ٶتكەن ٶمٸر دەپ باتتيتىپ ايتار ەشتەڭەم جوق. ەكٸ جاستىڭ بٸرٸنە دە كەلمەگەنٸمدٸ بٸلەسٸڭ عوي. سٶيتە تۇرا قايداعى مەن جايداعىنىڭ جايلاۋىنا ەرتە شىعارىپ, كەش قايتارعان قايران كٷندەردٸڭ بەتٸ سىزىلىپ, شەتٸ كەتٸلگەن, اتاۋى ٶشكٸندەپ, ەۋەنٸ ەسكٸرگەن, كەيٸ تٸپتٸ ەگٸلٸپ تۇرىپ تا ەلٸتە المايتىن كٷيتاباقتارىن بٸرٸن الىپ, بٸرٸن سالىپ قوپارىستىرىپ وتىراتىن ەدەتٸم بار-دى. ٶتكەندٸ قييالداۋ تاماقتى قىجىلداتىپ تۇرىپ بال جالاعانمەن بٸردەي ەمەس پە. حوش. سۋ بٷركٸمەسەڭ بەدەرٸ بٸلٸنبەستەي بولىپ تاڭباسى كٷڭگٸرت تارتقان سوناۋ بٸر ەسكٸ كٷندەردٸڭ ەسٸگٸنەن سىعالاعان ەم, جاقتاۋعا سٷيەنگەن كٷيٸ تەرەزەگە تەلمٸرٸپ سەن تۇر ەكەنسٸڭ. شىرت ەتە قالدىم. سودان سوڭ بارىپ ەسٸمە تٷستٸ, ەلەگٸزە توسىپ تەرەزەدەن تەلمٸرٸپ تۇراتىنسىڭ...
تٶبەڭ كٶرٸنگەندە تٶزٸمٸمنٸڭ سوڭعى تامشىسى ٷزٸلٸپ تٷسەتٸن. كەشەگٸ ەسسٸز ٶبٸستٸڭ تەتتٸ ۋىنان ەلٸ ەس جييا الماي تىزداياقتاعان قييالىم ٶزٸمنەن بۇرىن لاپ قويىپ, قاۋىرسىنداي قالقىپ بارىپ الاقانىڭا قۇلار ەدٸ. ال ٶزٸم نەگە ەكەنٸن, سەل بٶگەلٸپ سىرتقا بەتتەيتٸنمٸن. ٷزٸلە توسۋ مەن ۇزاق كٷتتٸرٸپ قويۋ قاي قىلىعىمىزدىڭ بوداۋى ەكەن, وسى? سىرتقا شىعا... شالبار كيگەندٸ تانىسقان سەتٸندە-اق شىرق اينالدىرىپ, شىنجىرلاپ الا قوياتىن قايسى بٸر قۇربىلارىمداي ەلپەڭدەپ كەپ مويىنىڭا اسىلار دەت قايدا. قىمسىنا كٶز تٶڭكەرٸپ, جاناردا تۇنعان ساعىنىشىمدى ٷنسٸز لاق ەتكٸزۋگە عانا مۇرسام بولاتىن. سەن جىلى جىمياتىنسىڭ. سوسىن ٷنسٸز بۇرىلىپ, يىقتاسا بەرە ٶزٸمٸزدەن كٶرٸ باتىلداۋ ساۋساقتارىمىز بٸرٸن بٸرٸ اداسپاي تاۋىپ, ايقاسا قۇشىسقان كٷيٸ تاساعا قاراي جەتەلەپ ەكەتەتٸن. وندايدا ەكەۋمٸزدە ەرٸك قالۋشى ما ەدٸ...
...جانارىممەن جانارىڭ تٷيٸسكەن سەتتەر از. ٶزٸڭنٸڭ دە جانىڭدى جۇلىپ جەپ, ٶزگەنٸڭ دە ەس-اقىلىن قايىرۋسىز قاڭعىرتىپ جٸبەرەردەي عاشىقتىق وتىنا شارپىلدىم دەي الماسپىن. جٷزٸڭنەن تەك مەيٸرٸم مەن مۇڭ ەسٸپ تۇراتىنى ەسٸمدە. سونىڭ ٶزٸنە ماگنيتتەي تارتىلىپ, ماتالىپ قالعانىمدى جاسىرمايمىن. ٶزٸن بٸرەۋدٸڭ جانتارتىپ, جاقسى كٶرگەنٸن بٸلگەن سەتتە-اق مەنمەندٸگٸ ويانىپ, سول ادامداعى بار اسىلدىڭ كٷل-پارشاسىن شىعارۋعا قۇمارتىپ, ەلٸرە باس كٶتەرەتٸن قورقاۋ سەزٸمٸم ساعان جٷرمەپتٸ. ٶزٸڭدٸ شىن سٷيگەن شىعارمىن.
تاس قۇشاقتاي, جەل ٷرگەن ماقپال شاشىڭا جٷزٸمدٸ كٶمٸپ تۇرىپ «ەكەۋمٸز مەڭگٸ بٸرگە بولامىز!» دەر ەدٸم. «ٶكٸنەسٸڭ عوي». وسىلاي دەيسٸڭ دە جەڭٸل كٷرسٸنەسٸڭ. «نەگە?» ٷنسٸزدٸك. «نەگە? – دەيمٸن, بۇل جولى داۋىسىم قاتقىلداۋ شىعىپ, - نەگە?» «جە, بولدى, كەيٸن كٶرەسٸڭ عوي ٶزٸڭ». جەڭٸل كٷرسٸنٸس. قۇشاعىمدى قىسا تٷسەم. بويىمدى قۋانىش كەرنەيدٸ. ٶكٸنەتٸنٸم ٷشٸن ەمەس. ەلٸ دە بٸرگە بولاتىنىمىزدى ويلاپ...
...سەزٸمٸم ەشكەرە بولعاندا, تٸپتٸ تۇسىمنان ٶتٸپ بارا جاتىپ توسىن ەڭگٸمەنٸ قۇلاعى شالعان كٶلدەنەڭ كٸسٸدەي ەلەڭ ەتپەدٸڭ. قۇددى تۋمىسىڭنان ٶزٸڭە تيەسٸلٸ دٷنيەڭدٸ قابىلداپ العانداي مارعاۋ ەدٸڭ. تاڭ قالدىم. سوسىن... سەسكەنە باستادىم. ييا, باستاپقى سابىرلى قالپىڭ كٶز الدىمدا ٸز جاسىرىپ, بارا-بارا كٷيگەلەككە اينالدىڭ. ٶزٸڭدٸ قالاي ۇستارىڭدى بٸلمەيتٸن ەدٸڭ. ىنتىقتىعىم اسقىندى دەدٸڭ. سوندا بارىپ بۇيدامدى قولىڭا ۇستاتىپ, بايانسىز بولاشاقتى بەتكە العانىمدى ۇقتىم. ۇقتىم دا, العاشقى كەمەرٸندە كٶلكٸلدەپ, بۇلقىنعان سەزٸمٸمدٸ ەندٸگٸ جەردە بۋىپ ۇستاۋعا بەكٸدٸم. سەن ويلاعانداي ٶزٸڭدٸ بٸر-اق كٷندە جەك كٶرٸپ كەتكەن جوقپىن. بار بولعانى بويىمدى اۋلاق سالۋعا تىرىستىم ەمەس پە...
...سەنٸمەن قالاي تانىسقانىم ەسٸمدە جوق. قايتىپ تابىسقانىمىز دا. ەيتەۋٸر تابىسقانىمىز راس قوي? ول جەنە جىلدىڭ قاي مەزگٸلٸ ەكەنٸن ۇمىتپاپپىن. قىزىقسىز, ماڭىزدىلاۋ كەپ. قوس قيىردان قۇيىلا كٶشكەن جولىمىز بٸرازعا دەيٸن بٷيٸرلەسٸپ كەپ, كەنەت بەت-بەتٸنە بۇرىلا قاشارىن و باستا-اق مەڭزەگەندەي. سولاي. ەڭكەيٸپ بارىپ مەڭگٸلٸككە ماڭداي تٸرەيتٸن ىرعاقسىز ٶمٸردٸڭ, بولماعاندا كٶكتەمٸندە قاۋىشىپ, كٷزٸندە كەتٸسۋدٸ جازباپتى, ەكەۋمٸزگە. كەۋدەسٸندە جانى باردىڭ جٷرەگٸن مۇزداتىپ, كٶڭٸلٸن ەل كٶشكەندەي قۇلازىتار كٷزدە جاراستىق. ەكبەتتەگەن كٷنٸنٸڭ ٶزٸ باقىتسىزبىن دەپ ەگٸلٸپ تۇرعان جەرٸڭنەن ەستاندى سەزٸممەن تۇساپ, ەلدەبٸر نەزٸك ٷمٸتتٸڭ كەزەگٸنە تۇرعىزىپ كەتە باراتىن كٶكتەمدە قوش ايتىستىق. شاماسى, بٸرٸمٸزدٸ بٸرٸمٸز سىزدى جەردەن كٶتەرٸپ اپ, تەرەزەنٸڭ الدىنا – كٷنشۋاققا قويىپ كەتكەن سەكٸلدٸمٸز...
...«مەڭگٸ بٸرگە بولامىز» دەيتٸنسٸڭ. «ٶكٸنەسٸڭ عوي» دەيتٸنمٸن. سوندا دا ەيتەۋٸر بٸردەڭەدەن كٷدٸكتەنبەگەنٸڭە... جىنىم كەلگەن جوق. جانىم اشىدى. ۇرتى مەن ۋىسى تەتتٸگە تولىپ تۇرىپ تا, قاشان تاباقتىڭ تٷبٸ كٶرٸنگەنشە داستارحانعا كٶز ساتۋىن قويمايتىن بالا سيياقتى ەدٸڭ. تەزٸرەك بٷگٸننٸڭ نٷكتەسٸ قويىلىپ, تەزٸرەك ەرتەڭ باستالسا ەكەن دەپ ەلەگٸزٸپ تۇراتىنسىڭ. ال سول ەرتەڭ – سەن ٷشٸن ەمەس, ەكەۋمٸز ٷشٸن قۇرىعىن كٶلدەنەڭ ۇستاپ, جول توسقان قۇردىمنىڭ ٶزٸ ەكەنٸن پارىقتاپ جاتپادىڭ.
قۇداي تٸلەۋٸمدٸ بەرٸپ, حابارسىز كەتكەنٸڭە قۋانا المادىم. ٶكٸنگەم دە جوق. قايىرىلماۋى مٷمكٸن ەمەس دەدٸم. قايتىپ كەلمەسە ەكەن دەدٸم. ساعىندىم!
...نەگە ەكەنٸن, سەنٸ ويلاسام, وسىدان ون نەشە جىل بۇرىن ايتقان بٸر ەڭگٸمەڭ ەسٸمە تٷسەدٸ. تاپ سول سەتتە قانداي ەسەردە بولعانىم ۇمىت. مەن بەرمەسەم كەرەك. اسسا سونداعى ەكٸ كەيٸپكەردٸڭ بٸرٸن اياپ, ەكٸنشٸسٸن جەك كٶرگەن تٷر تانىتقان شىعارمىن. ەيتەۋٸر ەدەپكٸ - قوس عاشىقتىڭ ەڭ ەدەمٸ ەڭگٸمەسٸنە بالاناتىن جالعان ٷنسٸزدٸكتٸڭ الدىن وراۋ دەپ قانا ۇققانىم كٷمەنسٸز.
حوش. «اۋرۋحانانىڭ بٸر پالاتاسىندا ەكٸ ناۋقاس جاتىپتى...» دەپ باستادىڭ. ارى قاراي قالاي ەدٸ? ااا, ييا, اۋرۋحانانىڭ بٸر پالاتاسىندا ەكٸ ناۋقاس جاتىپتى. ەكەۋٸ دە سال. نەمەسە سوعان جۋىق. قايتكەندە دە تٶسەكتەن تۇرا المايدى. جەنە باستارى تٶرگە قاراپ قاتار, نە تابان تٷيٸستٸرٸپ ۇزىندارىنان جاتپاعان. ورىن بٸرەۋٸنە تەرەزەنٸڭ الدىنان, ەكٸنشٸسٸنە بوساعادان بۇيىرىپتى. دەمەك ەكەۋٸنٸڭ پالاتاعا قاتار كەلٸپ تٷسپەگەنٸ انىق. ال ەندٸ, قاراقۇسى قاراداي ۇيىپ, جامباسىن تٶسەك قاجاعان ناۋقاس نە ٸستەيدٸ? ەشتەڭە دە ٸستەي المايدى. بار قايران – كەشە, الدىڭعى كٷنٸ, انا بٸر كەزدە, باياعىداااا باستان ٶتكەن, قيسىندى-قيسىنسىز, دەمدٸ-مەنسٸز وقيعالارمەن قۇلاق سارسىتىپ جاتىپ قالعىپ كەتۋ. بۇل ەكەۋٸنٸڭ دە امالى وسى. تەك تىڭداعان كٸسٸسٸن ەلٸتٸپ ەكەتەر ۇزاق-سونار ەڭگٸمەنٸڭ ايتاشىسى – تٶردەگٸ ناۋقاس. بوساعاداعىسى – تىڭداۋشى. بٸر قىزىعى, جاستىعىن بيٸكتەتٸپ اپ, تەرەزەگە ۇزاق تەلمٸرٸپ جاتاتىن كٶرشٸسٸنٸڭ اۋزىنداعى سٶز دە سىرتتاعى - اۋرۋحانامەن جاپسارلاس اۋلا تۇرعىندارى باستان كەشٸپ جاتقان ٷيرەنشٸكتٸ ٶمٸر بولاتىن. ال قاشان جازىلىپ, قاشان ورنىنان تۇرىپ كەتەرٸن ٶزٸ تۇرماق دەرٸگەر دە بولجاپ بٸلە الماعان بايعۇس تىڭداۋشى سونىڭ ٶزٸنەن ەجەپتەۋٸر لەززات الىپ, قاراداي جەلپٸنٸپ قالۋشى ەدٸ.
«قۇداي كٶكتەمدٸ اسا بٸر ماحابباتپەن جاراتقان-اۋ ە? – دەپ باستار ەدٸ, - قاراشى... كەشٸر!» كٶرشٸسٸنٸڭ مٷسەپٸر كەبٸ ەسٸنەن شىعا قالعانىنا ىڭعايسىزدانعان كەيٸپپەن سەل كٸبٸرتٸكتەپ بارىپ, ارى قاراي سٶيلەپ كەتەدٸ. «جەر-دٷنيە باۋىرىنا جان بٸتٸپ, بۋسانىپ جاتىر». باعانادان جٷزٸن تەرٸس بۇرىپ, تىمىرايا قالعان تىڭداۋشى ەلەڭ ەتٸپ, بەرٸ قارايدى. «تەگٸندە, ادامنىڭ مەيٸرٸمدٸ بولماعىنا, جارىقتىق, تابيعاتتىڭ دا ەسەرٸ بار شىعار?» تىڭداۋشى ەندٸ تاناۋى دەلديٸپ, «ييا, راس ايتاسىزعا» كٶشەدٸ. سودان سوڭ كٶرشٸ اۋلاداعى كٶكتەم تۋرالى ۇزاق, تەتتٸ ەڭگٸمەنٸڭ تيەگٸ اعىتىلار ەدٸ...
وسىلاي سىرتاعى باقىتتى تۇرعىندار ٶمٸرلەرٸنٸڭ ەڭ مامىراجاي جازى مەن, التىن كٷزٸن دە ٶتكەرەدٸ. ونى ەرينە تىڭداۋشى ٶزٸ كٶرە العان جوق. تەك كٶرشٸسٸنٸڭ ەسەرلٸ ەڭگٸمەسٸ ارقىلى قانىققان.
ەكەۋٸنٸڭ ناۋقاسى ۇزاققا سوزىلا بەردٸ.
...تىڭداۋشى تٷن ورتاسىندا كەنەت كٶزٸن اشىپ الادى. كٶرشٸسٸ قىسىلىپ جاتىر ەكەن. كٶشە شامىنىڭ جارىعى تۋرا بەتٸنە تٷسٸپ تۇردى. تەر كٶمٸپ تۇتىعا قاراۋىتقان جٷزٸ مەن وقشىرايا تٶڭكەرٸلگەن كٶزدەرٸ اسا ٷرەيلٸ ەدٸ. بوساعا جاقتاعى ناۋقاستىڭ قولى جەتەر جەردە ەكٸ تەتٸك تۇراتىن. بٸرەۋٸن باسسا شام جانادى. ەكٸنشٸسٸ كەزەكشٸ دەرٸگەردٸ شاقىرۋعا ارنالعان. تەزٸرەك سونى باسىپ, دەرەۋ دەرٸگەر شاقىرۋ كەرەك. تاپ وسى سەتتە بۇنىڭ قاۋشاعىنا قايداعى بٸر سايتان وي ساپ ەتە تٷسەدٸ. «ەگەر دەرٸگەردٸ كٶمەككە شاقىرسام, كٶرشٸم امان قالۋى بەك مٷمكٸن. ول ەرينە بۇل جاقسىلىعىمدى ٶمٸر بويى ۇمىتپايدى دا. ال ەگەر كەزەكشٸگە حابار بەرمە-اق قويسام? وندا... سٶز جوق - ٶلٸم! كٶرشٸمنٸڭ ٶلٸمٸ. نەسٸ بار, بۇل دا كٶمەك. يە-يە, مۇنداي ازاپتان ٶلٸپ قانا قۇتىلا الماق. ەسەسٸنە تەرەزە تٷبٸندەگٸ بوساعان تٶسەك ماعان تيەدٸ. سٶيتٸپ سىرتتاعى تٸرشٸلٸكتٸڭ بار قىزىعىن ەندٸ ٶز كٶزٸممەن كٶرەتٸن بولام. عاجاپ ەمەس پە!» ٶز ويىنان ٶزٸ لەززات العان تىڭداۋشى, وسى سوڭعى شەشٸمگە توقتايدى.
نە كەرەك, كٶرشٸسٸ سول تٷنٸ كٶز جۇمدى. مۇنى راسىندا دا كٶتەرٸپ اپارىپ ونىڭ تٶسەگٸنە جاتقىزدى. ال بۇل بولسا جاڭا ورىنعا جامباسى تيەر-تيمەستەن تەرەزەنٸڭ ەرنەۋٸنە جارماسىپ, ىرسىلداي ەمٸنگەن كٷيٸ دالاعا كٶز تاستاعان. جەنە سول سەتٸندە-اق جٷزٸ قۋارىپ سالا بەردٸ. سىرتتا... اۋرۋلار مەكەنٸن ساۋ دٷنيەدەن بٶلٸپ تۇرعان بيٸك بەتون دۋالدان باسقا تٷك تە جوق ەدٸ!
