ماجارستاندا ەلەمدەگٸ ەڭ ٷلكەن كيٸز ٷي تٸگٸلەدٸ

ماجارستاندا ەلەمدەگٸ ەڭ ٷلكەن كيٸز ٷي تٸگٸلەدٸ

21-23 تامىزىندا ماجارستاننىڭ بۋگاتس قالاسىندا دەستٷرلٸ تٷركٸ حالىقتاردىڭ ٷلكەن كۇرىلتايى ٶتەدٸ. بۇل تۋرالى "ۇلت اقپارات" شارا ۇيىمداستىرۋشىلارىنا سٸلتەمە جاساپ حابارلايدى.

باستاۋىن 2007 جىلدان العان حالىقارالىق شاراعا كٷللٸ تٷركٸ-عۇن ۇرپاعىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىسادى. قۇرىلتاي اياسىندا ەجەلگi كٶشپەندiلەردٸڭ دالا مەدەنيەتi, قولٶنەرٸ مەن ٶركەنيەتٸ, ۇلتتىق سپورت تٷرلەرٸ, تۇرمىس-سالتى كٶرسەتٸلەدٸ.

سونىمەن قاتار, وسى سالادا ەڭبەكتەنٸپ جٷرگەن عالىمداردىڭ زەرتتەۋلەرٸ ورتاعا سالىنىپ, ٶزارا تەجٸريبە الماسىلادى. 

قۇرىلتاي-2020 باعدارلاماسىنىڭ ەرەكشەلٸگٸ سول, وندا بيىل ەلەمدەگٸ ەڭ ٷلكەن كيٸز ٷي تٸگٸلەدٸ. كيٸز ٷيگە ۇلى دالا قولباسشىسى اتيللا (ەدٸل قاعان) ەسٸمٸ بەرٸلگەن. بيٸكتٸگٸ 7 مەتر, ديامەترٸ 20 مەتر بولاتىن كيٸز ٷيدٸڭ نەگٸزگٸ ەرەكشەلٸگٸ ونىڭ جينالمالىعىندا جەنە كٶنە عۇن دەستٷرٸ بويىنشا جابدىقتالعانىندا. ٷيدٸ بەزەندٸرۋشٸ عالىمدارىڭ ايتۋىنشا, كيٸز ٷيدٸڭ ٸشٸنەن ارحەولوگييالىق, انتروپولوگييالىق زەرتتەۋلەر بارىسىندا تابىلعان كٶنە مۇراعاتتار كٶرمەسٸن تاماشالاۋعا بولادى. قۇرىلتايدىڭ تاعى بٸر ەرەكشەلٸگٸ, شارا قاتىسۋشىلارى مەن كەلگەن قوناقتار, مٷمكٸندٸگٸنشە, ۇلتتىق كيٸمٸن كيٸپ, ورتا عاسىرداعى (9-10 عع.) قارۋ-جاراق, قۇرال-سايمان, ەشەكەيلەرٸن كٶرسەتۋگە تىرىسادى. 

ەدەمدەگٸ سوڭعى جاعدايلارعا بايلانىستى بيىل قازاقستاننان رەسمي دەلەگاتسييا كەلمەسە دە, ماجارستانداعى قازاق دياسپوراسى مەن ستۋدەنتتەرٸ كٶمەگٸمەن قازاق مەدەنيەتٸ مەن سالتىن تانىتاتىن باعدارلاما دايىندالۋدا. بيىلعى قۇرىلتايعا كەرٸ قۇرلىقتىڭ كٶپتەگەن مەملەكەتٸندە تۇرىپ جاتقان قانداستارىمىز كەلەدٸ دەپ جوسپارلانyدا. شارا ۇرپاق ساباقتاستىعى مەن ۇلىستار دوستىعىنىڭ بەكۋٸنە ىقپال ەتەدٸ. تاعى بٸر ايتا كەتەرلٸگٸ, ماجارستان ٷكٸمەتٸ جارييالاعان ەپيدەميولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك ەرەجەلەرٸنە سەيكەس, بيىلعى قۇرىلتاي دەنساۋلىق ساقتاۋ شارالارىن ەسكەرە وتىرىپ, اشىق الاڭدا ٶتەدٸ. 

«ماجار-تۇران» حالىقارالىق قورىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – ەرتە تٷركٸ-عۇن مەدەنيەتٸن جاڭعىرتۋعا عىلىمي ورتانى تارتۋ, سول سالاداعى عىلىمي زەرتتەۋلەر ارقىلى كٶپشٸلٸككە تاريحي تامىرلاستىقتى تانىتۋ. ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, تٷركٸ حالىقتاردىڭ ٷلكەن كۇرىلتايى – كٶشپەندٸلەر ٶركەنيەتٸن تانىتاتىن ەۋروپاداعى ەڭ ٸرٸ شارا. تۇڭعىش قازاق-ماجار قۇرىلتايى «عاسىردان كەيٸنگٸ كەزدەسۋ» دەگەن تاقىرىپپەن قازاقستاندا ٶتسە (قوستاناي وبل., قازاقستان, 2007 ج.); ەكٸنشٸسٸ 2008 جىلى ماجارستاننىڭ بٶستٶرپۋستا اۋماعىندا ۇيىمداستىرىلدى. ٷشٸنشٸسٸ «تۇران حالىقتارىنىڭ قۇرىلتايى» دەگەن اتاۋمەن 2010 جىلى ماجارستاننىڭ بۋگاتس مەكەنٸندە ٶتتٸ. سودان بەرٸ تٷركٸ حالىقتاردىڭ ٷلكەن كۇرىلتايى دەستٷرلٸ شارا رەتٸندە ەر ەكٸ جىلدا بٸر رەت ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدٸ.