Kollaj: ult.kz
Búgin Qazaqstan Respýblikasy Parlamenti Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Juldyz Súleimenovanyń ókilettigin merziminen buryn toqtatý týraly qaýly qabyldandy. Aita keteiik 29 qyrkúiekte Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń jarlyǵymen Oqý-aǵartý ministri bolyp Juldyz Súleimenova taǵaiyndaldy. Ult.kz tilshisi eks-májilismenniń áriptesi, depýtat jáne 2023 jylǵa deiin Oqý-aǵartý ministri bolǵan Ashat Aimaǵambetovten ministrliktegi aýys-túiis týraly birqatar suraqqa jaýap aldy.
Depýtat sý jańa ministrdi laýazymyna laiyqty bilikti maman dep baǵalaidy.
«Bul saiasi memlekettik qyzmetkerlerdiń ádettegi rotatsiiasy. Bul qatty dúrbeleń týǵyzady dep oilamaimyn. Membeket basshysy sheshim shyǵardy. Ministrdiń ózin júieni ishinen biletin óte bilikti maman, talapshyl basshy dep bilemin. Biz óz tarapymyzdan onyń bastamalaryna zańdyq qoldaý kórsetemiz dep oilaimyn. Belgili bir bastamalar bolady dep esepteimin, sebebi memleket basshysy birqatar tapsyrmalar bergen jáne sol tapsyrmalar aiasynda jumys isteimiz», ‒ dep otyr depýtat Aimaǵambetov.
Ministrlerdiń jii aýysýy durys pa, burys pa?
Dese de qoǵamda ministrlerdiń jii aýysýy salanyń damýyna keri yqpal etedi dep esepteitinder kóp. Buǵan deiingi Oqý-aǵartý ministri Ǵani Beisembaev qyzmetinde 2 jyl ǵana otyrdy. Kei bir sarapshylar Beisembaevtyń jumysyn baǵalap ta úlgermegenderin aitady. Biraq Ashat Aimaǵambetov ministrlerdiń jii aýysýy úlken problema dep eseptemeidi.
«Birinshiden, bul tiimdilikke bailanysty. Ekinshiden, saiasi qyzmetkerler der kezinde aýysyp otyrǵany júiege jaqsy. Mysaly mekteptiń direktory bolsa delik... Biz mektepterge arnaiy rotatsiialyq tetikti engizgen bolatynbyz. Ne úshin ol rotatsiia kerek? Óitkeni jańa adam kelgende onyń jańa ideialary, jańa usynystary bolady. Sondyqtan bul júieni jaqsartady. Sol sebepti aýys-túiis degen qalypty jaǵdai. Aýys-túiister bolyp turady. Buǵan úlken dúrbeleń shyǵaratyndai keremet másele retinde óz basym qaramaimyn», ‒ deidi májilismen.
Ǵani Beisembaev qandai ministr boldy?
Burynǵy Oqý-aǵartý ministri Ǵani Beisembaev óz qyzmetiniń aiaqtalýyna bailanysty áleýmettik jelide jazba jariialap, pedagogterdiń eńbekaqysy eki ese kóterilip, «Pedagog mártebesi týraly» Zań qabyldanyp, eki jylda úsh ustazǵa «Eńbek Eri» ataǵy berilip, «Keleshek mektepteri» jobasy qolǵa alynǵany týraly aitty.
«Osy jyldar ishinde jańa mektepter salýmen qatar, muǵalim mártebesi artyp, balalardyń qaýipsizdigi kúsheiip, zamanaýi baǵdarlamalar ázirlenip, inkliýzivti ári teń bilim berýge úlken qadamdar jasaldy. Sondai-aq alǵash ret mekteptegi bala tárbiesine asa mán berip biryńǵai tásilderi bekitildi. Bul jetistikter Prezidenttiń tikelei pármeni men 600 myń pedagogtiń úzdiksiz tókken mandai teriniń jemisi, birlese atqarǵan ortaq jumystyń jeńisi», ‒ dedi eks-ministr.
Sondai-aq ol Prezidentke, muǵalimderge, BAQ ókilderine jáne birqatar vedomstvolarǵa alǵys aitty.
Ǵani Beisembaevpen de jumys istesken Ashat Aimaǵambetov ol týraly da jyly pikir bildirdi.
«Ǵani myrzamen jumys istedim. Ministrlikte istegen kezde ózim shaqyryp, qyzmettes boldyq. Oqýlyq ortalyǵynda da, Ybyrai Altynsarin atyndaǵy institýtta da qol astymda jumys istedi. Ózimniń orynbasarym boldy. Tek jaqsy jaǵynan tanimyn, jaman baǵa bere almaimyn. Jalpy baǵany muǵalimder men Memleket basshysy beredi. Óz tarapymnan sáttilik tileimin», – dedi Ashat Aimaǵambetov.
Súleimenova jekemenshik mektepter daýyn qalai sheshpek?
Degenmen bilim salasynda qordalanǵan máseleler jetkilikti ekenin kópshilik bilip otyr. Jańa taǵaiyndalǵan ministrge biliktiligin kórsetýine múmkindik qazirdiń ózinde týyp jatyr. Sebebi kúni keshe elimizdegi birneshe ondaǵan jekemenshik mektep ieleri ministrlik ǵimaratynyń aldyna kelip shaǵymdandy. Olar ministrge biznesterine qaýip tónip turǵanyn aitpaq boldy. Sózderinshe «Qarjy ortalyǵy» AQ jekemenshik mektepterge árbir oqýshy úshin 20 jyl boiy qarjylandyrýǵa mindettelgen, biraq qazir «Qarjy ortalyǵy» aqsha bólmei otyr. Saldarynan qarajattyń tapshylyǵynan mektepter jabylýdyń az-aq aldynda tur. Óńirlik jekemenshik mektep basshylarynyń nazyn tyńdaýǵa Oqý-aǵartý ministriniń ózi shyqpady, orynbasaryn jibergen.
Bul másele qalai sheshiletindigi áli belgisiz. Depýtat Ashat Aimaǵambetov ministrlik sheshedi dep senedi.
Aimaǵambetovtyń pikirinshe bul máselede basty problema qarjylandyrý mehanizmi jáne qarajat tapshylyǵy.
«Meniń oiymsha qarjylandyrý mehanizmin qaita qaraý kerek jáne qosymsha qarajat qarastyrylýy tiis. Osy eki másele jekemenshik mektepterdiń basty problemasy dep oilaimyn. Kei mektepter daǵdarysqa bailanysty bankrot bolǵan. Sondai-aq Ońtústik óńirde tek memlekettiń qarjylandyrýyna jumys isteitin mektepter bar. Olar biýdjetten qarajat alady da, ata-analardan eshqandai aqsha almaidy. Solarǵa qazir qatty qiyn. Sebebi olarǵa jalaqy tóleý kerek, infroqurylymdy ustap turýy kerek, salyq pen kommýnaldy tólemderdi tóleýleri qajet. 2025 jyl boiy bizde qarjylandyrýda qaita- qaita úzilis boldy. Men ministrlik sheshedi dep oilaimyn», ‒ dedi depýtat.
Juldyz Súleimenova kim?
Juldyz Dosbergenqyzy QR Parlamenti Májilisiniń Áleýmettik-mádeni damý komitetiniń múshesi, «AMANAT» partiiasy atynan sailanǵan depýtat boldy.
Juldyz Dosbergenqyzy Súleimenova 1983 jyly Aqtóbede dúniege kelgen. Əl-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq Ýniversitetiniń bakalavr, magistratýrasyn bitirip, PhD doktorlyǵyn qorǵaǵan.
Eńbek jolyn atalǵan ýniversitettiń stýdenttik ózin-ózi basqarý uiymynyń tóraiymy retinde bastaǵan.
2021 jyly Parlament Májilisiniń VII shaqyrylym depýtaty
bolyp sailanǵanǵa deiin «Nazarbaev Ziiatkerlik mektepteri» DBBU-nyń Almaty qalasyndaǵy fizika-matematika baǵytyndaǵy Nazarbaev Ziiatkerlik mektebi filialynyń direktory qyzmetin atqardy.
Depýtat retinde ol 105 depýtattyq saýal joldap, bilim berý salasy, áleýmettik máseleler, mádeniet jáne basqa da ózekti máseleler kóterdi.
Baljan Jeńisqyzy
