نۇرتٶرە جٷسٸپ: ايىپتاۋ – وڭاي, اقيقاتقا قول جەتكٸزۋ – قيىن

نۇرتٶرە جٷسٸپ: ايىپتاۋ – وڭاي, اقيقاتقا قول جەتكٸزۋ – قيىن


قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ دەپتۋتاتى نۇرتٶرە جٷسٸپ ەۋروپا پارلامەنتٸنٸڭ قازاقستانعا قاتىستى ارنايى قارارىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«فرانتسييانىڭ ستراسبۋرگ قالاسىندا ەۋروپا پارلامەنتٸنٸڭ بيىلعى العاشقى پلەنارلىق وتىرىسى ٶتكەن ەكەن. سول وتىرىستا قازاقستانداعى قاڭتار وقيعالارى تالقىلانىپ, ەۋروپا پارلامەنتٸ قازاقستانعا قاتىستى ارنايى قارار قابىلداپتى. بۇل بٸرجاقتى قابىلدانعان قارار. الىستا وتىرىپ, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە ورىن العان وقيعالار تۋرالى بۇلاي سىرتتان تون پٸشۋ دۇرىس ەمەس. الدىمەن ەلدەگٸ جاعدايدىڭ قانداي بولعانى, وقيعالاردىڭ قالاي ٶربٸگەنٸ جٶنٸندە ەرتٷرلٸ اقپارات كٶزدەرٸنەن شىنايى اقپارات الۋ قاجەت ەدٸ. بۇل ٷشٸن پارلامەنتارالىق ٸس-قيمىل ارنالارىنىڭ اقپاراتتارىن پايدالانۋ اقىلعا قونىمدى بولار ەدٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي ەۋروپا پارلامەنتٸ بٸرقاتار باق پەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جەلسٶزدەردٸ عانا باسشىلىققا العانعا ۇقسايدى. بٸر نەرسەنٸڭ باسىن اشىپ الۋ قاجەت. قاڭتار دٷربەلەڭٸ كەزٸندە بەيبٸت شەرۋگە شىققاندار بولدى. بۇل داۋسىز دەرەك. ال ارى قاراي جاعدايدى ۋشىقتىرىپ, ارانداتۋ ەرەكەتتەرٸنە بارعان بٷلٸكشٸل, بۇزاقى پيعىلداعىلار بولعانى دا انىق. جاپپاي توناۋعا, ٶرتەۋ مەن قيراتۋعا كٸرٸسكەندەر سولار», - دەدٸ ول.

سەناتور قازٸر ەلٸمٸزدەگٸ قۇزىرلى ورگاندار بۇل وقيعانى تٷپ-تامىرىنا دەيٸن تەكسەرٸپ جاتقانىنا باسا نازار اۋدارتادى.

«ەكٸنشٸ مەسەلە. وقيعالار بارىسىنا تەرەڭ ساراپتاما جٷرگٸزەتٸن بولساق, بەيبٸت شەرۋ قاڭتاردىڭ العاشقى كٷندەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ باتىس ايماعىنان باستالىپ, ەشقانداي بٷلٸك بولماعانىن كٶرەمٸز. تٸپتٸ «الماتى تراگەديياسىنان» كەيٸن باتىس ٶڭٸردە, ماڭعىستاۋ جاقتا ساباقتى بۇتا دا سىنعان جوق. ەشتەڭە بٷلٸنگەن جوق. بيلٸك تاراپىنان قانداي دا بٸر قاتتى قىسىم بولماعانى بەلگٸلٸ. ازاماتتاردىڭ بەيبٸت شەرۋگە شىعۋ, ٶز تالاپتارىن بٸلدٸرۋ قۇقىعى ساقتالدى. شەرۋگە شىققاندار گازدىڭ باعاسىن تٷسٸرۋ تۋرالى تالاپ ەتتٸ. بيلٸك بۇل تالاپتى ورىندادى. مەملەكەت باسشىسى «بارلىق تالاپتار ەسكەرٸلەدٸ, تيٸستٸ شەشٸمدەر قابىلدانادى» دەپ ايتتى. ارتىنشا ٷكٸمەت دوعارىسقا كەتتٸ. ەلدە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق ناقتى شارالار قابىلداناتىنى حابارلاندى», - دەدٸ نۇرتٶرە جٷسٸپ.

الايدا, ول قازاقستانعا قارسى اگرەسسييا جاساعىسى كەلگەندەر مۇنىمەن قاناعاتتانىپ قالماعاندىعىن اتاپ ٶتەدٸ. 

«بەيبٸت شەرۋدٸڭ ارتىن لاڭكەستٸك ەرەكەتتەرگە ۇلاستىرۋدى كٶزدەپ, بۇلعاقتى باستاپ جٸبەردٸ. ٷشٸنشٸ كٷشتەر ەل ٸرگەسٸن شايقاۋعا ۇمتىلدى. ەۋەلگٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق تالاپتار جايىنا قالدى. ەلٸمٸزدٸڭ بٸرقاتار ايماعىندا مەملەكەتتٸك مەكەمەلەرگە, ەكٸمشٸلٸكتەر مەن ساۋدا ورتالىقتارىنا, دٷكەندەرگە قاراقشىلىق شابۋىل جاسالدى. جاعداي شەكتەن شىعىپ كەتكەن سوڭ قۇزىرلى ورگاندار حالىقتى قورعاۋ ٷشٸن قارۋ قولدانۋعا مەجبٷر بولدى. مۇنداي جاعدايدا بٷلٸكشٸلەرمەن كەلٸسسٶزگە كەلۋ مٷمكٸن بولماي قالدى. «ازاتتىقتىڭ التىن بەسٸگٸ» اتانعان الماتىنى وت پەن ٶرتكە وراپ, اياۋسىز قيراتۋ ورىن الدى.باسقا بٸرقاتار ايماقتا بٸر ورتالىقتان باسقارىلعان بٷلدٸرۋ ەرەكەتتەرٸ جالعاستى. مەملەكەتٸمٸزدٸڭ تاعدىرى قىل ٷستٸندە تۇردى. سىرتقى كٷشتەر جاعدايدى ٶز ماقساتتارىنا پايدالانىپ, قازاقستاندى وتقا وراعىسى كەلگەنٸن كٶزٸ قاراقتى ادامداردىڭ بەرٸ كٶردٸ. سوندىقتان ازاماتتاردىڭ بەيبٸت شەرۋگە شىعۋىن شەكتەپ, قۇقىقتارىن بۇزدى دەگەن ايىپ تٸپتەن رەتسٸز. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باسشىلىعى تاپسىرعان رەسمي تەرگەپ-تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ جارييالانعانعا دەيٸن مۇنداي قۇجاتتى قابىلداۋ دا قيسىنسىز. تەرگەپ-تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ حالىقارالىق قوعامداستىققا ۇسىنىلاتىن بولار. سول كەزدە ەل دە, ەلەمدٸك قاۋىمداستىق تا اقيقاتقا كٶز جەتكٸزەتٸن بولادى», - دەدٸ نۇرتٶرە جٷسٸپ.