مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا «سەمەي يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعى تۋرالى» زاڭ جوباسى بٸرٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلداندى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«2008 جىلدان باستاپ قازٸرگٸ ۋاقىتقا دەيٸنگٸ ارالىقتا ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق پوليگون اۋماعىنىڭ 100 پايىزىن تەكسەرٸپ, 2 ميلليوننان استام ٶلشەۋ جٷرگٸزدٸ جەنە توپىراقتىڭ 5000-عا جۋىق ٷلگٸسٸنە تالداۋ جاسادى. بيىل تەكسەرۋ ماتەريالدارى مەملەكەتتٸك ەكولوگييالىق ساراپتاماعا جٸبەرٸلەتٸن بولادى, سودان كەيٸن پوليگوننىڭ شارتتى تازا جەنە نورماتيۆتەن تىس لاستانعان جەرلەرٸنٸڭ شەكارالارى ايقىندالاتىن بولادى. ولاردىڭ بولجامدى اۋدانى سەيكەسٸنشە 8900 كم2 جەنە 9400 كم2 قۇرايدى. بۇعان دەيٸن ايتىلعانداي, لاستانعان جەرلەردٸ تيٸمدٸ باسقارۋ ماقساتىندا ولاردىڭ اۋماعىندا سەمەي يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعىن قۇرۋ ۇسىنىلادى», - دەدٸ قر ەنەرگەتيكا مينيسترٸ بولات اقشولاقوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسىندا ۋەكٸلەتتٸ ۇيىمعا قۇرىلاتىن ايماقتىڭ اۋماعىندا يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ رەجيمٸن قامتاماسىز ەتۋ, راديواكتيۆتٸ لاستانعان جەرلەردٸ وڭالتۋ جەنە ولاردىڭ قاۋٸپتٸلٸگٸن تٶمەندەتۋ, تاريحي راديواكتيۆتٸ قالدىقتارمەن جۇمىس ٸستەۋ ەرٸ راديواكتيۆتٸ لاستانۋ دەڭگەيٸن مونيتورينگٸلەۋ فۋنكتسييالارىن بەرۋ ۇسىنىلادى.
يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعىنىڭ شەگٸندە زاڭ جوباسىندا كٶزدەلمەگەن قىزمەتتٸ جٷزەگە اسىرۋعا تىيىم سالۋ ەنگٸزٸلەدٸ.
بۇل راديواكتيۆتٸ قالدىقتاردىڭ مامانداندىرىلعان ايماقتان تىس جەرلەرگە تارالۋىنا جول بەرمەۋگە جەنە سونىڭ سالدارىنان حالىقتىڭ سەۋلەلەنۋ مٷمكٸندٸگٸن بولدىرماۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن قاتار جالپى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە سەمەي يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعى مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» ٸلەسپە زاڭ جوباسى دا بٸرٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلداندى.
«نەگٸزگٸ زاڭ جوباسىن ٸسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ٸلەسپە زاڭ جوباسىمەن جەر جەنە ەكولوگييا كودەكستەرٸنە ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ كٶزدەلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, جەر كودەكسٸنٸڭ «ٶنەركەسٸپ, كٶلٸك, بايلانىس جەرٸ, عارىش قىزمەتٸ, قورعانىس, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مۇقتاجىنا ارنالعان جەر جەنە اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالماعان ٶزگە دە جەر» ساناتىن «يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعىنىڭ جەرٸمەن» تولىقتىرۋ. بۇدان باسقا, قاجەتتٸ قۇقىقتىق رەسٸمدەردٸ بەكٸتۋ ٷشٸن زاڭ جوباسى بوسالقى جەردٸ «يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعىنىڭ جەرٸنە» اۋىستىرۋ تەرتٸبٸن ەزٸرلەۋ مەن بەكٸتۋدٸ كٶزدەيدٸ. سونداي-اق يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعىنىڭ جەرٸن سەمەي يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعىنىڭ جۇمىس ٸستەۋٸ جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلەتتٸ ۇيىمنىڭ جەر پايدالانۋىنا بەرۋ مٷمكٸندٸگٸ كٶزدەلەدٸ», - دەدٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
ونىڭ پايىمىنشا, وسى زاڭ جوباسىن قابىلداۋ تۇتاستاي العاندا ەكولوگييا, حالىقتىڭ رادياتسييالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەسەلەلەرٸنە وڭ ەسەر ەتەدٸ.
«پوليگوننىڭ راديواكتيۆتٸ-قاۋٸپتٸ قالدىقتارىنا رۇقساتسىز قول جەتكٸزۋ مەن تارالۋىن شەكتەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ جەنە قانداي دا بٸر قۇقىقتىق جەنە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق تەرٸس سالداردىڭ تۋىنداۋىنا ەكەپ سوقپايدى دەپ سانايمىز», - دەدٸ ول.
