Foto: ingate.ru
Jýyrda Májilistiń baspasóz qyzmetine SMM mamanyna vakansiia bary týraly aqparat tarady. Onda orys tilinde óte saýatty jaza alýdy mindettese, «qazaq tilin bilý de quptalady» dep qana kórsetedi. Bul habarlama áleýmettik jelide qyzý talqyǵa da tústi.
Foto: Áleýmettik jeliden
Osy oraida, Ult.kz tilshisi jalpy PR salasynda qazaqtildi mamandarǵa suranys qandai ekenin anyqtap kórdi.
«Til – ulttyń súienetin tamyry, siynatyn táńiri» dep ata-babamyz tegin aitpaǵan. Búgingi zamanaýi naryqtyq qoǵamda kez kelgen qarjylyq qyzmet kórsetetin mekeme óziniń jumys baǵytyna qaramastan, sapaly qazaqtildi PR qyzmetine asa muqtaj. Bul týraly Nomad Life ómirdi saqtandyrý kompaniiasynyń baspasóz hatshysy Muhamed Baǵdatuly aityp berdi. Onyń sózinshe, qazaqtildi PR arqyly utymdy ári tiimdi qoǵamdyq pikir qalyptastyrýǵa bolady.
Foto: Muhamed Baǵdatulynyń muraǵatynan
«Meniń oiymsha, kásibi qazaq tili qarqyndy damyp keledi. Túrli qarjylyq mekemelerde jumys istep, ár kezde elimizdiń ana tilin birinshi orynǵa qoiý – meniń basty mindetterimniń biri boldy. Sebebi qazaq tiline nemquraidy qaraǵan mekemeniń bolashaǵy bulyńǵyr ekeni aidan anyq. Ár mekemedegi qazaq tiliniń mártebesi – birinshi basshynyń saiasatyna tikelei bailanysty. Biri qazaq tiline asa kóńil bólse, biri ekinshi orynǵa qoiady. Qazaq tilin bilmegen PR mamany sol kompaniiaǵa qosymsha shyǵyn ákeledi. Nege? Sebebi qazaqtildi kásibi maman birden aýdarmashy, tilmash ári spiker qyzmetin atqarady. Qazirgi ýaqytta qarjylyq mekemeler 3 tilde erkin sóileitin mamandarǵa qyzyǵýshylyq tanytady», – deidi Muhamed Baǵdatuly.
PR mamanynyń aitýynsha, mekeme úshin qazaqtildi PR-dy damytý qazaqsha jazatyn jýrnalister jáne blogerlermen tyǵyz bailanys ornatý, qazaqsha aqparat berýmen aiqyndalady. Qazaq tiline asa kóńil bólmeý «Til týraly» Zańǵa qaishy keletinin esten shyǵarmaý kerek.
«Meniń oiymsha, PR (Public Relations) – mekeme men qoǵam arasyndaǵy túsinistik pen jaqsy qarym-qatynasty qalyptastyratyn myqty qural. Qazaqtildi PR-dyń negizgi sheshetin máseleleri:
mekemeniń jeke imidjin qalyptastyrý jáne qazaqtildi aýditoriiaǵa jaqyn bolý;
jańa qarjylyq ónimderi men taýarlardy, qyzmetterdi qarapaiym halyqqa tiimdi jetkizý, túsindirý;
belgili bir taýarǵa degen kózqarastyń qalyptasýy nemese ózgerýine igi septigin tigizý;
belgili qarjylyq ónimderge suranysty arttyrý;
másele týyndaǵan jaǵdaida taýar men ónimniń abyroiyn qorǵaý.
Qazaqtildi PR mamanynyń negizgi qyzmeti men jumysy – kompaniianyń qazaqy ortada igi imidjin qalyptastyrý ǵana emes, sonymen qatar jaqsy jaǵynan tanytý, jaǵymdy pikir qalyptastyrý arqyly aýditoriia nemese tutynýshylar arasynda keri bailanys ornatý. «Árkim PR mamany bola alady jáne ol úshin, tiisinshe, sol mamandyqty oqýdyń qajeti joq!» degen pikir qate. Sebebi PR-shy bolý tek ekstravertterdiń qolynan keledi, iaǵni ár kez qoǵammen tyǵyz qarym-qatynasta bolý kerek. Qoǵamdyq pikir qalyptastyrý árkimniń qolynan kele bermeidi. Jýrnalister men PR mamanynyń aiyrmashylyǵy osynda», – deidi Muhamed Baǵdatuly.
Spikerdiń sózinshe, kásibi qazaqtildi PR qyzmetin damytý mekeme deńgeiinde ǵana emes, memleket deńgeiinde de qolǵa alynýy kerek. Qatań talap ár kezde nátije beredi.
Al «Halyk» qaiyrymdylyq qorynyń PR menedjeri Gúlnar Dosymshalovanyń aitýynsha, qazaqtildi PR mamanǵa suranys kóp bolǵanymen, máseleler de joq emes.
Foto: Gúlnar Dosymshalovanyń muraǵatynan
«Qazaqstandaǵy PR mamandary, iaǵni onyń ishinde Álisher Elikbaev, Erbol Azanbek, Beibit Álibekovterdi zerttep, suqbattaryn qarap, qalai jumys isteýge bolady dep izdendim. Sebebi meniń PR-ǵa kelgendegi basty maqsatym – qazaqtildi maman retinde ózimdi moiyndatqym keldi. Sondyqtan izdendim. Biraq Qazaqstanda qazaq tilindegi PR-dyń sonshalyqty damyp ketpegenine kózim jetti. Degenmen qazaqtildi tutynýshylar sany orystildilerge qaraǵanda kóp ekenin baiqap, ártúrli kompaniialar qazaqtildi PR menedjerlerdi izdei bastady.
PR salasynda qazaq tilinde jazylǵan kitaptar, maqalalar, suqbattar óte az. Sol jaǵynan azdaǵan qiyndyqtarǵa kezigetinimiz ras. Qazirgi maqsatym – kompaniia men halyqtyń arasyndaǵy bailanysty jaqsartyp, kompaniianyń imidjin qalyptastyrý. Qaiyrymdylyq qory dep atalǵandyqtan, bul qordyń jumysyn qazaqtildi aýditoriia kóbirek bilýi kerek, sol úshin qazaq tilindegi kontentti damytaiyq dep usynys jasadym», – deidi Gúlnar Dosymshalova.
Spikerdiń baiqaýynsha, PR mamandary tutynýshymen kóbine áleýmettik jelimen tyǵyz bailanys ornatady eken. Iaǵni Instagram, TikTok, Facebook. Sebebi aýditoriia aldyndaǵy jumysty osy platformalar arqyly kórsetý áldeqaida tiimdi. Qazir saittardyń da qaralymy tómendedi, áleýmettik jeliler alǵa shyqty.
«PR salasyndaǵy qazaqtildi mamandar sany shynymen de tapshy. Qazaqtildi mamandardyń shynymen aýadai qajet ekenin irili-usaqty kompaniialar túsindi. Sebebi áleýmettik jelilerdegi statistikaǵa úńilseńiz, aktivti kóterip otyrǵan aýditoriianyń 70 paiyzy qazaqtildi oqyrman. Iaǵni tutynýshy qazaqsha kontentti kóredi, qoldaý bildiredi, pikirimen bólisedi. Sondyqtan qazir qazaqtildi mamanǵa suranys artyp otyr», – deidi Gúlnar Dosymshalova.
Aqbota Musabekqyzy
