فوتو: ingate.ru
جۋىردا مەجٸلٸستٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە SMM مامانىنا ۆاكانسييا بارى تۋرالى اقپارات تارادى. وندا ورىس تٸلٸندە ٶتە ساۋاتتى جازا الۋدى مٸندەتتەسە, «قازاق تٸلٸن بٸلۋ دە قۇپتالادى» دەپ قانا كٶرسەتەدٸ. بۇل حابارلاما ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قىزۋ تالقىعا دا تٷستٸ.
فوتو: ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن
وسى ورايدا, Ult.kz تٸلشٸسٸ جالپى PR سالاسىندا قازاقتٸلدٸ ماماندارعا سۇرانىس قانداي ەكەنٸن انىقتاپ كٶردٸ.
«تٸل – ۇلتتىڭ سٷيەنەتٸن تامىرى, سيىناتىن تەڭٸرٸ» دەپ اتا-بابامىز تەگٸن ايتپاعان. بٷگٸنگٸ زاماناۋي نارىقتىق قوعامدا كەز كەلگەن قارجىلىق قىزمەت كٶرسەتەتٸن مەكەمە ٶزٸنٸڭ جۇمىس باعىتىنا قاراماستان, ساپالى قازاقتٸلدٸ PR قىزمەتٸنە اسا مۇقتاج. بۇل تۋرالى Nomad Life ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانيياسىنىڭ باسپاسٶز حاتشىسى مۇحامەد باعداتۇلى ايتىپ بەردٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, قازاقتٸلدٸ PR ارقىلى ۇتىمدى ەرٸ تيٸمدٸ قوعامدىق پٸكٸر قالىپتاستىرۋعا بولادى.
فوتو: مۇحامەد باعداتۇلىنىڭ مۇراعاتىنان
«مەنٸڭ ويىمشا, كەسٸبي قازاق تٸلٸ قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. تٷرلٸ قارجىلىق مەكەمەلەردە جۇمىس ٸستەپ, ەر كەزدە ەلٸمٸزدٸڭ انا تٸلٸن بٸرٸنشٸ ورىنعا قويۋ – مەنٸڭ باستى مٸندەتتەرٸمنٸڭ بٸرٸ بولدى. سەبەبٸ قازاق تٸلٸنە نەمقۇرايدى قاراعان مەكەمەنٸڭ بولاشاعى بۇلىڭعىر ەكەنٸ ايدان انىق. ەر مەكەمەدەگٸ قازاق تٸلٸنٸڭ مەرتەبەسٸ – بٸرٸنشٸ باسشىنىڭ ساياساتىنا تٸكەلەي بايلانىستى. بٸرٸ قازاق تٸلٸنە اسا كٶڭٸل بٶلسە, بٸرٸ ەكٸنشٸ ورىنعا قويادى. قازاق تٸلٸن بٸلمەگەن PR مامانى سول كومپانيياعا قوسىمشا شىعىن ەكەلەدٸ. نەگە? سەبەبٸ قازاقتٸلدٸ كەسٸبي مامان بٸردەن اۋدارماشى, تٸلماش ەرٸ سپيكەر قىزمەتٸن اتقارادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قارجىلىق مەكەمەلەر 3 تٸلدە ەركٸن سٶيلەيتٸن ماماندارعا قىزىعۋشىلىق تانىتادى», – دەيدٸ مۇحامەد باعداتۇلى.
PR مامانىنىڭ ايتۋىنشا, مەكەمە ٷشٸن قازاقتٸلدٸ PR-دى دامىتۋ قازاقشا جازاتىن جۋرناليستەر جەنە بلوگەرلەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋ, قازاقشا اقپارات بەرۋمەن ايقىندالادى. قازاق تٸلٸنە اسا كٶڭٸل بٶلمەۋ «تٸل تۋرالى» زاڭعا قايشى كەلەتٸنٸن ەستەن شىعارماۋ كەرەك.
«مەنٸڭ ويىمشا, PR (Public Relations) – مەكەمە مەن قوعام اراسىنداعى تٷسٸنٸستٸك پەن جاقسى قارىم-قاتىناستى قالىپتاستىراتىن مىقتى قۇرال. قازاقتٸلدٸ PR-دىڭ نەگٸزگٸ شەشەتٸن مەسەلەلەرٸ:
مەكەمەنٸڭ جەكە يميدجٸن قالىپتاستىرۋ جەنە قازاقتٸلدٸ اۋديتوريياعا جاقىن بولۋ;
جاڭا قارجىلىق ٶنٸمدەرٸ مەن تاۋارلاردى, قىزمەتتەردٸ قاراپايىم حالىققا تيٸمدٸ جەتكٸزۋ, تٷسٸندٸرۋ;
بەلگٸلٸ بٸر تاۋارعا دەگەن كٶزقاراستىڭ قالىپتاسۋى نەمەسە ٶزگەرۋٸنە يگٸ سەپتٸگٸن تيگٸزۋ;
بەلگٸلٸ قارجىلىق ٶنٸمدەرگە سۇرانىستى ارتتىرۋ;
مەسەلە تۋىنداعان جاعدايدا تاۋار مەن ٶنٸمنٸڭ ابىرويىن قورعاۋ.
قازاقتٸلدٸ PR مامانىنىڭ نەگٸزگٸ قىزمەتٸ مەن جۇمىسى – كoمپانييانىڭ قازاقى ورتادا يگٸ يميدجٸن قالىپتاستىرۋ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار جاقسى جاعىنان تانىتۋ, جاعىمدى پٸكٸر قالىپتاستىرۋ ارقىلى اۋديتورييا نەمەسە تۇتىنۋشىلار اراسىندا كەرٸ بايلانىس ورناتۋ. «ەركٸم PR مامانى بولا الادى جەنە ول ٷشٸن, تيٸسٸنشە, سول ماماندىقتى وقۋدىڭ قاجەتٸ جوق!» دەگەن پٸكٸر قاتە. سەبەبٸ PR-شى بولۋ تەك ەكستراۆەرتتەردٸڭ قولىنان كەلەدٸ, ياعني ەر كەز قوعاممەن تىعىز قارىم-قاتىناستا بولۋ كەرەك. قوعامدىق پٸكٸر قالىپتاستىرۋ ەركٸمنٸڭ قولىنان كەلە بەرمەيدٸ. جۋرناليستەر مەن PR مامانىنىڭ ايىرماشىلىعى وسىندا», – دەيدٸ مۇحامەد باعداتۇلى.
سپيكەردٸڭ سٶزٸنشە, كەسٸبي قازاقتٸلدٸ PR قىزمەتٸن دامىتۋ مەكەمە دەڭگەيٸندە عانا ەمەس, مەملەكەت دەڭگەيٸندە دە قولعا الىنۋى كەرەك. قاتاڭ تالاپ ەر كەزدە نەتيجە بەرەدٸ.
ال «Halyk» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ PR مەنەدجەرٸ گٷلنار دوسىمشالوۆانىڭ ايتۋىنشا, قازاقتٸلدٸ PR مامانعا سۇرانىس كٶپ بولعانىمەن, مەسەلەلەر دە جوق ەمەس.
فوتو: گٷلنار دوسىمشالوۆانىڭ مۇراعاتىنان
«قازاقستانداعى PR ماماندارى, ياعني ونىڭ ٸشٸندە ەلٸشەر ەلٸكباەۆ, ەربول ازانبەك, بەيبٸت ەلٸبەكوۆتەردٸ زەرتتەپ, سۇقباتتارىن قاراپ, قالاي جۇمىس ٸستەۋگە بولادى دەپ ٸزدەندٸم. سەبەبٸ مەنٸڭ PR-عا كەلگەندەگٸ باستى ماقساتىم – قازاقتٸلدٸ مامان رەتٸندە ٶزٸمدٸ مويىنداتقىم كەلدٸ. سوندىقتان ٸزدەندٸم. بٸراق قازاقستاندا قازاق تٸلٸندەگٸ PR-دىڭ سونشالىقتى دامىپ كەتپەگەنٸنە كٶزٸم جەتتٸ. دەگەنمەن قازاقتٸلدٸ تۇتىنۋشىلار سانى ورىستٸلدٸلەرگە قاراعاندا كٶپ ەكەنٸن بايقاپ, ەرتٷرلٸ كومپانييالار قازاقتٸلدٸ PR مەنەدجەرلەردٸ ٸزدەي باستادى.
PR سالاسىندا قازاق تٸلٸندە جازىلعان كٸتاپتار, ماقالالار, سۇقباتتار ٶتە از. سول جاعىنان ازداعان قيىندىقتارعا كەزٸگەتٸنٸمٸز راس. قازٸرگٸ ماقساتىم – كومپانييا مەن حالىقتىڭ اراسىنداعى بايلانىستى جاقسارتىپ, كومپانييانىڭ يميدجٸن قالىپتاستىرۋ. قايىرىمدىلىق قورى دەپ اتالعاندىقتان, بۇل قوردىڭ جۇمىسىن قازاقتٸلدٸ اۋديتورييا كٶبٸرەك بٸلۋٸ كەرەك, سول ٷشٸن قازاق تٸلٸندەگٸ كونتەنتتٸ دامىتايىق دەپ ۇسىنىس جاسادىم», – دەيدٸ گٷلنار دوسىمشالوۆا.
سپيكەردٸڭ بايقاۋىنشا, PR ماماندارى تۇتىنۋشىمەن كٶبٸنە ەلەۋمەتتٸك جەلٸمەن تىعىز بايلانىس ورناتادى ەكەن. ياعني Instagram, TikTok, Facebook. سەبەبٸ اۋديتورييا الدىنداعى جۇمىستى وسى پلاتفورمالار ارقىلى كٶرسەتۋ ەلدەقايدا تيٸمدٸ. قازٸر سايتتاردىڭ دا قارالىمى تٶمەندەدٸ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر العا شىقتى.
«PR سالاسىنداعى قازاقتٸلدٸ ماماندار سانى شىنىمەن دە تاپشى. قازاقتٸلدٸ مامانداردىڭ شىنىمەن اۋاداي قاجەت ەكەنٸن ٸرٸلٸ-ۇساقتى كومپانييالار تٷسٸندٸ. سەبەبٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸ ستاتيستيكاعا ٷڭٸلسەڭٸز, اكتيۆتٸ كٶتەرٸپ وتىرعان اۋديتورييانىڭ 70 پايىزى قازاقتٸلدٸ وقىرمان. ياعني تۇتىنۋشى قازاقشا كونتەنتتٸ كٶرەدٸ, قولداۋ بٸلدٸرەدٸ, پٸكٸرٸمەن بٶلٸسەدٸ. سوندىقتان قازٸر قازاقتٸلدٸ مامانعا سۇرانىس ارتىپ وتىر», – دەيدٸ گٷلنار دوسىمشالوۆا.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
