سوڭعى 20 جىلدا امازونكا باسسەينٸنٸڭ ٷستٸندە اتموسفەرانىڭ تٶمەنگٸ قاباتىنداعى سۋدىڭ مٶلشەرٸ ادامنىڭ كەسٸرٸنەن بٸردەن تٶمەندەپ كەتكەن. بۇعان NASA كليماتتىق سپۋتنيگٸنٸڭ دەرەكتەرٸ دەلەل بولا الادى. سونىڭ سالدارىنان ەلەمدەگٸ ەڭ ٷلكەن تروپيكالىق ورمانداردىڭ اۋماعى بٸردەن قىسقارۋى مٷمكٸن, دەپ حابارلايدى ناسا رەاكتيۆتٸ قوزعالىس زەرتحاناسىنىڭ (JPL) باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ەكولوگتاردىڭ اعىمداعى باعالاۋى بويىنشا, امازوندىق تروپيكالىق ورماندار 5,5 ملن شارشى شاقىرىمدى الىپ جاتىر. ولار جەردەگٸ بارلىق تٸرٸ اعزالاردا ساقتالعان كٶمٸرتەكتٸڭ شامامەن 10% قۇرايدى جەنە جىل سايىن ٶندٸرٸلەتٸن بيوماسسانىڭ وسىنداي مٶلشەرٸنە يە. سونىمەن قاتار, ولار فوتوسينتەتيكالىق اعزالاردىڭ جەر بەتٸنە شىعاراتىن جالپى وتتەگٸنٸڭ 6% قۇرايدى.
زەرتتەۋشٸلەر سوڭعى جىلدارداعى كٶرسەتكٸشتەرگە بايلانىستى امازون ورماندارىنىڭ تاعدىرىنا الاڭداۋلى.
بٸر جاعىنان, عالىمدار سوڭعى جىلدارى امازونيياداعى ورمان كەسۋ قارقىنىنىڭ ٶسٸپ كەلە جاتقاندىعىنا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرە باستادى. سونىمەن قاتار, كليماتولوگتاردىڭ ەسەپتەۋلەرٸ كٶرسەتٸپ وتىرعانداي, وڭتٷستٸك امەريكانىڭ ەكۆاتورلىق جەنە تروپيكالىق ورماندارى الداعى ونجىلدىقتاردا جاۋىن-شاشىننىڭ ازايۋىنا جەنە تەمپەراتۋرانىڭ كٶتەرٸلۋٸنە بايلانىستى تۇراقسىز بولادى. بۇل ولاردىڭ كەلەسٸ عاسىردىڭ باسىندا تولىقتاي جويىلۋىنا ەكەلٸپ سوقتىرۋى مٷمكٸن.
