نوبەل اپتالىعى باستالعاننان ەڭ جارقىن عىلىمي اتاقتار مەن مەديتسينا, فيزيولوگييا, فيزيكا جەنە حيمييا سالاسىندا لاۋرەاتتار انىقتالدى. مەديتسينا مەن فيزيولوگييا سالاسىنىڭ لاۋرەاتتارى 3 قازان كٷنٸ بەلگٸلٸ بولدى. ول اتاقتىڭ يەسٸ – توكيو تەحنولوگييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ جاسۋشالى بيولوگييا مامانى يوسينوري وسۋمي (Yoshinori Ohsumi).
نوبەل كوميتەتٸنٸڭ باسپاسٶز حابارلاماسىندا بىلاي دەپ جازىلعان:
«وسۋميدٸڭ بۇل اشقان جاڭالىعى بٸزدٸڭ تٷسٸنٸگٸمٸزدەگٸ جاسۋشا ٶزٸندەگٸنٸ قالاي ٶڭدەيتٸنٸن تٷسٸندٸرەتٸن جاڭا پاراديگماعا جول اشادى. ول كٶپتەگەن فيزيولوگييالىق ٷدەرٸستەرگە اۋتوفاگتىڭ ماڭىزدىلىعىن تٷسٸندٸرەتٸن فۋندامەنتالدى تٷسٸنٸك قالىپتاستىردى. ولارعا اشتىققا بەيٸمدەلۋ مەن ينفەكتسيياعا قارسى تۇرۋ جاتادى.
اۋتوفاگييا – بۇل قوقىستاردان قۇرالعان جاسۋشانىڭ قاجەتسٸز بٶلٸكتەرٸن ٶڭدەۋ نەمەسە ۋتيليزاتسييا جاساۋ. بۇل ٷدەرٸسكە قويىلعان تەرمين ەكٸ گرەك سٶزٸنەن «ٶزٸ تاماقتانۋ» نەمەسە «ٶزٸ قورەكتەنۋ» دەگەن ماعىنانى بٸلدٸرەدٸ.
جالپى بۇل فەنومەن بۇرىننان بار, ونى عالىمدار ٶتكەن عاسىردىڭ 60-شى جىلدارى تاپقان. بٸراق, تەرەڭ بويلاماعان. 90-جىلدارى بۇنى وسۋمي جاسادى. ول تەجٸريبە جاساۋ ارقىلى اۋتوفاگقا جاۋاپ بەرەتٸن گەندەردٸ شىعاردى. وسى ەڭبەكتٸڭ ارقاسىندا شيرەك عاسىردان كەيٸن سىيلىق ٶز يەسٸن تاپتى. سونداي-اق, بٸراۋىزدان نوبەل سىيلىعىنا لايىقتى تاريحتاعى 39-شى عالىم ەتتٸ.
سونىمەن, لاۋرەاتتىڭ اشقان جاڭالىعى مىنانى دەلەلدەيدٸ: اشىعۋ ياعني, ورازا ۇستاۋ راسىندا ٸشكٸ اعزانى تازالايدى. بۇل نوبەل كوميتەتٸمەن دەلەلدەنگەن.
وسۋميدٸڭ ەرٸپتەستەرٸ اۋتوفاگييا اعزانى ەرتە قارتايۋدان ساقتايدى دەپ وتىر. تٸپتٸ, جاڭا جاسۋشالار تۋدىراتىندىقتان اعزانى جاسارتۋى دا مٷمكٸن. سەبەبٸ, ول كەزدە جارامسىز اقۋىزدار, زاقىمدالعان ٸشكٸ جاسۋشالى ەلەمەنتتەر اعزادان شىعارىلىپ, رەتكە كەلتٸرٸلەدٸ.
