2020 جىل بارشا ەلەم ەلدەرٸ ٷشٸن وڭاي بولمادى. كوروناۆيرۋس بارلىق سالاعا تەرٸس ىقپالىن تيگٸزگەنٸ انىق. بۇل تۇرعىدا ٸندەتپەن كٷرەستە مەديتسينا سالاسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەڭبەگٸ زور. وسى ورايدا جىل باسىنان بەرٸ اۋرۋدىڭ تارالۋىنا جول بەرمەس ٷشٸن بەلگٸلٸ دەرٸگەر, ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگييا ورتالىعى باسقارما تٶراعاسىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى ماحاببات بەكبوسىنوۆا ٶزٸنٸڭ ۇسىنىستارىن ايتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋسقا قارسى دەرٸلٸك پرەپاراتتاردى تەك دەرٸگەرلەر تاعايىنداۋى كەرەك.
ٸندەت تارالعان كەزدە كلينيكالىق حاتتامالارعا انتيكواگۋليانتتار ەنگٸزٸلگەنٸن, الايدا ەل حالقى وسى پرەپاراتتاردى دەرٸحانالاردان جاپپاي ساتىپ الۋعا تالپىنعانى بەلگٸلٸ.
«دەرٸگەرلەر ەفيردە قانداي دا بٸر پرەپاراتتاردىڭ اتاۋىن جارييالاعانعا قارسىمىن. سەبەبٸ مۇنى حالىق دۇرىس قابىلدامايتىن جاعدايلار كەزدەسەدٸ. بٸزدٸڭ سۇحباتتارىمىزدى تىڭداپ الىپ, ادامدار دەرٸحاناعا بارىپ, پرەپاراتتاردى ساتىپ الادى. جالپى, دەرٸلٸك پرەپاراتتار تەك رەتسەپت بويىنشا ساتىلۋى كەرەك. ەرينە, ماۋسىم-شٸلدە ايلارىندا وبەكتيۆتٸ جاعداي بولدى, سول كەزدە ادامدار جاقىندارىنىڭ دەنساۋلىعى ٷشٸن جان-جاقتان دەرٸ ٸزدەدٸ. جاز كەزٸندە پرەپاراتتاردىڭ تاپشىلىعى سەزٸلگەن ەدٸ. دەگەنمەن, كەز كەلگەن دەرٸلٸك پرەپاراتتار تەك دەرٸگەردٸڭ رۇقساتىمەن بەرٸلگەنٸ دۇرىس», - دەدٸ م. بەكبوسىنوۆا.
ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, كوروناۆيرۋستان ەمدەۋ كەزٸندە قاندى سۇيىلتاتىن پرەپاراتتاردىڭ تٷرلٸ ساناتتارى بار.
«ناۋقاس اسپيريننٸڭ ٷستٸنە انتيكواگۋليانتتاردى قابىلداعان جەنە بۇل جاعدايدا ادامدار مەديتسينالىق نۇسقاۋلاردى ەسكەرمەگەن. وسى ورايدا بٸزگە قان توقتاماۋدىڭ تٷرلٸ جاعدايىمەن پاتسيەنتتەر كەلٸپ جاتتى. ادامدار مەديتسينالىق مەكەمەگە جٷگٸنگەن كەزدە, وسىنىڭ سالدارىن تٷزەۋگە بولاتىنىن ايتقىم كەلەدٸ. ەگەر بۇل پرەپاراتتاردى ەشبٸر قاداعالاۋسىز قابىلداي بەرسە, وندا ٶلٸم جاعدايىنا دا الىپ كەلۋٸ مٷمكٸن», - دەدٸ دەرٸگەر.
مٸندەتتٸ تٷردە ەمحانادا تٸركەلۋ كەرەك
«ەلەمدە ٸندەتتٸڭ جاڭا تولقىنى جٷرٸپ جاتىر. قان اينالىمى اۋرۋلارىنا توقتالساق, ياعني سوزىلمالى جٷرەك-قان تامىرلارى اۋرۋى بارلار جاۋاپكەرشٸلٸك تانىتۋى كەرەك. وسى ورايدا كوۆيد-پنەۆمونييا كەزٸندە تەۋەكەل توبىندا ەنٸپ تۇر. كٷرەتامىر, جٷرەكتٸڭ يشەمييالىق اۋرۋى, جٷرەك ارۋلارىمەن قاتار جٷرەتٸن قانت ديابەتٸ ناۋقاستارى مٸندەتتٸ تٷردە تۇرعىلىقتى جەرٸ بويىنشا ەمحانالاردا تٸركەۋگە تۇرۋى كەرەك. ولار دەرٸلٸك پرەپاراتتاردى قابىلداۋى قاجەت», - دەدٸ دەرٸگەر.
ماحاببات بەكبوسىنوۆا, كٷرەتامىر قىسىمىن, قانت دەڭگەيٸن باقىلاۋدا ۇستاۋ ٶتە ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
سەيكەسٸنشە, بارلىق دەرٸلٸك پرەپاراتتاردى دەرٸگەردٸڭ نۇسقاۋىمەن قابىلداۋ كەرەك.
«جٷرەك اۋرۋى بارلار تٸركەۋدە بولماسا, مٸندەتتٸ تٷردە ەمحاناعا بارۋى كەرەك. سەبەبٸ بۇل ادامدارعا ۆيرۋستىق ينفەكتسييالار اۋىر تيەدٸ», - دەدٸ دەرٸگەر.
ينفەكتسييانىڭ تارالۋ وشاقتارى
«جاز ايلارىندا كوۆيد ورتالىعى رەتٸندە جۇمىس ٸستەگەن كەزٸمٸزدە, كورونوۆيرۋستىڭ اۋىر فورماسىنا شالدىققان ناۋقاستاردى قابىلدادىق. ەم-دوم العان ناۋقاستاردىڭ 90 پايىزى ينفەكتسييانى تٷرلٸ ٸس-شارالاردا, ياعني ٷيلەنۋ تويىندا, تۋعان كٷن, قۇدالىق سەكٸلدٸ دەستٷرلٸ جيىنداردا جۇقتىرعان. بۇل - ٶز كەزەگٸندە ٷلكەن پروبلەما. سوندىقتان ادامدار كٶپ جينالاتىن جەرگە بارماۋعا كەڭەس بەرەمٸن. نەگٸزگٸ تالاپتاردى ۇستانىپ جٷرگەن, ٸندەت جۇقتىرماعان جاقسى تانىس ادامدارمەن كەزدەسۋگە بولاتىن شىعار, الايدا وتباسىلىق جەنە باسقا دا ٷلكەن جيىندارعا, ساۋدا ورتالىقتارىنا بارعان ەلٸ دە قاۋٸپتٸ», - دەدٸ م. بەكبوسىنوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, ستاتيستيكا بويىنشا ينفەكتسييا كٶبٸنە قوعامدىق كٶلٸكتە, ساۋدا ورتالىقتارىندا, كٶپقاباتتى ٷيلەردٸڭ ليفتٸسٸندە تارايدى.
«ساقتىق ٸس-شارالارىنا مەن بەرٸپ, ماسكا تاعىپ, اراقاشىقتى ساقتاۋ كەرەك. اۋىرعاندا كٶشەگە شىعۋدىڭ قاجەتٸ جوق. وسى جايىندا دەرٸگەرگە حابارلاعان جٶن. تۇرعىلىقتى جەردەگٸ ەمحانامەن بايلانىستا بولۋ قاجەت. ٸندەت جايىندا ەرتەرەك حابارلانسا, ەم-دوم نەتيجەلٸ بولادى. ەڭ باستىسى, جاز ايلارىنداعى احۋال قايتالانباۋى تيٸس. ول كەزدە ٸندەتتٸڭ تارالۋ وشاعى كەڭەيگەن ەدٸ. بۇل ٶز كەزەگٸندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸ ٷشٸن ٷلكەن سىناق بولدى», - دەدٸ ماحاببات بەكبوسىنوۆا.
كوروناۆيرۋستان كەيٸنگٸ سيندروم
«بٸزدە كوروناۆيرۋستان كەيٸنگٸ سيندروم جوباسى اشىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸمەن الدىن الا جوسپاردى پىسىقتادىق. وندا ناۋقاستاردى قاراۋ, تٷرلٸ اناليزدەر, مامانداردىڭ كونسۋلتاتسييالارى قامتىلدى. جاز ايلارىندا ساۋىقتىرۋ ٸس-شارالارى ەسكەرٸلگەن بولاتىن, ياعني ادامداردى وڭالتۋ كەرەكتٸگٸ ماڭىزدى بولدى. وسىنىڭ بارلىعى ەمحانالارعا تاپسىرىلدى. قازٸرگٸ كەزدە كوروناۆيرۋستان كەيٸنگٸ سيندروم نوزولوگييا رەتٸندە ەنۋٸ ٷشٸن تيٸستٸ جوبانى پىسىقتاپ جاتىرمىز. بۇل تۇرعىدا وسى نوزولوگييامەن ادامدار مەملەكەتتٸك بيۋدجەت ەسەبٸنەن تەكسەرۋدەن ٶتۋٸ كەرەك. سەبەبٸ مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ٶتۋ كەيدە قىمباتقا تٷسەتٸنٸ انىق. مينيسترلٸك كۆي-دان كەيٸن ادامدار ٷلكەن پروبلاماعا تاپ بولاتىنىن تٷسٸنٸپ وتىر. بۇل پروبلەمالار بارشا ەلەمدە تالقىلانىپ جاتىر», - دەدٸ ماحاببات بەكبوسىنوۆا.
وسى ورايدا ول ەم-دوم, ساۋىقتىرۋ شەشٸمدەرٸ ۋاقىتىلى جاسالماسا, وندا كەيبٸر ناۋقاستار مٷگەدەك بولىپ قالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
«قازٸر تيٸستٸ زەرتتەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزگەننەن كەيٸن, ٶڭٸرلەر ٷشٸن ەدٸستەمەلٸك نۇسقاۋلاردى دايارلايمىز. مۇنداي كوۆيدتەن كەيٸنگٸ ورتالىقتار ەر ٶڭٸردە اشىلۋى مٷمكٸن. بۇل ورتالىققا كوروناۆيرۋستان جازىلعانىمەن, پروبلەماعا تاپ بولعان ەر ادام بارىپ, زەرتتەۋدەن ٶتە الادى. وسى ورايدا ەم-دوم جٷرگٸزۋگە قاتىستى كەڭەس بەرٸلٸپ, وڭالتۋ كۋرستارىمەن قامتىلادى», - دەدٸ دەرٸگەر.
