مەملەكەت باسشىسى ينۆەستيتسييالىق دٶڭگەلەك ٷستەل وتىرىسىنا قاتىستى

قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ شۆەيتسارييادا ٶتكەن ينۆەستيتسييالىق دٶڭگەلەك ٷستەل وتىرىسىنا قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.

مەملەكەت باسشىسى ٶز سٶزٸندە دٶڭگەلەك ٷستەلدٸڭ قازاقستان مەن شۆەيتسارييا اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردى دامىتۋدا ماڭىزى زور ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, شۆەيتسارييا كونفەدەراتسيياسى ۇزاق جىلدان بەرٸ قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ ستراتەگييالىق جەنە ينۆەستيتسييالىق سەرٸكتەسٸ سانالادى.

– سوڭعى 15 جىلدا ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىنا سالىنعان شۆەيتسارييا كاپيتالى 26 ميلليارد شۆەيتسار فرانكٸنە جەتتٸ. ال شۆەيتساريياعا قۇيىلعان قازاقستاندىق ينۆەستيتسييانىڭ كٶلەمٸ 775,2 ميلليون شۆەيتسار فرانكٸن قۇرادى. 200-دەن استام شۆەيتسارييالىق كەسٸپورىن قازاقستانعا ينۆەستيتسييا سالىپ, تابىستى جۇمىس ٸستەپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا Glencore, Sika, Swiss Grow, Stadler جەنە باسقا دا جاھاندىق دەڭگەيدەگٸ ٸرٸ كومپانييالار بار. بۇل بٸز ٷشٸن, ياعني قازاقستانعا جەنە بٸزدٸڭ ينۆەستيتسييا تارتۋ تەسٸلٸمٸزگە دەگەن ٷلكەن سەنٸمنٸڭ بەلگٸسٸ. بۇل باعىتتا قاجىرلى ەڭبەك ەتٸپ كەلەمٸز. بيىلعى ماۋسىم ايىندا بٸزدٸڭ نارىقتا جۇمىس ٸستەيتٸن شۆەيتسارييالىق كومپانييالارمەن ارنايى كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸم. سٸزدەردٸڭ بەرٸڭٸزبەن تۇراقتى ەرٸ بەرٸك ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا نيەتتٸمٸز, – دەدٸ پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستان ورتالىق ازييا بويىنشا ەكونوميكاسى جىلدام دامىپ كەلە جاتقان ەلدەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلى ٸشٸندە 370 ميلليارد دوللاردان استام تٸكەلەي شەتەل ينۆەستيتسيياسى تارتىلدى. ەلەمنٸڭ 180 ەلٸمەن ساۋدا-ساتتىق جاسالادى. 

– ەكونوميكامىز نىعايدى جەنە مەيلٸنشە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەرٸ تارتىمدى بولدى. بٷگٸندە بٸز ەكونوميكانىڭ تازا, يننوۆاتسييالىق جەنە ەرتاراپتاندىرىلعان مودەلٸنە بەت بۇردىق. وسىعان وراي ناقتى شارالار قابىلداپ جاتىرمىز. سونىڭ اياسىندا ينۆەستورلارعا كەشەندٸ قولداۋ كٶرسەتۋ ۇلتتىق باسىمدىقتارىمىزدىڭ بٸرٸ رەتٸندە بەلگٸلەندٸ. بٸز جوبانىڭ باسىنان اياعىنا دەيٸن ەربٸر ينۆەستورعا جەكە قولداۋ كٶرسەتۋ قاعيداتىن ەنگٸزدٸك. مەملەكەت اسا ماڭىزدى ينۆەستيتسييالىق جوبالارعا 25 جىلعا دەيٸن زاڭنامالىق جەنە قارجىلىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا كەپٸلدٸك بەرەدٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنت شەتەلدٸك ينۆەستورلار كەڭەسٸن ٶزٸ باسقاراتىنىن جەنە پرەمەر-مينيستردٸڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن ينۆەستيتسييالىق ومبۋدسمەن جۇمىس ٸستەيتٸنٸن جەتكٸزدٸ.

– قازاقستاندا قىزمەتٸ اعىلشىن قۇقىعى بازاسىنا نەگٸزدەلگەن تەۋەلسٸز سوتى بار ەرٸ ورتالىق ازييا ايماعى بويىنشا جالعىز «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جۇمىس ٸستەيدٸ. احقو قۇرىلىمىندا سوت ٸسٸن قاراۋدىڭ جەدەل بالامالى تٷرٸن قامتاماسىز ەتەتٸن حالىقارالىق اربيتراج ورتالىعى قۇرىلعان. قارجىلىق قىزمەت كٶرسەتەتٸن ورتالىقتىڭ قاتىسۋشىلارى 2066 جىلعا دەيٸن كورپوراتيۆتٸ تابىس سالىعى مەن قوسىمشا قۇن سالىعىنان بوساتىلعان. شەتەل ۆاليۋتاسىنا, ۆيزالار مەن جۇمىس كٷشٸنە قاتىستى تالاپتار وڭتايلاندىرىلعان. بٸزدٸڭ بيرجالىق الاڭىمىزدا ەلەمنٸڭ 59 ەلٸنەن 1000-نان استام كومپانييا بار, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتٸ شۆەيتسارييالىق ينۆەستورلارعا ەلٸمٸزدە ەكونوميكانىڭ باسىم باعىتتارى بويىنشا 37 ارناۋلى ەكونوميكالىق جەنە يندۋسترييالىق ايماقتىڭ قۇرىلعانىن ايتتى.

سوڭعى جىلدارى قازاقستان كٷشتٸ كٶلٸك-لوگيستيكالىق بازا قۇردى جەنە ەلٸمٸزدٸڭ جاھاندىق كٶلٸك دەلٸزٸنە قوسىلۋىن قامتاماسىز ەتتٸ. ەلٸمٸزدٸڭ اۋماعى ارقىلى قىتاي, ورتالىق ازييا, تمد ەلدەرٸ, پارسى شىعاناعى مەن ەۋروپا اراسىن جالعايتىن ونداعان حالىقارالىق كٶلٸك جولى ٶتەدٸ.

– ەگەر كونسترۋكتيۆتٸ ديالوگ ورناسا جەنە وعان بيزنەس قوسىلاتىن بولسا, ەلدەرٸمٸز اراسىنداعى قاتىناستار تابىستى بولادى دەپ ساناۋعا نەگٸز بار. بۇعان وتىز جىل ٸشٸندە كٶز جەتكٸزدٸك. ٷكٸمەت وسىنداي ىقپالداستىق پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزٸن قالاي الادى جەنە سولاي جاساۋعا تيٸس. بۇعان ديپلوماتييالىق جەنە ساياسي قۇرالدار, رەتتەۋ تەتٸكتەرٸ, ىنتالاندىرۋلار, قۇقىق ٷستەمدٸگٸ قاعيداتىن ٸسكە اسىرۋ جەنە ناقتى قولداۋ شارالارى ارقىلى قول جەتكٸزۋگە بولادى. قالعان ٸستٸڭ بەرٸن بيزنەس جاساي الادى جەنە ٸستەۋگە تيٸس, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.

ينۆەستيتسييالىق دٶڭگەلەك ٷستەل وتىرىسى بارىسىندا Economisuisse سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستار جٶنٸندەگٸ شۆەيتسارييالىق كەسٸپورىندار اسسوتسياتسيياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ يان اتتەسلاندەر, قازاقستان-شۆەيتسارييا ٸسكەرلٸك كەڭەسٸنٸڭ تەڭ تٶراعالارى: Stadler Rail AG كومپانيياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى پەتەر شپۋلەر, «قازاقستان تەمٸر جولى» ۇك» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ باسقارما تٶراعاسى نۇرلان ساۋرانباەۆ, ABB Switzerland كومپانيياسىنىڭ باس ديرەكتورى روبەرت يچنەر, Ammann Group كومپانيياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى حانس-كريستيان شنايدەر, KS Genetics كومپانيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ فيليپپو لومباردي, Glencore جاھاندىق مىس-مىرىش دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى نيكولا پوپوۆيچ, Inoks Capital كومپانيياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى نابيل ابدۋل-ماسسيح, Basel Euro Airport كومپانيياسىنىڭ دامۋ جٶنٸندەگٸ ديرەكتورى ميحاەل شۆين, m-3 Groupe كومپانيياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى ەرٸ پرەزيدەنتٸ ابداللا شاتيلا, Polymetrix AG كومپانيياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى مارتين ميۋللەر, Clariant جاھاندىق ەرٸ ماڭىزدى تۇتىنۋشىلارمەن جۇمىس جٶنٸندەگٸ باسقارۋشى ديرەكتورى يارلە شولد سٶز سٶيلەدٸ.

شۆەيتسارييالىق كەسٸپكەرلەردٸڭ سٶزٸن تىڭداعان مەملەكەت باسشىسى قازاقستان ەكونوميكاسىن دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن ولارعا العىس ايتتى جەنە ەكٸ ەلدٸڭ ٸسكەرلٸك توپتارىنىڭ ٶزارا جەمٸستٸ ەرٸ تيٸمدٸ ىنتىماقتاستىعى نىعايا تٷسەتٸنٸنە ٷمٸتتەنەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.

سونىمەن قاتار جيىنعا «Roche Holding», «Philip Morris International», «Caviar House & Prunier», «Swiss Choice Holding», «Bühler AG», «Economisuisse», «Swissgrow» جەنە باسقا دا كومپانييالاردىڭ باسشىلارى قاتىستى.

ينۆەستيتسييالىق دٶڭگەلەك ٷستەل وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سوماسى 301 ميلليون دوللار بولاتىن التى كوممەرتسييالىق كەلٸسٸمگە جەنە ون كوممەرتسييالىق ەمەس قۇجاتقا قول قويىلدى:

1. «Kazakh Invest» ۇك» اكتسيونەرلٸك قوعامى مەن Eurasia Group Ag كومپانيياسىنىڭ اراسىندا قۇنى 50 ميلليون دوللار بولاتىن Eurasia Group كومپانيياسىنىڭ 10 سەرۆيس ورتالىعىن سالۋ جٶنٸندەگٸ ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋم;

2. «سامۇرىق-قازىنا ينۆەست» جشس مەن Inoks Capital كومپانيياسى اراسىندا سوماسى 50 ميلليون دوللار بولاتىن اگرارلىق قور قۇرۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸم;

3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ مەن «Roche Holding» كومپانيياسى اراسىنداعى ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار اۋرۋلاردى ەمدەۋ بويىنشا سوماسى 50 ميلليون دوللار بولاتىن يننوۆاتسييالىق دەرٸلٸك پرەپاراتتاردى لوكاليزاتسييالاۋ جٶنٸندەگٸ شەكتٸ كەلٸسٸم;

4. الماتى وبلىسىندا قۇنى 50 ميلليون دوللار بولاتىن مال شارۋاشىلىعى كەشەنٸن قۇرۋ جوباسى جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸم;

5. «سپ Taraz Pet» جشس مەن شۆەيتسارييالىق Polymetrix AG كومپانيياسى اراسىنداعى «رەتسيكليرلەنگەن پوليەتيلەنتەرەفتالات (R-PET) ٶندٸرۋ جٶنٸندەگٸ زاۋىتتىڭ قۇرىلىسىنا» قاتىستى قۇنى 1 ميلليون دوللار بولاتىن جوبا بويىنشا تەحنولوگييالاردى بەرۋ تۋرالى ليتسەنزييالىق كەلٸسٸم;

6. «قازاقستان تەمٸر جولى» ۇك» اكتسيونەرلٸك قوعامى مەن Stadler CIS AG كومپانيياسى اراسىنداعى قۇنى 100 ميلليون دوللار بولاتىن ستراتەگييالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸم.