ناعىز قازاق قازاق ەمەس,
ناعىز قازاق – دومبىرا
قادىر مىرزا ەلي
دومبىرا – كٷمبٸرلەگەن دەۋٸر جىرى,
داۋىسى ۇلاسقانداي داۋىلعا ۇلى!
شاتتىعى قاۋىرسىننىڭ جەڭٸلدٸگٸ,
قايعىسى قورعاسىننىڭ اۋىرلىعى!
ٶزەگٸن ساعان بەرگەن اقىن جۇلىپ,
ورىنىن ساعان بەرگەن باتىر تۇرىپ!
قاپ-قالىڭ كٸتاپتاردىڭ مازمۇن جٷگٸ,
جۇپ-جۇقا شاناعىڭدا جاتىر تۇنىپ!
قوس ٸشەك, توعىز پەرنە, شەشەن شاناق,
كەر زامان سەنٸ دە اتقان كەسەل ساناپ!..
دومبىرا كٶكٸرەگٸ شەر – كٶنە مۇرا,
كٶك تٷرٸك تٶرٸنە ٸلگەن كٶسەم سانات!
ەستٸرتكەن ەڭكٸلدەپ كٷي – حانعا قازا,
دومبىرا – قارسى تەڭەۋ داڭعازاعا!
تەربەيدٸ سەندەگٸ سٶز جٷرەك كٶلٸن,
بەرمەيدٸ سەندەگٸ ساز جانعا مازا!
كەتبۇعا – كٷيدٸڭ پٸرٸ, شابىتتى ەردەن,
دومبىرا قالعان مۇرا – انىق كٶمبەم!
جٷرەگٸ حان الدىندا شايلىقپاعان,
اتىڭنان اينالايىن, حالىق بەرگەن!
دومبىرا – قازاق ٷشٸن عۇمىر مەنٸ,
سەن تٶككەن كٷيمەن رۋحىم جىعىلمادى!
دومبىرا – سۇڭقار ەدٸ بالداقتاعى,
دومبىرا – تۇلپار ەدٸ تۇعىرداعى!
شىققاندا كەڭ شاناقتان گٷل ٶرٸلٸپ,
جارق ەتەر كٶكجيەكتەن كٷدەر ٷمٸت!
نەمەسە "قوسباسارى" بۋىندى الار,
پەرنەسٸن كٷيشٸ باسسا تىم ەرٸنٸپ...
قوس مەكتەپ – تەتتٸمبەت پەن قۇرمانعازى,
ەكەۋٸ ەكٸ ٷلگٸنٸڭ دٷر ماڭعازى!
بٸرەۋٸ تٶكپە كٷيدٸڭ تٶرەشٸسٸ,
بٸرەۋٸ شەرتپە كٷيدٸڭ سىرباز مەنٸ!
باعزىدان جەتكەن مۇرا قىز-ۇلعا امان,
دومبىرا – قىزىل بٶرٸ, قىزىر قاعان!
بەتٸندە قۋ تاقتايدىڭ قىزىل ارشا,
ٸشەگٸ تاۋتەكەنٸڭ ىزىڭداعان!
قوبىزدى قورقىت دەسەم قول كٶسەمٸ,
دومبىرا – دوسپامبەتسٸڭ سەن كەشەگٸ!
دينا مەن اققىزدايسىڭ – داريعا اققۋ,
تٶگٸلگەن تەتتٸمبەتسٸڭ تٶردە شەرٸ!
دومبىرا – سەن تۇرانسىڭ قامال بەرٸك,
ورداڭا قۇت دارىعان قاعان قونىپ!
تٷمەن باپ تٷركٸستانسىڭ كٶنە استانا,
باستاعان باستى ورداسىڭ بابام جورىق!
ابىلاي اق تۋىسىڭ – ازات بايراق,
دومبىرا اسىل پىشاق, عاجاپ قايراق!
ەشبٸر جاۋ اتتاي الماس ەسٸگٸڭنەن,
دومبىرا باردا قىلماس قازاققا ايبات!
قۇرىشتان قۇيىلعانداي بەرٸك بۇيىم,
قىلىشتان ٶتكٸر سەنٸڭ جورىق كٷيٸڭ!
مەنٸ دە يلەپ ٶتتٸ زۇلمات نەبٸر,
سەنٸ دە تٷيرەپ ٶتتٸ سوعىپ قۇيىن!
دومبىرا – كٶكەي كەسٸپ, كٸسەن اشقان,
وندايدا جەرگە اينالىپ تٷسەدٸ اسپان!
كەزەكتٸ العان كەزدە ناقىستى كٷي,
ٶزەكتٸ ٶرتتەي قاۋىپ ٸشەك وسقان!
دومبىرا – باعزى مۇرا ساقتان بەرٸ,
الاشتىڭ ايبوز داۋسى, اقتاڭگەرٸ!
دومبىرا – تىلسىم اعاش نۇر سيپاتتى,
شۇعىلا شاناعىنان سوققان لەبٸ!
اۋمايسىڭ ەر تٶلەگەن, ٶر جٸبەكتەن,
شەگٸڭدە شەجٸرەسٸ ەلدٸڭ ٶتكەن!
پەرنەڭدٸ بويلاۋىق كٷي بالقىتقاندا,
پەردەسٸن جاننىڭ اپپاق جەلبٸرەتكەن!
سٸلەيگەن بالبالىمداي سال دومبىرا,
سٷلەيمەن بالداعىنداي مەن دومبىرا!
ارىمنىڭ اي ديدارلى, كٷن سيپاتتى,
جارىمنىڭ جٷزٸن اشقان ەن دومبىرا!
دومبىرا – سەندە رۋحى حان كەنەنٸڭ,
جەتكٸزدٸڭ كٶككە تۋدىڭ جان كەمەلٸن!
قولىما السام سەنٸ تالاسبەكتەي,
تٷسٸمدە تٷمەن-تٷمەن قول كٶرەمٸن!..
ماحامبەت – سەن دەپ بەرگەن قايران باسىن,
نامىسىڭ قايدان سوسىن قايرالماسىن!..
شەرتكەندە جان دىبىسىن قانمەن تەۋٸپ,
دەرتتەنگەن كٶڭٸلٸمدە وينار جاسىن!
تارتقاندا ٷش ٸشەكتەپ, تەرٸس بۇراپ,
"قوڭىر قاز" ۇشار بەتكە الىس قۇلاپ!..
دومبىرا – ارقاداعى اقان سەرٸ,
دومبىرا – پاڭ قۇلاگەر قامىس قۇلاق!
شەرتكەندە شەبەر ساۋساق بييازى لەپ,
كٶكەيگە قۇدٸرەتٸن قۇيار ٸزەت!
دومبىرا – سەن ابايسىڭ سٶز پاتشاسى,
دومبىرا – سەن ادايسىڭ كٷي ەزٸرەت!
قاشاعان, اقتان ايتقان سٶز مۇراعات,
كٷي بولىپ ماڭعىستاۋدى كەزدٸم ابات!
دومبىرا – داريياداي اساۋ سۋدا,
نۇرتۋعان, نارتاي جەكە – ٶزگە ۇلاعات!
باسىندا بايانتاۋدىڭ مەشھٷر جٷسٸپ,
سٶيلەدٸ دومبىراداي تاسقىن قىسىپ...
ايرىلىپ قالدىم سول بٸر پاراساتتان,
كٶزٸنە قاپييادا قاستىڭ تٷسٸپ...
«قارقارالى باسىندا جالعىز ارشا»,
تيەتٸن ەندەي كٸم بار جانعا ۇزانشا!
التى قىر استىنداعى سال تٷسكەن ٷي,
ەۋەنٸ ەۋدەم جەردەن تاڭعا ۇزارسا!
دومبىرا داۋىسىندا الاش ٷنٸ,
كٶزٸمنٸڭ اعى دا سول, قاراشىعى!
تيەگٸ – توبىلعىنىڭ قاتتى دٸڭٸ,
سٷيەگٸ – قىزىل قايىڭ, اعاش ٸرٸ!
سەن باردا بايتاعىم كەڭ, ۇلىسىم باي,
قايتەمٸن وسىندايدا ۇلىسىنباي!
ساڭق ەتٸپ قازىبەكتٸڭ كٶمەيٸندەي,
جارق ەتٸپ قابانبايدىڭ قىلىشىنداي!
جەتٸسۋ جەتٸ جارعى ماقامىسىڭ,
ماقپالدى, ٷكٸلٸسٸڭ, وقالىسىڭ!
كەنەندەي الاتاۋدىڭ باسىن بۇلت قىپ,
جامبىلداي وتقا تٷستٸڭ وتان ٷشٸن!
سٷگٸردٸڭ قاراتاۋدا شەرتٸسٸ – ٶرنەك,
اعادى سىردى بويلاپ, ەرتٸس ٶرلەپ!
ٷستٸرتتٸڭ ٷستٸندەگٸ ٷن تٷسٸمدە,
سٸڭەدٸ شاعىلدارعا دەرتٸ شٶلدەپ...
التايدىڭ ارعى بەتٸ, بەرگٸ باسى,
قازاقتىڭ قاراعايلى دومبىراسى!
ەمٸرە, ەسەتتەردٸڭ ەر ەنٸنە –
الاشتىڭ ەليحانداي جان كۋەسٸ!
بٸرجانسىڭ – قوياندىنى ەنمەن اشقان,
سەكەنسٸڭ – تاۋ ٸشٸندە سەۋلەلٸ اسپان!
دومبىرا – جٷسٸپبەك پەن جەنٸبەكسٸڭ,
قازاقتى قارا ٶلەڭمەن ەنگە قوسقان!
جارالعان زامان ەسكٸ, جۇرت كٶنەدە,
دومبىرا – تٶرٸمدەگٸ قۇت دٶدەگە!
«قوڭىرى» ەبٸكەننٸڭ – الاش زارى,
ٶمٸرٸ ەشٸمتايدىڭ ۇلتقا ٶنەگە!
سايدالى سارى توقانىڭ سارىنىندا,
اپارار سٷرلەۋ جاتىر ارى عۇنعا!
دومبىرا – بايجٸگٸتسٸڭ كٷي قاعانى,
دومبىرا – كٶكبالاقسىڭ انىعىندا!
دايراباي, قىزداربەكسٸڭ – كٷي مەكتەبٸ,
يتاياق, سەمبەك, ەبدي – تٷيدەكتەرٸ.
ماناربەك, ماعاۋييا – قوس دومبىرا,
ٷلگٸ ۇلتقا – ٷمٸت شامى, ٷيرەتكەنٸ!
ەكٸ شەك, وعىز پەرنە, تيەك كەپٸل,
ارباعان سيقىر سازى – جٸبەك كٶكٸل!..
«كٶرۇعلى» كٶكجيەكتەن كٶرٸنگەندە,
سىرقىرار كٶردە جاتقان سٷيەك نٶپٸر!
قاندىرار جٸتٸ قۇلاق شىن قۇرىشىن,
قايراتتىڭ كٶمەيٸندە بٸر دىبىسىڭ!
دومبىرا – اقسەلەۋدٸڭ «سارىارقاسى»,
تار ەكەن سارىارقا دا – دٷلدٷل ٷشٸن...
دومبىرا – قويناۋىڭ قۇت, قوڭىر ٶلەڭ,
ايدالعان جاياۋ مۇسا سەنٸمەنەن!..
اتىلىپ مەدي سەرٸ قاپىلىستا,
قالعانسىڭ تار قاپاستا, تەمٸر ەدەن...
جىراۋدىڭ جىرى سەنسٸڭ – الپامىستاي,
بايشۇبار قوس ٸشەكتە قايتەدٸ ۇشپاي!..
دومبىرا شەرتٸلمەسە باتىرىنا,
قالادى گٷلبارشىنداي جار تابىسپاي!
دومبىرا – بەيبارىسسىڭ مىسىرعا اسقان,
دومبىرا – ەمٸر تەمٸر – كٷشٸڭ داستان!
دومبىرا – سٷيٸنبايدىڭ الداسپانى,
قالشيتىپ قاتاعاننىڭ مىسىن باسقان!
ايتىستىڭ دومبىرا العاش – اقتاڭگەرٸ,
شومىلعان سۇلۋ سٶزدٸڭ ماقپال كٶلٸ!
دومبىرا – بابام قيىر جاتقان جەرٸ,
دومبىرا – قازاق قازىق قاققان جەرٸ!
دومبىرا - قىپشا بەلدٸ, الما مويىن,
حاس سۇلۋ تارانعانداي تالعام, ويىم!
دومبىرا تۇمار ەجە بولمىسىنداي,
كٶرسەتپەس جاتقا بەتٸن, جاۋعا بويىن!
دومبىرا – ەن جاۋىنى, كٷي نٶسەرٸ,
بابادان قالعان مۇرا سىي كەشەگٸ:
دومبىرا – قازاعىمنىڭ تاقيياسى,
دومبىرا – قازاعىمنىڭ كيمەشەگٸ!
دومبىرا – نۇرعيساسىڭ ساز دٷلدٷلٸ,
سٷيەكتەن ٶتەدٸ ٶتكٸر سٶز كٷمبٸرٸ!
قارا شال قاعىسىندا قاز قاڭقىلداپ,
كەلٸنشەك شالىسىندا جاز بۇلبۇلى!
دومبىرا – «اق جاۋىنى» سەكەن دٷردٸڭ,
ٶكسٸگٸ ٶڭەشٸمدە ٶتەر كٷننٸڭ!..
تولقىنى كٶڭٸلٸڭنٸڭ كٶلٸن شايقار,
سول مەڭگٸ, قالعانى بوس, بەكەر...قۇربىم!..
ساۋىرلى شاناق ٷنٸ نەتكەن اسقاق,
بارادى گەككۋ دىبىس كٶككە باستاپ!..
كٸم ايتتى سەنٸ اعاش دەپ ساڭعىرلاعان –
الاشقا مەڭگٸ اينالىپ كەتكەن اسپاپ!
دومبىرا – سەن جۋسانسىڭ بۇرقىراعان,
كٶزٸمنٸڭ جاسىن ساعان ٸركٸپ الام!
سەن نارعا كٶپ ۇقسايسىڭ جٷك قالدىرماس,
دومبىرا سەن ەسەندە – جۇرتىم امان!
سەرٸنٸڭ سەن كٶزٸسٸڭ – سال كٷلٸگٸم,
بايلىعىم, باقىت, ىرىس, مال-مٷلٸگٸم.
دومبىرا, سەندە جاتىر بار عۇمىرىم,
جٷرەككە جەتكٸزە بەر ەن دٷبٸرٸن!
دومبىرا – سەن قىمىزسىڭ تٷنەمەلٸ,
دومبىرا – سەن شايىردىڭ ۇلى ٶلەڭٸ!
دومبىرا – سەرتتٸ جاننىڭ جان سەرٸگٸ,
دومبىرا – دەرتتٸ جاننىڭ جٷرەك ەمٸ!
كەتەمٸن, كٷيٸڭ مەڭدەپ, ەمٸرەنٸپ,
كەتەمٸن, سازىڭ تەربەپ, تەبٸرەنٸپ!
قۇدايدىڭ بٸزدٸ سٷيگەن بٸر كۋەسٸ,
دومبىرا, بۇل قازاققا سەنٸ بەرٸپ:
تاڭدايعا الاش رۋحىن تامىزدى ازات!
دومبىرا, سەن جايلى ايتار اڭىز عاجاپ!
تٶرٸمدە تۇرعاي مەڭگٸ تٶل اسپابىم,
تٶبەمە تۇتتىم سەنٸ – ناعىز قازاق!
ميراس اسان
