كوللاج: ult.kz
بٷگٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات جۇلدىز سٷلەيمەنوۆانىڭ ٶكٸلەتتٸگٸن مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتۋ تۋرالى قاۋلى قابىلداندى. ايتا كەتەيٸك 29 قىركٷيەكتە قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ بولىپ جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا تاعايىندالدى. Ult.kz تٸلشٸسٸ ەكس-مەجٸلٸسمەننٸڭ ەرٸپتەسٸ, دەپۋتات جەنە 2023 جىلعا دەيٸن وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ بولعان اسحات ايماعامبەتوۆتەن مينيسترلٸكتەگٸ اۋىس-تٷيٸس تۋرالى بٸرقاتار سۇراققا جاۋاپ الدى.
دەپۋتات سۋ جاڭا مينيستردٸ لاۋازىمىنا لايىقتى بٸلٸكتٸ مامان دەپ باعالايدى.
«بۇل ساياسي مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ ەدەتتەگٸ روتاتسيياسى. بۇل قاتتى دٷربەلەڭ تۋعىزادى دەپ ويلامايمىن. مەمبەكەت باسشىسى شەشٸم شىعاردى. مينيستردٸڭ ٶزٸن جٷيەنٸ ٸشٸنەن بٸلەتٸن ٶتە بٸلٸكتٸ مامان, تالاپشىل باسشى دەپ بٸلەمٸن. بٸز ٶز تاراپىمىزدان ونىڭ باستامالارىنا زاڭدىق قولداۋ كٶرسەتەمٸز دەپ ويلايمىن. بەلگٸلٸ بٸر باستامالار بولادى دەپ ەسەپتەيمٸن, سەبەبٸ مەملەكەت باسشىسى بٸرقاتار تاپسىرمالار بەرگەن جەنە سول تاپسىرمالار اياسىندا جۇمىس ٸستەيمٸز», ‒ دەپ وتىر دەپۋتات ايماعامبەتوۆ.
مينيسترلەردٸڭ جيٸ اۋىسۋى دۇرىس پا, بۇرىس پا?
دەسە دە قوعامدا مينيسترلەردٸڭ جيٸ اۋىسۋى سالانىڭ دامۋىنا كەرٸ ىقپال ەتەدٸ دەپ ەسەپتەيتٸندەر كٶپ. بۇعان دەيٸنگٸ وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ عاني بەيسەمباەۆ قىزمەتٸندە 2 جىل عانا وتىردى. كەي بٸر ساراپشىلار بەيسەمباەۆتىڭ جۇمىسىن باعالاپ تا ٷلگەرمەگەندەرٸن ايتادى. بٸراق اسحات ايماعامبەتوۆ مينيسترلەردٸڭ جيٸ اۋىسۋى ٷلكەن پروبلەما دەپ ەسەپتەمەيدٸ.
«بٸرٸنشٸدەن, بۇل تيٸمدٸلٸككە بايلانىستى. ەكٸنشٸدەن, ساياسي قىزمەتكەرلەر دەر كەزٸندە اۋىسىپ وتىرعانى جٷيەگە جاقسى. مىسالى مەكتەپتٸڭ ديرەكتورى بولسا دەلٸك... بٸز مەكتەپتەرگە ارنايى روتاتسييالىق تەتٸكتٸ ەنگٸزگەن بولاتىنبىز. نە ٷشٸن ول روتاتسييا كەرەك? ٶيتكەنٸ جاڭا ادام كەلگەندە ونىڭ جاڭا يدەيالارى, جاڭا ۇسىنىستارى بولادى. سوندىقتان بۇل جٷيەنٸ جاقسارتادى. سول سەبەپتٸ اۋىس-تٷيٸس دەگەن قالىپتى جاعداي. اۋىس-تٷيٸستەر بولىپ تۇرادى. بۇعان ٷلكەن دٷربەلەڭ شىعاراتىنداي كەرەمەت مەسەلە رەتٸندە ٶز باسىم قارامايمىن», ‒ دەيدٸ مەجٸلٸسمەن.
عاني بەيسەمباەۆ قانداي مينيستر بولدى?
بۇرىنعى وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ عاني بەيسەمباەۆ ٶز قىزمەتٸنٸڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جازبا جارييالاپ, پەداگوگتەردٸڭ ەڭبەكاقىسى ەكٸ ەسە كٶتەرٸلٸپ, «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ قابىلدانىپ, ەكٸ جىلدا ٷش ۇستازعا «ەڭبەك ەرٸ» اتاعى بەرٸلٸپ, «كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» جوباسى قولعا الىنعانى تۋرالى ايتتى.
«وسى جىلدار ٸشٸندە جاڭا مەكتەپتەر سالۋمەن قاتار, مۇعالٸم مەرتەبەسٸ ارتىپ, بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ كٷشەيٸپ, زاماناۋي باعدارلامالار ەزٸرلەنٸپ, ينكليۋزيۆتٸ ەرٸ تەڭ بٸلٸم بەرۋگە ٷلكەن قادامدار جاسالدى. سونداي-اق العاش رەت مەكتەپتەگٸ بالا تەربيەسٸنە اسا مەن بەرٸپ بٸرىڭعاي تەسٸلدەرٸ بەكٸتٸلدٸ. بۇل جەتٸستٸكتەر پرەزيدەنتتٸڭ تٸكەلەي پەرمەنٸ مەن 600 مىڭ پەداگوگتٸڭ ٷزدٸكسٸز تٶككەن مانداي تەرٸنٸڭ جەمٸسٸ, بٸرلەسە اتقارعان ورتاق جۇمىستىڭ جەڭٸسٸ», ‒ دەدٸ ەكس-مينيستر.
سونداي-اق ول پرەزيدەنتكە, مۇعالٸمدەرگە, باق ٶكٸلدەرٸنە جەنە بٸرقاتار ۆەدومستۆولارعا العىس ايتتى.
عاني بەيسەمباەۆپەن دە جۇمىس ٸستەسكەن اسحات ايماعامبەتوۆ ول تۋرالى دا جىلى پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
«عاني مىرزامەن جۇمىس ٸستەدٸم. مينيسترلٸكتە ٸستەگەن كەزدە ٶزٸم شاقىرىپ, قىزمەتتەس بولدىق. وقۋلىق ورتالىعىندا دا, ىبىراي التىنسارين اتىنداعى ينستيتۋتتا دا قول استىمدا جۇمىس ٸستەدٸ. ٶزٸمنٸڭ ورىنباسارىم بولدى. تەك جاقسى جاعىنان تانيمىن, جامان باعا بەرە المايمىن. جالپى باعانى مۇعالٸمدەر مەن مەملەكەت باسشىسى بەرەدٸ. ٶز تاراپىمنان سەتتٸلٸك تٸلەيمٸن», – دەدٸ اسحات ايماعامبەتوۆ.
سٷلەيمەنوۆا جەكەمەنشٸك مەكتەپتەر داۋىن قالاي شەشپەك?
دەگەنمەن بٸلٸم سالاسىندا قوردالانعان مەسەلەلەر جەتكٸلٸكتٸ ەكەنٸن كٶپشٸلٸك بٸلٸپ وتىر. جاڭا تاعايىندالعان مينيسترگە بٸلٸكتٸلٸگٸن كٶرسەتۋٸنە مٷمكٸندٸك قازٸردٸڭ ٶزٸندە تۋىپ جاتىر. سەبەبٸ كٷنٸ كەشە ەلٸمٸزدەگٸ بٸرنەشە ونداعان جەكەمەنشٸك مەكتەپ يەلەرٸ مينيسترلٸك عيماراتىنىڭ الدىنا كەلٸپ شاعىمداندى. ولار مينيسترگە بيزنەستەرٸنە قاۋٸپ تٶنٸپ تۇرعانىن ايتپاق بولدى. سٶزدەرٸنشە «قارجى ورتالىعى» اق جەكەمەنشٸك مەكتەپتەرگە ەربٸر وقۋشى ٷشٸن 20 جىل بويى قارجىلاندىرۋعا مٸندەتتەلگەن, بٸراق قازٸر «قارجى ورتالىعى» اقشا بٶلمەي وتىر. سالدارىنان قاراجاتتىڭ تاپشىلىعىنان مەكتەپتەر جابىلۋدىڭ از-اق الدىندا تۇر. ٶڭٸرلٸك جەكەمەنشٸك مەكتەپ باسشىلارىنىڭ نازىن تىڭداۋعا وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸنٸڭ ٶزٸ شىقپادى, ورىنباسارىن جٸبەرگەن.
بۇل مەسەلە قالاي شەشٸلەتٸندٸگٸ ەلٸ بەلگٸسٸز. دەپۋتات اسحات ايماعامبەتوۆ مينيسترلٸك شەشەدٸ دەپ سەنەدٸ.
ايماعامبەتوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە بۇل مەسەلەدە باستى پروبلەما قارجىلاندىرۋ مەحانيزمٸ جەنە قاراجات تاپشىلىعى.
«مەنٸڭ ويىمشا قارجىلاندىرۋ مەحانيزمٸن قايتا قاراۋ كەرەك جەنە قوسىمشا قاراجات قاراستىرىلۋى تيٸس. وسى ەكٸ مەسەلە جەكەمەنشٸك مەكتەپتەردٸڭ باستى پروبلەماسى دەپ ويلايمىن. كەي مەكتەپتەر داعدارىسقا بايلانىستى بانكروت بولعان. سونداي-اق وڭتٷستٸك ٶڭٸردە تەك مەملەكەتتٸڭ قارجىلاندىرۋىنا جۇمىس ٸستەيتٸن مەكتەپتەر بار. ولار بيۋدجەتتەن قاراجات الادى دا, اتا-انالاردان ەشقانداي اقشا المايدى. سولارعا قازٸر قاتتى قيىن. سەبەبٸ ولارعا جالاقى تٶلەۋ كەرەك, ينفروقۇرىلىمدى ۇستاپ تۇرۋى كەرەك, سالىق پەن كوممۋنالدى تٶلەمدەردٸ تٶلەۋلەرٸ قاجەت. 2025 جىل بويى بٸزدە قارجىلاندىرۋدا قايتا- قايتا ٷزٸلٸس بولدى. مەن مينيسترلٸك شەشەدٸ دەپ ويلايمىن», ‒ دەدٸ دەپۋتات.
جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا كٸم?
جۇلدىز دوسبەرگەنقىزى قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك-مەدەني دامۋ كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ, «AMANAT» پارتيياسى اتىنان سايلانعان دەپۋتات بولدى.
جۇلدىز دوسبەرگەنقىزى سٷلەيمەنوۆا 1983 جىلى اقتٶبەدە دٷنيەگە كەلگەن. Əل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باكالاۆر, ماگيستراتۋراسىن بٸتٸرٸپ, PhD دوكتورلىعىن قورعاعان.
ەڭبەك جولىن اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ ستۋدەنتتٸك ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ۇيىمىنىڭ تٶرايىمى رەتٸندە باستاعان.
2021 جىلى پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ VII شاقىرىلىم دەپۋتاتى
بولىپ سايلانعانعا دەيٸن «نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸ» دببۇ-نىڭ الماتى قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸ فيليالىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتٸن اتقاردى.
دەپۋتات رەتٸندە ول 105 دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, بٸلٸم بەرۋ سالاسى, ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر, مەدەنيەت جەنە باسقا دا ٶزەكتٸ مەسەلەلەر كٶتەردٸ.
بالجان جەڭٸسقىزى
