
اۋىل ەكٸمدەرٸن تٸكەلەي سايلاۋدى ەنگٸزۋ قاجەتتٸلٸگٸن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ 2020 جىلعى جولداۋىندا, ال اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردٸڭ, كەنتتەر مەن اۋىلداردىڭ ەكٸمدەرٸن سايلاۋدى ٶتكٸزۋ باستاماسىن تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶزٸنٸڭ 2012 جىلداعى جولداۋىندا العاش رەت ۇسىندى, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
سوعان سەيكەس ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ جەنە مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستٸڭ وتىرىسىندا جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋ, سونداي-اق اۋىلدار, كەنتتەر مەن اۋىلدىق وكرۋگتەر ەكٸمدەرٸنٸڭ تٸكەلەي سايلاۋىن ٶتكٸزۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. وعان ساياسي پارتييالاردىڭ, ٸرٸ ٷەۇ ٶكٸلدەرٸ, ساياساتتانۋشىلار, ساراپشىلار قاتىستى.
كەڭەس ازاماتتىق قوعام مەن مەملەكەتتٸك باسقارۋدى دامىتۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمدار ەزٸرلەنەتٸن بٸرەگەي الاڭ بولىپ تابىلادى. ونىڭ مٸندەتتەرٸ پارتييانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ ٸسكە اسىرىلۋىنا, جول كارتاسى ينديكاتورلارىنىڭ ورىندالۋىنا مونيتورينگ جٷرگٸزۋ جەنە باقىلاۋ, سونداي-اق ساياسي ديالوگ مەدەنيەتٸن دامىتۋعا جەنە ازاماتتىق باستامالاردى ٸلگەرٸلەتۋگە جەردەمدەسۋ بولىپ تابىلادى.
كەڭەس تٶراعاسى, پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ايدوس سارىمنىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ تاڭدا اۋىلدا حالىقتىڭ 41%-ى تۇرادى, بۇل ەلدٸڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸنٸڭ 4%-ىن عانا قامتاماسىز ەتەدٸ.
"اۋىلدىق جەرلەردە كٶلەڭكەلٸ ەكونوميكا باسىم. اۋىلدىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايىن كٶتەرمەي ەل ەكونوميكاسىن كٶتەرۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸ بارشاعا مەلٸم. وسىنىڭ بەرٸمەن كٷرەسۋدٸڭ بٸر جولى-بيلٸك تەتٸكتەرٸن حالىقتىڭ قولىنا بەرۋ. سوندا عانا تۇرعىندار ٶز اۋىلدارىنىڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸنە ارالاسىپ, مەسەلەلەردٸ شەشە الادى", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
"Nur Otan" پارتيياسىنىڭ حاتشىسى ەلٸبەك الدەنەي 2025 جىلعا دەيٸنگٸ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋ كٶزدەلگەنٸن ايتتى.
"باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ جول كارتاسىندا ەربٸر تارماق ناقتىلاندى. ولاردىڭ بٸرٸ – دەموكراتييالىق رەفورمالاردى تەرەڭدەتۋ, حالىقپەن كەرٸ بايلانىس قۇرالدارىن جەتٸلدٸرۋ, بيلٸكتٸ ودان ەرٸ ورتالىقسىزداندىرۋ ٷشٸن ماڭىزدى تٷرتكٸ بولاتىن اۋىل ەكٸمدەرٸن الداعى سايلاۋ. جىل سوڭىنا دەيٸن 1 ملن 250 مىڭ سايلاۋشىنىڭ قاتىسۋىمەن اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەردٸڭ 800-گە جۋىق ەكٸمٸ سايلانادى دەپ كٷتٸلۋدە", - دەدٸ ەلٸبەك الدەنەي.
جيىن بارىسىندا سەنات دەپۋتاتى لەززات سٷلەيمەن زاڭ جوباسىنىڭ جاڭالىقتارىن اتاپ ٶتتٸ. مەسەلەن, كانديداتتار 3 تەسٸلمەن: ساياسي پارتييالار مٷشەلەرٸنٸڭ قاتارىنان ٶزٸن-ٶزٸ ۇسىنۋ تەرتٸبٸمەن ۇسىنىلۋى مٷمكٸن, بۇدان باسقا, ەگەر ۇسىنۋ مەرزٸمٸنٸڭ سوڭىنا دەيٸن ەكٸدەن كەم كانديدات ۇسىنىلسا, اۋدان (وبلىستىق ماڭىزى بار قالا) ەكٸمٸنٸڭ كانديداتتارى ۇسىنىلادى.
وتىرىستا تالقىلانعان مەسەلەلەردٸڭ ماڭىزدىلىعى مەن ٶزەكتٸلٸگٸن ەسكەرە وتىرىپ, باسقا ساياسي پارتييالاردىڭ ٶكٸلدەرٸ, ساياساتتانۋشىلار, قوعام قايراتكەرلەرٸ سٶز سٶيلەدٸ. مەسەلەن, "اۋىل" حالىقتىق-دەموكراتييالىق پاتريوتتىق پارتيياسى تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى تٶلەۋتاي راحىمبەكوۆ ەكٸم جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸنٸڭ ساندىق ينديكاتورىن ەنگٸزۋدٸ ۇسىندى.
جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتييانىڭ تٶراعاسى اسحات راحىمجانوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, ەكٸم اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ بەل ورتاسىنان شىعىپ, مەنەدجەر بولۋى تيٸس. سونداي-اق, سايلاۋ پروتسەسٸنٸڭ اشىقتىعىن, اشىقتىعىن جەنە زاڭدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ول سايلاۋ كٷنٸ داۋىس بەرۋ كەزٸندە ونلاين ترانسلياتسييا ٶتكٸزۋدٸ ۇسىندى.
سونىمەن قاتار پارلامەنتٸندەگٸ "اق جول" دەپۋتاتتىق فراكتسيياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بەرٸك دٷيسەمبينوۆ تۇرعىندارىنىڭ سانى تۇتاس اۋداندارداعى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سانىنان اساتىن ٸرٸ اۋىلدار تۋرالى مەسەلەنٸ كٶتەردٸ. "ٸرٸ اۋىلداردىڭ ەكٸمدەرٸ ٷشٸن قوسىمشا تەتٸك, تەتٸك قاجەت, ٶيتكەنٸ ولارعا جٷكتەمە اباتتاندىرۋ, ينفراقۇرىلىم جەنە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ ەسكەرە وتىرىپ كٶبٸرەك", - دەدٸ ول.
كەڭەس مٷشەسٸ مايرا ايسينا وسى قىزمەتتەردە تيٸستٸ تەجٸريبەسٸ جوق جاس ٷمٸتكەرلەردٸ وقىتۋ ٷشٸن تەلٸمگەرلٸك ينستيتۋتىن ەنگٸزۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. كەڭەس مٷشەسٸ راسۋل جۇمالى جوسپارلانعان جاڭالىقتارعا قاتىستى اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن كٷشەيتۋگە شاقىردى.
ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ سالاسىنداعى رەفورمالاردى تالقىلاۋ اياسىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترٸ ەلٸشەر ەبدٸقادىروۆ ٶڭٸرلەردٸڭ دەربەستٸگٸن ارتتىرۋ قازاقستاننىڭ ساپالى اۋماقتىق-كەڭٸستٸكتٸك دامۋىنا ىقپال ەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى تيٸمدٸ دامىتۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك باسقارۋ مەن جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ دەڭگەيلەرٸ اراسىنداعى ٶكٸلەتتٸكتەردٸڭ اراجٸگٸن اجىراتۋدى قامتيتىن جەكە زاڭ قۇرۋ تالاپ ەتٸلەدٸ.
ايتا كەتەيٸك, بيىل پارتييا مەن سايلاۋعا قاتىستى بٸرقاتار ٶزگەرٸس ەنگٸزٸلدٸ. قازاقستان سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى سايلاۋ تۋرالى زاڭعا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەردٸ, سونداي-اق ساياسي پارتييالاردىڭ مەجٸلٸسكە ٶتۋ شەگٸن 7% - دان 5% - عا دەيٸن تٶمەندەتۋدٸ كٶزدەيتٸن ٸلەسپە تٷزەتۋلەردٸ قابىلدادى.
سونداي-اق, زاڭعا قول قويىلعاننان كەيٸن, بارلىق دەڭگەيدەگٸ سايلاۋ كەزٸندە بيۋللەتەندەردە "بارلىعىنا قارسى"باعان پايدا بولادى. بۇعان دەيٸن قازاقستاندىقتاردىڭ مۇنداي قۇقىعى بولماعان, سوندىقتان سايلاۋشىلار ۇسىنىلعان كانديداتتارعا مٸندەتتٸ تٷردە داۋىس بەرۋٸ كەرەك ەدٸ.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ ەسەت ەرعاليەۆ سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا سٶز سٶيلەپ, زاڭ اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, اۋىلداردىڭ جەنە اۋىلدىق وكرۋگتەردٸڭ ەكٸمدەرٸن تٸكەلەي سايلاۋدى ەنگٸزەتٸنٸن حابارلادى.
"پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس پارلامەنت مەجٸلٸسٸنە سايلاۋ كەزٸندە ساياسي پارتييالاردىڭ ٶتۋ شەگٸ 7%-دان 5%-عا دەيٸن تٶمەندەيدٸ, سونداي-اق بارلىق دەڭگەيدەگٸ سايلاۋ بيۋللەتەندەرٸنە "بارلىعىنا قارسى" باعانى قوسىلادى", - دەپ مەلٸمدەدٸ مينيستر.
تٷزەتۋلەر پارتييالاردىڭ رٶلٸ مەن بەسەكەلەستٸگٸن كەڭەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, ازاماتتاردى ٶزدەرٸنٸڭ سايلاۋ قۇقىعىن ٸسكە اسىرۋعا ىنتالاندىرادى, سونداي-اق اۋىل ەكٸمدەرٸن حالىقتىڭ پروبلەمالارىنا نەعۇرلىم بەيٸم ەتەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, اۋىل ەكٸمدەرٸن تٸكەلەي سايلاۋدى ەنگٸزۋ قاجەتتٸلٸگٸن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ 2020 جىلعى جولداۋىندا, ال اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردٸڭ, كەنتتەر مەن اۋىلداردىڭ ەكٸمدەرٸن سايلاۋدى ٶتكٸزۋ باستاماسىن تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶزٸنٸڭ 2012 جىلداعى جولداۋىندا العاش رەت ۇسىندى.
سوعان سەيكەس ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ جەنە مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستٸڭ وتىرىسىندا جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋ, سونداي-اق اۋىلدار, كەنتتەر مەن اۋىلدىق وكرۋگتەر ەكٸمدەرٸنٸڭ تٸكەلەي سايلاۋىن ٶتكٸزۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. وعان ساياسي پارتييالاردىڭ, ٸرٸ ٷەۇ ٶكٸلدەرٸ, ساياساتتانۋشىلار, ساراپشىلار قاتىستى.