعا ارنايى كومپانييا كٶمەكتەسەدٸ. ولار جٷكتٸڭ سالماعىنا قاراي تٷرلٸ تاريفپەن قىزمەت كٶرسەتەدٸ. الايدا, بۇل جەردە زەينەتكەرلەردٸڭ, قارتتاردىڭ, مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدار مەن اياعى اۋىر ەيەلدەردٸڭ جٷگٸ تەگٸن تاسىمالدانادى. كارانتين كەزەڭٸندە ولارعا تەگٸن قىزمەت كٶرسەتٸلەدٸ», - دەدٸ ع. ەبدٸحانوۆ.
كارانتين بۇرىشتارى
1 ماۋسىمنان باستاپ, قازاقستاننىڭ بارلىق ۆوكزالدارىندا «كارانتين بۇرىشتارى» اشىلادى. بۇل COVID-19 جۇقتىرۋ كٷدٸگٸنە ٸلٸنگەن جولاۋشىلاردى ۋاقىتشا وقشاۋلاۋعا ارنالعان جەنە ارنايى قىزىل لەنتامەن قورشالعان.
«ۆوكزال كٸرەبەرٸسٸندە جرۆي بەلگٸلەرٸ بايقالعان, دەنە قىزۋى 37 گرادۋستان اسقان جولاۋشىلار «كارانتين بۇرىشىنا» جٸبەرٸلەدٸ. وندا ماسكا, قولعاپ, انتيسەپتيك قۇرالدارى قويىلعان. مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر جەدەل جەردەم شاقىرىپ, جولاۋشىنى سوندا جٸبەرەدٸ», - دەدٸ عالىم ەبدٸحانوۆ.
ەسكە سالا كەتسەك, 15 مامىردان باستاپ, جولاۋشىلار بيلەتتەرٸ ساتىلىپ جاتىر. جولاۋشىلار پويىزدارى 1 ماۋسىمنان جٷرە باستايدى.
باستاپقى كەزدە 54 پويىز قاتىناي باستايدى:
- نۇر-سۇلتاننان – الماتى, ماڭعىستاۋ, ٶسكەمەن, سارىاعاش, سەمەي, ارقالىك, پاۆلودار, پەتروپاۆل/قىزىل تۋ, ورال, جەزقازگان, قىزىلوردا;
- الماتىدان – شىمكەنت, پاۆلودار, اقتٶبە, ماڭعىستاۋ, سارىاعاش, ٶسكەمەن, جەزقازگان, ورال, پەتروپاۆل, قوستاناي;
- كىزىلوردادان – سەمەي, كٶكشەتاۋ, پەتروپاۆل;
- قوستانايدان – قاراعاندى; ارقالىك;
- قاراعاندىدان – جەزقازعان;
- قىزىلوردادان – كٶكشەتاۋ, پەتروپاۆل,
- ماڭعىستاۋدان – اقتٶبە باعىتتارى بويىنشا جەنە قالاماڭى قاتىناستارى.
ەكٸنشٸ كەزەڭ – 10 ماۋسىمنان باستاپ 39 پويىزدى جولعا شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ٸشٸندە:
- نۇر-سۇلتاننان - الماتى, اتىراۋ, دوستىق, ورال, ايسارى, شىمكەنت;
- الماتىدان - اتىراۋ, اقتٶبە, ورال, ٶسكەمەن, تٷركٸستان, پەتروپاۆل;
- اتىراۋدان - ماڭعىستاۋ, اقتٶبە, قۇلسارى, كاراباتان باعىتتارى بويىنشا جەنە قالاماڭى باعىتتارى.
ٷشٸنشٸ كەزەڭدە ايماقتاردا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق جاعدايدىڭ جاقسارۋىنا قاراي, سونىمەن بٸرگە كٶرشٸ ەلدەرمەن كەلٸسكەننەن كەيٸن 15 پويىزدى جٷرگٸزۋ كٶزدەلگەن. ونىڭ ٸشٸندە:
- الماتىدان - تاشكەنت, ساراتوۆ, ٷرٸمشٸ, نوۆوسٸبٸر, قازان;
- نۇر-سۇلتاننان – چەليابٸ;
- قاراعاندىدان - مەسكەۋ, ومبى, تومسك;
- اتىراۋدان - استراحان باعىتتارى بويىنشا.
