بٷگٸن استانادا ٶتكەن «ەدٸلەتتٸ جەنە پروگرەسسيۆتٸ قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسيياسى ٷشٸن!» جالپىۇلتتىق كواليتسيياسىنىڭ وتىرىسىندا مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەرلان قارين الداعى رەفەرەندۋمنىڭ ماڭىزى مەن جاڭا اتا زاڭنىڭ فيلوسوفيياسىنا توقتالدى. ول ۇلتتىق بٸرلٸك پەن حالىق سەنٸمٸ رەفورمالاردىڭ باستى قوزعاۋشى كٷشٸ ەكەنٸن ايتتى.
مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ سٶزٸن ەل بٸرلٸگٸنە قىزمەت ەتۋدٸڭ قادٸر-قاسيەتٸن ايقىنداۋدان باستادى.
«وسىدان ٷش جىل بۇرىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ كەزەكتٸ سەسسيياسىندا مەملەكەت باسشىسى: «ەل بٸرلٸگٸن نىعايتۋ ٷشٸن قىزمەت ەتۋ – ەڭ جاۋاپتى ەرٸ ساۋاپتى ٸس», – دەگەن ەدٸ. پرەزيدەنتتٸڭ وسى سٶزٸن تٷرلٸ جيىنداردا ٷنەمٸ قايتالاپ جٷرەمٸن. بٸرلٸكتە جەنە بٸرلٸككە قىزمەت ەتۋ – جاقسىلىقتىڭ ەڭ ابزالى. ٶيتكەنٸ جۇمىلىپ ٸستەگەن ٸستٸڭ پايداسى دا, نەتيجەسٸ دە وراسان بولادى», – دەدٸ ەرلان قارين.
مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ كونستيتۋتسييالىق رەفورمانىڭ ۇزاق ۋاقىت بويى جان-جاقتى تالقىلانعانىن, بۇل قۇجاتتىڭ بٷكٸلحالىقتىق سيپاتىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
«7 ايدان استام ۋاقىت بويى دايىندالىپ, پىسىقتالعان كونستيتۋتسييالىق رەفورما – قوعام بٸرلٸگٸ مەن حالىق ىنتىماعىنىڭ ايعاعى. بۇل جاڭا اتا زاڭدى ەزٸرلەۋگە مىڭداعان ادام قاتىستى. سوندىقتان جاڭا كونستيتۋتسييا ەلٸمٸز ٷشٸن بەرەكەلٸ قۇجات بولادى دەپ سەنەمٸن», – دەدٸ ول.
بۇعان قوسا, ەرلان قارين ٶڭٸرلەردەگٸ كەزدەسۋلەرگە توقتالىپ, حالىقتىڭ رەفورمالارعا دەگەن ىقىلاسى مەن مەملەكەت باسشىسىنا دەگەن سەنٸمٸن اتاپ ٶتتٸ.
«ازاماتتارىمىزدىڭ باسىم بٶلٸگٸ جاڭا كونستيتۋتسييانى قولداپ وتىر. بۇل قولداۋدىڭ ٶزەگٸندە – مەملەكەت باسشىسىنا جەنە ونىڭ باستاماسىمەن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان ٶزگەرٸستەرگە دەگەن ٷمٸت بار. ەگەر حالىق بيلٸككە سەنبەسە, رەفورمالاردى باستاۋ دا قيىن بولار ەدٸ. تەك حالىقتىڭ قولداۋى بٸزگە وسىنداي جٷيەلٸ ٶزگەرٸستەردٸ جاساۋعا كٷش بەرٸپ وتىر», – دەدٸ ەرلان قارين.
سونىمەن قاتار, مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ قوعامداعى پٸكٸر الۋاندىعىنا توقتالىپ, رەفورمانى سىناۋشىلارعا قاتىستى ٶز ويىن بٸلدٸردٸ.
«بٷگٸندە ەلٸمٸزدٸڭ ەر ازاماتى ٶز ويىن, ٶز پٸكٸرٸن ەركٸن ايتۋعا قۇقىلى. سوندىقتان, بٷگٸندە بولىپ جاتقان ٶزگەرٸستەردٸ بٸرەۋلەر قولدايدى, بٸرەۋلەر سىن ايتادى, بٸرەۋلەر سۇراق قويادى. بۇل – بٸز قۇرۋعا ۇمتىلعان اشىق قوعامنىڭ بەلگٸسٸ. بٸراق سول سىن ايتىپ جٷرگەندەر ۇلتتىق بٸرەگەيلٸككە, اۋماقتىق تۇتاستىققا نەمەسە دەستٷرلٸ قۇندىلىقتاردى قورعاۋعا باعىتتالعان نورمالارعا قارسى بولعاندارىن تٷسٸنە مە?!», – دەدٸ ول.
ەرلان قاريننٸڭ ايتۋىنشا, وسىنداي تاعدىر شەشتٸ سەتتە تۇتاس قوعامدى ارتقا تارتۋ – دۇرىس ەمەس. ول جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ باستى ميسسيياسى – ساياسي كٶزقاراسىنا قاراماستان, ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ قۇقىعىن تەڭ قورعاۋ ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ.
«تٷپتٸڭ تٷبٸندە جاڭا كونستيتۋتسييا ونى قولداعانداردى دا, كٷمەن كەلتٸرگەندەردٸ دە بەرٸبٸر بٸردەي قورعاپ, تەڭ كەپٸلدٸك بەرەدٸ. ەرتەڭ بٸر ازاماتىمىز ەلەمنٸڭ بٸر شەتٸندە قيىن جاعدايعا ۇشىراسا, مەملەكەت ونى جالعىز قالدىرمايدى. «ەر قازاق – جالعىزىم» دەگەن ۇلتتىق ۇرانىمىز ەندٸ «ەر ازامات – باستى قۇندىلىق» دەگەن كونستيتۋتسييالىق قاعيداتقا اينالدى», – دەپ ناقتىلادى مەملەكەت كەڭەسشٸ.
سٶز سوڭىندا ەرلان قارين رەفەرەندۋم ٶتكٸزٸلەتٸن كٷندٸ جاڭارۋ كٷنٸ دەپ اتاپ, ونىڭ تاريحي ماڭىزىنا نازار اۋداردى.
«15 ناۋرىز – بۇل تەك رەفەرەندۋم كٷنٸ ەمەس, بۇل – جاڭارۋ كٷنٸ. ەگەر ازاماتتارىمىز قولداسا, بٸز جاڭا دەۋٸرگە اياق باسامىز. ادامدار تۇرعىن ٷيدەن زاڭسىز شىعارىلمايدى, جەكە دەرەكتەر قورعالادى, ەگەمەندٸكتٸڭ يەسٸ حالىق بولىپ تانىلادى. جاڭا كونستيتۋتسييا ٷلكەن جاڭاشىلدىقتاردىڭ, بەرەكەلٸ ٸستەردٸڭ باستاۋى بولسىن!», – دەپ تٷيٸندەدٸ مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ.
