جاقىن كٷندەرٸ اۋىلدىق وكرۋگتەر, اۋىلدار مەن كەنتتەر ەكٸمٸن تٸكەلەي سايلاۋ باستالادى. ماڭىزدى ساياسي وقيعا قارساڭىندا ساياساتتانۋشى, ە. ا. بٶكەتوۆ اتىنداعى قارۋ «ساياساتتانۋ جەنە ەلەۋمەتتانۋ» كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى ەلدوس جۇماعۇلوۆ پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«اۋىل ەكٸمدەرٸنە ٷمٸتكەرلەردٸ تٸركەۋ اياقتالىپ, كەشە 18.00 باستاپ ٷگٸت-ناسيحات جۇمىسى باستالىپ كەتتٸ.
بۇل سايلاۋدىڭ ورنى بٶلەك. پارلمەنتكە نەمەسە مەسليحاتقا سايلاناتىن دەپۋتاتتارعا قاراعاندا اۋىل ەكٸمٸن سايلاۋدىڭ ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸكتەرٸ بار. دەپۋتات پەن ەكٸم قىزمەتٸ - جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ ەكٸ تٷرلٸ دەڭگەيٸ. دەپۋتات سايلاۋشى الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ۇجىممەن بٸرگە بٶلٸسسە, اۋىل ەكٸمٸنٸڭ جۇمىسى تۇرعىنداردىڭ كٶز الدىندا. ونىڭ بارلىق جۇمىسىنا تٸكەلەي باعا بەرۋگە بولادى. جول, سۋ مەن ەلەكتر جارىعى جەنە جايىلىمىنان قامتاماسىز ەتۋدەن باستاپ باسقا دا كٶپتەگەن اۋىلدىڭ كٷيبٸڭ تٸرلٸگٸن شەشۋ ەكٸمنٸڭ شارۋاعا پىسىق بولۋىن تالاپ ەتەدٸ. ول كابينەتتە, جۇمساق كرەسلودا تىنىش وتىرا المايدى. حالىق ونى وتىرعىزبايدى دا.
ەكٸمدٸككە ٷمٸتكەرلەر ٶزٸن-ٶزٸ ۇسىناتىندارمەن بٸرگە پارتييالار تاراپىنان دا ۇسىنىلاتىنىن بٸلەمٸز. 10 شٸلدەدەگٸ مەلٸمەتتەر بويىنشا 730 ورىنعا 2500 دەي ٷمٸتكەر تٸركەلگەن. سونىڭ 1600 جۋىعى ٶزٸن-ٶزٸ ۇسىنعاندار, ال 869 پارتييالار ۇسىنعان.
ساياسي پارتييالاردىڭ ٸشٸندە ەڭ كٶپ ٷمٸتكەردٸ:
- «NurOtan» پارتيياسى ۇسىندى – 586 ادام,
- «اۋىل» - 104 ادام,
- قحپ -70 ادام,
«ADAL» – 56 ادام,
«اقجول» - 53 ادام.
ايتا كەتۋ كەرەك, جسدپ پارتيياسى بٸردە-بٸر ٷمٸتكەردٸ ۇسىنعان جوق. بۇل مەلٸمەتتەر الدىن الا. اقپارات جاڭارا تٷسەدٸ, دەگەنٸمەن بۇل سايلاۋدا تاعى دا بارلىق پارتييالاردىڭ بەلسەندٸ ەمەس ەكەنٸن بايقايمىز», - دەدٸ ول.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, پارتييالار اۋىلعا بەت بۇرۋى تيٸس.
«جالپى 4 جىلدىڭ ٸشٸندە 2300 دەن استام اۋىل ەكٸمٸ سايلاناتىنىن ەسكەرسەك, پارتييالار جەرگٸلٸكتٸ حالىقپەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ جاقسى مٷمكٸندٸگٸ تۋىنداپ وتىر. باسقاشا ايتقاندا پارتييالار اۋىلعا بەت بۇرۋى تيٸس. ەگەر ٷمٸتكەر پارتييا اتىنان سايلانسا, ول اۋىلداعى نەمەسە كەنتتەگٸ پارتييانىڭ بەتكە ۇستار تۇلعاسىنا اينالادى. تۇرعىندار ەكٸمنٸڭ جۇمىسىن پارتييانىڭ بەدەلٸمەن بايلانىستىراتىنى سٶزسٸز. كەلەسٸ پارلامەنت سايلاۋىندا سايلاۋشى پارتيياعا وسى ەكٸمدەردٸڭ جۇمىسى ارقىلى باعا بەرەدٸ. وسىنداي جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنە وتىرىپ «NurOtan» پارتيياسىنان باسقالارى بۇل سايلاۋعا بەلسەندٸ قاتىسۋدان شەگٸنشەكتەپ تۇر. تسيفرلار وسىلاي سٶيلەيدٸ. ٶكٸنٸشتٸ ەرينە.
«NurOtan» ساياسي تەحنولوگتارى ەلدەگٸ جالعىز جاۋاپتى پارتييامىز دەپ تاعى جارييا سالاتىن بولدى. جەتەكشٸ پارتييا ٷمٸتكەرلەر ۇسىنۋ بويىنشا سايلاۋ وكرۋگتەرٸنٸڭ 80% استامىن قامتىپ وتىر. جەتەكشٸ پارتييانىڭ امبيتسيياسى كٷشتٸ. باۋىرجان بايبەك ٶز پوستىندا «پارتييا بۇل سايلاۋعا بارىنشا دايىن. قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتى جٷرگٸزگەن زەرتتەۋلەردٸ, پارتييانىڭ قوعامدىق قابىلداۋ بٶلمەلەرٸنٸڭ دەرەكتەرٸن تالداۋدى جەنە جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردەگٸ قوعامدىق-ساياسي احۋالدى مونيتورينگتەۋ نەتيجەلەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, بٸز سايلاۋ وكرۋگتەرٸنٸڭ 80%-ىن جەڭۋدٸ كٶزدەپ وتىرمىز», - دەپ اتاپ ٶتتٸ. پارتييا ۇسىنعان 586 ٷمٸتكەردٸڭ ەلەۋمەتٸك بەينەسٸنە ٷڭٸلەتٸن بولساق, ونىڭ 36 %-نان استامى جاڭا تۇلعالار. ٷمٸتكەرلەردٸڭ ورتاشا جاسى - 46 جاس. ەيەلدەر ٶكٸلدەرٸ – 11%, 35 جاسقا دەيٸنگٸ جاستار – 14%.
پارتييا ٶز كانديداتتارىن ۇسىنا وتىرىپ, بٸرٸنشٸ بۋىن ەكٸمدەردٸڭ ەل پرەزيدەنتٸ ۇسىنعان «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى اياسىندا حالىقپەن ٶزارا ەرەكەتتەستٸگٸنٸڭ جاڭا مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرا وتىرىپ, زاماناۋي تەسٸلدەردٸ ەندٸرۋدە. «NurOtan» ٶز تٶراعاسى ن.نازارباەۆتىڭ «سەنٸم. ديالوگ. بولاشاققا نىق قادام» اتتى پارتييانى جٷيەلٸ قايتا جانداندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا ايماقتىق پارتييا اپپاراتتى جاڭارتىپ, جاڭا ٷمٸتكەرلەرگە دە ارقا سٷيەپ وتىر. پارتييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ ايتۋى بويىنشا, پارتييانىڭ ماقساتى جەڭٸس قانا ەمەس, ەڭ باستىسى اۋىلداردىڭ دامۋىنا جٷيەلٸ جاعداي جاساۋ.
الداعى ون كٷندٸكتە اۋىل, كەنت, اۋداندىق ماڭىزداعى قالا ەكٸمدەرٸنە ٷمٸتكەرلەردٸڭ ناسيحات جۇمىسىن بايقايتىن بولامىز. بۇل جالپى ٷمٸتكەرلەرگە عانا ەمەس, پارتييالارعا دا, جالپى قوعام ٷشٸن دە جاڭا ساياسي تەجٸريبە بولماق. ٷمٸتكەرلەرگە سايلاۋعا دەيٸن دە, سايلانىپ ەكٸم بولعاننان كەيٸن دە تەر تٶگٸپ جۇمىس ٸستەۋ كەرەك. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ساياسي مەدەنيەتٸ قازٸر ٶسٸپ كەلەدٸ. ولاردى قۇر سٶزبەن الداي المايسىڭ. ولارعا ناقتى ٸستٸڭ ادامى قاجەت. اۋىلدا كٶپ تۇرعىن تۇرمايتىنىن ەسكەرسەك, سايلاۋ نەتيجەلەرٸن دە تەكسەرۋ دە قيىن ەمەس. اۋىل ەكٸمٸن اۋىل جينالىسىنا سالىپ قاجەت بولسا سٸلكٸلەپ الۋلارى دا مٷمكٸن.
بۇل سايلاۋ حالىقتىڭ بەلسەندٸلٸگٸن وياتىپ بيلٸكتٸ مەملەكەت ەمەس ٶزدەرٸ قالىپتاستىراتىنا سەنٸم بەرەدٸ. ەرينە بۇل سايلاۋدا ايتىس-تارتىس بولۋى مٷمكٸن. كٶڭٸلٸ تولمايتىندار دا بولادى. بۇل زاڭدىلىق. ەڭ باستىسى ٷمٸتكەرلەر سايلاۋ ناۋقانىندا ۇسىناتىن باعدارلامالار, ۋەدەلەردٸ ەرتەڭ ورىنداي الاتىنا ەڭ الدىمەن ٶزدەرٸ سەنٸمدٸ بولۋى قاجەت. 4 جىل دەگەن كٶپ ۋاقىت ەمەس. بارلىعى حالىقتىڭ كٶز الدىندا. سوندىقتان سايلاۋعا تٷسەتٸن ٷمٸتكەرلەر جاۋاپكەرشٸلٸك پەن سالماقتى سەزٸنەدٸ دەپ ويلايمىز» - دەپ جازدى ول ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا.
