"بايتاق مەكەنٸم" قوعامدىق قورىنىڭ باستاماسىمەن رەسەي استاناسى مەسكەۋدە اقيىق اقىن تٶلەگەن ايبەرگەنوۆتىڭ 80 جىلدىعىنا وراي "بٸر تويىم بار..." اتتى ەدەبي-سازدى كەش ٶتتٸ. ماڭعىستاۋلىق بٸر توپ ازامات باستاعان شارانىڭ رەسەيدٸڭ باس قالاسىندا ٶتۋٸنە قول ۇشىن سوزعان مەسكەۋدەگi حالىقتار دوستىعى مەن ۇلتتىق مەدەنيەتتەردiڭ دامۋىن قولداۋدىڭ "استانا" قورى جەنە الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ بولاتىن.
تۆورچەستۆالىق كەشكە جٷزدەن استام پوەزييا سٷيەر قاۋىم جينالدى. ولاردىڭ قاتارىندا ۇلتتىق مەدەني ورتالىقتاردىڭ ٶكٸلدەرٸ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن مەسكەۋدە بٸلٸم الىپ جاتقان قازاق ستۋدەنتتەرٸ بار. مەدەني شارا قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندە ٶتتٸ. ساحنا تٶرٸندە اقىننىڭ ٶلەڭدەرٸ وقىلىپ, بٸرنەشە ەنٸ شىرقالدى. اتاپ ايتقاندا, قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, ەنشٸ سەۋلە جانپەيٸسوۆا جەنە "اقتٶبە" گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى باۋىرجان باباجانۇلى, تانىمال ەنشٸ روزا ەلقوجا جەنە اقىننىڭ قىزدارى سالتانات, ماحاببات, قۇسني, اينار جەنە تاعى باسقا پوەزييا سٷيەر قاۋىم سٶز سٶيلەدٸ. ال كەشكە جينالعان قوناقتار قول سوعىپ, قوشەمەت كٶرسەتتٸ.
"بايتاق مەكەنٸم" قوعامدىق قورىنىڭ تٶراعاسى سەبيت توقىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, اقىننىڭ شىعارماشىلىعىن زەرتتەۋدٸ قولعا الۋ ماقساتىندا ٶتكەن جىلى 22 اقپاندا اقتاۋ قالاسىندا باستاۋ العان "اتا جۇرتىن اڭساعان ايبەرگەنوۆ" اتتى بٸرٸنشٸ عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييا ٶتكٸزٸلٸپ, سول جىلى قازان ايىنىڭ 14-شٸ جۇلدىزىندا شىمكەنت قالاسىندا بٸر توپ شىمكەنتتٸك كەسٸپكەرلەردٸڭ قولداۋىمەن «تٶلەگەن ايبەرگەنوۆ اڭساعان ەلەم» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييامەن جالعاسقان. سونداي-اق, "اق جول" جاستار قاناتىمەن بٸرلەسٸپ وڭتٷستٸك استانامىز الماتى شاھارىنداعى جازۋشىلار وداعىنداعى ەدەبيەتشٸلەر ٷيٸندە "تٶلەگەن ايبەرگەنوۆ پوەزيياسى جەنە قازٸرگٸ زامان" اتتى ٷشٸنشٸ حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسيياسىدا جوعارى دەرەجەدە ٶتكٸزٸلگەن. اقتاۋ مەن شىمكەنتتە ٶتكەن كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى كٸتاپ بولىپ شىقسا, الماتىدا ٶتكەن كونفەرەنتسييا تۋرالى تولىققاندى ماعلۇمات جۋىق ارادا جاڭا كٸتاپ بولىپ شىعادى دەپ كٷتٸلۋدە. سونىمەن قاتار, "بايتاق مەكەنٸم" قوعامدىق قورى تٶلەگەن ايبەرگەنوۆتٸڭ 80 جىلدىعىنا وراي 80 ەستەلٸك مەدال شىعارعان. مەدال يەگەرلەرٸنە مەسكەۋ قالاسىندا قور تٶراعاسى سەبيت توقىمبەتوۆ باستاپ تابىستادى. ەندٸ الدا اقىننىڭ 80 جىلدىعىنىڭ قورىتىندى كەشٸ استانا قالاسىندا ٷستٸمٸزدەگٸ جىلى 22 جەلتوقساندا ٶتەدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر. استانا تٶرٸندەگٸ ۇلتتىق كٸتاپحانادا قالعان مەدال يەگەرلەرٸنە سالتاناتتى تٷردە تابىستالماق.
سونداي-اق, بەلگٸلٸ بولعانداي اقىننىڭ كەيبٸر ٶلەڭدەرٸ بۇعان دەيٸن ورىس تٸلٸنە اۋدارىلسا, بيىل تٷركييالىق عالىم وعىز دوعان تٷرٸك تٸلٸنە, بۇلبۇل ماتاي قىتاي تٸلٸنە, باحودير ۋبايدۋللاۋعلى ٶزبەك تٸلٸنە اۋدارۋدى قولعا العان.
الداعى ۋاقىتتا شىمكەنت قالاسىندا تٶلەگەن ايبەرگەنوۆ اتىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل باستامانى وڭتٷستٸك قازاقستان مەملەكەتتٸك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى وڭالباي اياشەۆتىڭ ٶزٸ قولداعان. ياعني, "تٶلەگەنتانۋ" عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى ارقىلى اقىننىڭ ٶمٸرٸ مەن شىعارماشىلىعىن تەرەڭ زەرتتەۋ كٶزدەلگەن. تٶلەگەنتانۋ ورتالىعى اشىلار بولسا, وعان قولداۋ كٶرسەتەتٸن جاندار ٶتە كٶپ. وسى باستامانى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا قايتا-قايتا كٶتەرٸپ جٷرگەن تاراز مەملەكەتٸك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ جانىنان قۇرىلعان "باۋىرجانتانۋ" عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرٸ, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ ماگيسترٸ ەلٸمباي امانبايۇلى نايزاباەۆتى ەرەكشە اتاپ ٶتۋ قاجەت.
تٶلەگەن اقىننىڭ ٶلەڭدەرٸن وقي وتىرىپ, ونىڭ ٶزٸنە ارنالعان ٶلەڭدەر جيناعى بٸرنەشە ەسە كٶپ ەكەنٸن اڭعارۋعا بولادى. كٶزٸ تٸرٸسٸندە زاڭعار جازۋشى مارقۇم ەبٸش كەكٸلباەۆ "بٸزدٸڭ قولىمىزدا قالعان بٸر-ەكٸ جۇقا كٸتاپ – ت. ايبەرگەنوۆ تالانتىنىڭ شالقار داريياسى ەمەس, اساۋ ارنانىڭ باسى عانا ەدٸ. ونىڭ كٶك تەلەگەي كٶل بولىپ شالقۋىن كٶرۋدٸ تاعدىر بٸزدٸڭ ماڭدايىمىزعا جازباپتى" دەسە, ادۋىندى اقىن تەمٸرحان مەدەتبەكتٸڭ "تەلەگەي تەڭٸز تەبٸرەنٸستەردٸڭ اقىنى" اتتى كٶلەمدٸ ماقالاسى رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا شىقتى. ال ماڭعىستاۋلىق اقىن سابىر اداي بولسا, "تٶلەگەن ايبەرگەنوۆ - ۇلتتىق رۋحتىڭ بۇل بۇلى, قارلىعاشى" دەگەن بولاتىن. سونداي-اق, قادىر مىرزا ەلٸ, فاريزا وڭعارسىنوۆا, مۇحتار شاحانوۆ, سىرباي مەۋلەنوۆ جەنە سەيفوللا وسپان سىندى ٶنەر سالاسىنىڭ مايتالماندارى دا اقىنعا تالاي ٶلەڭ ارناعانىن ەل جاقسى بٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار, تٶلەگەن ايبەرگەنوۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى سۆەتقالي نۇرجانوۆ, اقىن, "جانارتاۋ" قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ انار شامشادينوۆا جەنە ەزٸربايجان قونارباەۆ, تٶلەگەن اقىننىڭ ٶلەڭدەرٸن ناسيحاتتاۋدا ەلٸ دە بولسا اتسالىسۋدا. بۇعان قوسا "اقەركە جايىق" ەنٸن ايتپاعاندا, ەنشٸ تامارا اساردىڭ ورىنداۋىنداعى تٶلەگەن ايبەرگەنوۆتىڭ سٶزٸنە جەنە شەمشٸ قالداياقوۆتىڭ ەنٸنە جازىلعان "جاڭعىرعان ماڭعىستاۋ" تۋىندىسىن ەرەكشە اتاپ ٶتۋگە بولادى. بۇل رەتتە وسى ەندٸ ٷنەمٸ ورىنداپ, مەدەنيەت سالاسىندا كٶپ جىلدار بويى تەر تٶگٸپ جٷرگەن شەتپە تۇرعىنى ەبٸل جۇماعازيەۆتىڭ دا تالانتىن ەسكەرمەي كەتۋگە بولمايدى. جالپى, تەك اقىنداردى الاتىن بولساق, بيىلعى 2017 جىل تٶلەگەن ايبەرگەنوۆكە ارنالدى دەسەك ارتىق ايتپاعان بولار ەدٸك. ەڭ باستىسى, ەل اراسىندا وسىنداي شارالاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە ٶتۋٸنە ۋاقىت تاۋىپ, قولداۋ كٶرسەتٸپ جٷرگەن جاندارعا العىستان باسقا ايتارىمىز جوق.
دايىنداعان نۇربول وقۋوۆ
