«نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸ» دەربەس بٸلٸم بەرۋ ۇيىمىندا ۇلى جەڭٸستٸڭ 75 جىلدىعىنا ارنالعان «وتان ٷشٸن وت كەشكەن باتىردىڭ بٸز ۇرپاعىمىز!» مەرەيتويلىق مارافونى اياقتالدى. پاتريوتتىق جوبانىڭ باستى ماقساتى – ۇلى وتان سوعىسى تاريحىنداعى ناقتى بٸر وتباسىنىڭ تاريحىن ەسكە الۋ. زيياتكەرلٸك مەكتەپتەردٸڭ وقۋشى, مۇعالٸم جەنە اتا-اناسى ٶز وتباسىلارىنىڭ تاريحىن مايداننان كەلگەن حاتتار مەن سۋرەتتەر, سونىمەن قاتار سوعىس جەنە تىل ارداگەرلەرٸنٸڭ ەستەلٸكتەرٸ ارقىلى ۇسىندى, – دەپ حابارلايدى نزم باسپاٶز قىزمەتٸ.
مارافون بويى ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸNIS-تٸڭرەسمي اككاۋنتتارىنداعى جارييالانىمدار ۇلى جەڭٸسكە ارنالادى. ونلاين فورماتتا شاڭىراقتاردا مايدان جەنە تىل ارداگەرلەرٸمەن كەزدەسۋ, «ۇلى جەڭٸسكە تاعزىم» ەرلٸك ساباقتارى ٶتٸپ, «مەنٸڭ وتباسىمنىڭ ارداگەر باتىرى» زەرتتەۋ جوبالارىنىڭ قورىتىندىسى جارييالاندى. قاشىقتان فورماتىنداعى «ول كٷندەردٸڭ داڭقى ٶشپەيدٸ» ەن چەللەندجٸ, «مەن باتىردىڭ ۇرپاعىمىن» ارت چەللەندجٸ, «ۇلى جەڭٸستٸ جىرلايمىز» كٶركەمسٶز وقۋلارى كٶپتٸڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى. ەر مەكتەپتە وقۋشىلار وتباسى مۇراعاتىندا ساقتالعان مايدان حاتتارى مەن سۋرەتتەرٸن كٶرسەتكەن «سوعىس تۋرالى مونولوگ», «مايداننان حات», «وتتى جىلدار جاڭعىرىعى – وتباسىمدا» دەرەكتٸ فيلمدەرٸ دايىندالدى.دالا پوشتاسىنان جولدانعان ەربٸر سارعايعان ٷشبۋ حاتتا بەيبٸت ٶمٸر تۋرالى ارماندار مەن جوسپارلار, ٷي ٸشٸ جەنە جان دوستارمەن حابار الماسۋ, تۋعان جەرٸنە دەگەن ساعىنىش جاتىر.
نۇر سۇلتان قالاسى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ وقۋشىسى دامير بەكەنوۆتٸڭ اتاسى قادان بەكەنوۆ بەرليندٸ الۋعا قاتىسقان. قاراعاندى قالاسىنداعى نزم-نەن ميراس داۋىتقازىنىڭ اتاسى, ەسكەري دەرٸگەر شەرٸپ سەكسەنوۆ مايدان دالاسىندا 15 500-دەن استام وتا جاساپتى.ٶسكەمەندٸك زيياتكەر الدييار اۋباكيروۆتىڭ اتاسى ماحمەت قايىرباەۆقا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرٸلدٸ. تاراز قالاسىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپ مۇعالٸمٸ ەلميرا اكيموۆانىڭ ەكەسٸ, ۇستاز تۇرسىن اكيموۆ سۇم سوعىس باستالىسىمەن ٶز ەركٸمەن مايدانعا اتتانعان. الماتىلىق حيمييا-بيولوگييا باعىتىنداعى مەكتەپتەن بوگدان ميرونوۆتىڭ اتاسى گريگوريي ميرونوۆلادوگا كٶلٸنٸڭ ەيگٸلٸ «ٶمٸر جولىمەن»لەنينگراد بلوكاداسىنا ازىق-تٷلٸك جەتكٸزٸپتٸ. تەگٸن بٷگٸندە قوستانايداعى زيياتكەرلٸك مەكتەپ وقۋشىلارى ديار مەن سانجار كۋستاۆلەتوۆتەر العان ابدراحمان كۋستاۆلەتوۆ ٶزٸنٸڭ ۇلى احمەتبەكتٸ اتقىشتار مەكتەبٸندە كەزدەستٸرگەن. ەلورداداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى زيياتكەرلٸك مەكتەپتەن باتىرحان سارسەنوۆتىڭ اتاسىشامسۋتدين سارسەنوۆكەڭەس بارلاۋشىلارى قۇرامىندا تەگەران كونفەرەنتسيياسىندا «ٷلكەن ٷشتٸك» كٶشباسشىلارىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتتٸ. «بٸلٸمگە ۇمتىلىڭىزدار!» – شىمكەنتتٸك فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى مەكتەپ وقۋشىسى ابىلاي كەڭەستٸڭ اتاسى اناس اليموۆ نەمەرەلەرٸنە وسىنداي ٶسيەت قالدىردى. جەڭٸس مارافونى كەزٸندە وتباسى مۇراعاتىنداعى ەسەرلٸ, جان تەبەرٸنتەر جٷزدەگەن بٸرەگەي وقيعا باياندالدى.
سوعىس جىلدارىندا ورال قالاسىنىڭ ٷش اەرودرومىنان ەيگٸلٸ ۇشقىشتار حيۋاز دوسپانوۆا مەن لەونيد بەدا ەۋەگە كٶتەرٸلگەن, بٸرٸنٸڭ ورنىندا قازٸر نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸ ورنالاسقان. دەنساۋلىعىنا بايلانىستى مايدان قاتارىنا الىنباعان ەدٸلبەك دەمەسٸنوۆ بار مٷلكٸنە ەسكەري ۇشاق ساتىپ الىپ, تىلدا ناعىز ەرلٸگٸمەن تانىلعان. يۆان سۋسانين اتىنداعى كوسترومالىق مۇراجايدا 53-شٸ سۋسانين رەتٸندە بايشىعان بەكتۇرليەۆ اتى تۇر, ونىڭ ەرلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا قازاقستاننىڭ باتىسىندا گۋرەۆ مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتىنا بارا جاتقان جاۋ دەسانتى جويىلعان, اتى اڭىزعا اينالعان اقساقال – ورالدىق زيياتكەرلٸك مەكتەپ وقۋشىلارى ەلي مەن مەرەي ەسەنگەلديندەردٸڭ اتاسى. 9 مامىر كٷنٸ پاۆلودارلىق زيياتكەر ارۋجان حالىقوۆانىڭ اپاسى, تىل ارداگەرٸ كٷلجاۋپار قوجانوۆاعا رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين اتىنان «ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭٸسكە 75 جىل» مەرەيتويلىق مەدالٸ تابىستالدى. قاراعاندى قالاسىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ «مەيٸرٸمدٸلٸك كٶپٸرٸ» ۆولونتەرلٸك كلۋبى جٷرگٸزگەن ەلەۋمەتتٸك-زەرتتەۋ قورىتىندىسى بويىنشا «سلەد ۆوينى ۆ يستوريي موەي سۋدبى» اتتى جيناق شىقتى. ورالداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸندە ٶتكەن «كەستەلi ورامال» اكتسيياسى كەزٸندە وقۋشىلار مەن مۇعالٸمدەر سوعىس پەن تىلدا تەر تٶككەن ارداگەر تۋىستارىنىڭ اتىن كەستەلەپ جازدى. جەڭٸسكە 75 جىل تولعاندا اقتاۋ قالاسىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ مۇعالٸمٸ سۆەتلانا وزگان ەرٸپتەستەرٸنٸڭ كٶمەگٸمەن اتاسى وزگان كوسانوۆتىڭ جەرلەنگەن جەرٸن تاپتى, وتباسى بۇل ٸزدەۋدٸ 1943 جىلى باستاعان ەكەن.
جٷزدەگەن ەڭگٸمەلەر مەن فيلمدەر, مايدان حاتتارى مەن سۋرەتتەر – بارلىعى دا ۇلى سوعىستىڭ جەنە ونىڭ مايدانى مەن تىلىندا ەرلٸك كٶرسەتكەن ەڭ جاقىن ادامداردىڭ شىنايى ەرٸ ەگجەي-تەگجەيلٸ كەلبەتٸ, ال ونداعى كەيٸپكەرلەردٸڭ اتى مارافونعا قاتىسۋشىلاردىڭ ماقتان تۇتار تەگٸنە اينالعان. ەستەلٸكتەر لەنتاسىندا وقۋشىلار جەڭٸس كٷنٸن نەلٸكتەن كٶزدٸ جاسقا تولتىرا تويلايتىن مەرەكە ەكەنٸن تٷسٸنگەندەرٸن, مايدان حاتتارى مەن سۋرەتتەر, جەرلەۋ تۋرالى حابارلامالار, وردەن كٸتاپشالارى, ەسكەري ماراپاتتار, ارداگەرلەردٸڭ قول ساعاتتارى – ەربٸر قازاقستاندىق وتباسى ٷشٸن قۇندى جەدٸگەرلەر ەكەنٸنە كٶز جەتكٸزگەندەرٸن مويىندادى.
«وتان ٷشٸن وت كەشكەن باتىردىڭ بٸز ۇرپاعىمىز!» مارافونى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸنٸڭ بارلىق وقۋشىلارى ٷشٸن ەرلٸك پەن پاتريوتيزمنەن سىر شەرتكەن شىنايى ساباققا اينالدى. قازٸرگٸ تاڭدا NIS جەلٸسٸندە ەلەكتروندى «ەستەلٸكتەر مۇراعاتىن» جاساۋ قولعا الىنعان. ايتۋلى مارافوندى دەستٷرلٸ تٷردە جىل سايىن مامىردىڭ بٸرٸنشٸ ونكٷندٸگٸندە ٶتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
