پۋلمونولوگ دەرٸگەر ساتتار ەراليەۆ قازاقپارات اگەنتتٸگٸنە بەرگەن سۇحباتىندا پنەۆمونييانىڭ انىقتاماسىنا توقتالىپ, ودان قالاي ساقتانۋ كەرەكتٸگٸ جٶنٸندە كەڭەس بەردٸ.
- ساتتار مولىبەكۇلى, وقىرماندارىمىزعا تٷسٸنٸكتٸ بولسىن, ەڭ الدىمەن پنەۆمونييا مەن كوروناۆيرۋستىڭ ارا جٸگٸن اجىراتىپ بەرسەڭٸز?
– ادام ٶكپەسٸ اۋا اۋىساتىن الۆەولالار مەن ٶكپە كاركاسىن قۇرايتىن دەنەكەر تٸندەردەن تۇرادى. كوروناۆيرۋس پنەۆمونيياسىندا ۆيرۋس وسى دەنەكەر تٸندەردٸ قابىندىرادى. ەگەر ناۋقاستا ٶكپەنٸڭ 30-40 پايىزى قابىنسا دا تىنىس الۋ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ بولمايدى. ال باكتەرييالىق نەمەسە كەدٸمگٸ پنەۆمونييادا الۆەول قابىنادى دا ناۋقاس بٸردەن ەنتٸگۋ باستالادى. بٸز قورقاتىن ۆيرۋستىق پنەۆمونييالار ٶكپەنٸڭ 60-70 پايىز جەنە ودان كٶپ بٶلٸگٸندە قابىنعاندا باستالادى. ول اۋا جەتٸسپەۋٸنە پنەۆمونييا اسقىنۋى (ترومبوز, ۆاسكۋليت, جەدەل رەسپيراتورلىق ديسترەسس سيندرومى, تسيتوكين شوك) قوسىلادى.
– قازٸر ادامدار «پنەۆمونييا» دياگنوزىنان قورقادى, ودان قالاي ساقتانۋعا بولادى?
– پنەۆمونييادان ەمەس, كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنان (كۆي) ساقتانۋ كەرەك. كۆي-مەن اۋىرعان ەربٸر ناۋقاستىڭ ٶكپەسٸنٸڭ 80% زاقىمدانادى, ياعني پنەۆمونييا كۆي-دٸڭ اسقىنۋى ەمەس, ول وسى اۋرۋدىڭ ەڭ كٶپ كەزدەسەتٸن كٶرٸنٸسٸ.
– كوروناۆيرۋستان ەمدەلٸپ شىققان ادامدارعا نەگە باسا نازار اۋدارعان جٶن?
– كۆي-دٸڭ اۋىر تٷرلەرٸندە ٶكپە عانا ەمەس, مي جەنە ۆەگەتاتيۆتٸ نەرۆتەر, باۋىر جەنە ۇيقى بەزٸ, بٷيرەك زاقىمدانادى. قازٸر مينيسترلٸكتٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا, جەرگٸلٸكتٸ ەمحانالاردا رەابيليتاتسييالىق بٶلٸمشەلەر قۇرىلىپ جاتىر. سول جەردە بارىپ كەڭەس العان دۇرىس. كۆي-دان كەيٸن يممۋنيتەت تٶمەندەيدٸ. سوندىقتان قازان ايىندا تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينا سالدىرعان دۇرىس. جاسى كەلگەن كٸسٸلەر (65-تەن اسقان), ديابەتپەن, ٶكپەنٸڭ سوزىلمالى وبسترۋكتيۆتٸ اۋرۋىمەن اۋىراتىن كٸسٸلەرگە پنەۆموكوكك ينفەكتسيياسىنا قارسى ۆاكتسينا سالدىرعان جٶن.
– كەيبٸر دەرەككٶزدەرگە سٷيەنسەك, ٷلكەندەرگە قاراعاندا, اتالعان ٸندەتكە بالالاردىڭ اعزاسى تٶتەپ بەرە الادى ەكەن. بۇل قانشالىقتى راس ?
- باقىتىمىزعا وراي, بالالار كۆي-گە از شالدىعادى جەنە جەڭٸل اۋىرادى, بٸراق ٷيدەگٸ جاسى كەلگەن كٸسٸلەر نەمەسە باسقادا قاۋٸپ-قاتەر توبىنا كٸرەتٸن ادامدارعا جۇقتىرىپ, ولار قاتتى اۋىرۋى مٷمكٸن. جەڭٸل ٶتەدٸ دەگەنمەن, يممۋندىق اۋرۋلارى بار بالالار ٷشٸن قاۋٸپتٸ بولۋى مٷمكٸن. وسىنى ەستەن شىعارماعان جٶن.
– پۋلمونولوگ–دەرٸگەر رەتٸندە قانداي كەڭەس بەرەر ەدٸڭٸز?
– «كۆي-دٸڭ جەڭٸل تٷرٸمەن اۋىرعان كٸسٸلەردە كۆي-عا قارسى يممۋنيتەت پايدا بولمايدى»,– دەگەن اقپارات پايدا بولدى نەمەسە «اۋىرعاننان كەيٸنگٸ پايدا بولعان يممۋنيتەت تەك 3-6 ايعا سوزىلادى»,– دەيدٸ عىلىمي زەرتتەۋشٸلەر, سوندىقتان ەرقاشان ەلەۋمەتتٸك اراقاشىقتىقتى ساقتاپ, ماسكا كيٸپ جٷرگەن دۇرىس.
– قابىنعان ٶكپەنٸ قايتا قالپىنا كەلتٸرۋگە قانشا ۋاقىت كەتەدٸ?
– كۆي جەڭٸل تٷرٸندە دە پنەۆمونييا بولۋى مٷمكٸن, ەگەر رەنتگەنگە تٷسپەسە بٸلمەيدٸ دە. الايدا, وعان بولا رەنتگەنگە نە كومپيۋتەر توموگرافيياسىنا تٷسۋدٸڭ كەرەگٸ جوق. بۇل ۆيرۋسقا قارسى ەم جوق. كوروناۆيرۋس پنەۆمونييادا ادام اعزاسى اۋرۋدى جەڭگەن كەزدە, ٶزٸ ٶكپەنٸ بٸرتٸندەپ تولىق قالپىنا كەلتٸرەدٸ. وعان 3-6 اي كەيدە ودان دا ۇزاق ۋاقىت كەتۋٸ مٷمكٸن. ول ٶكپەنٸڭ زاقىمدانعان اۋماعى مەن ناۋقاس اعزاسىنىن ەرەكشەلٸكتەرٸنە بايلانىستى.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راقمەت!
